Кіріспе

Польшадағы соғыс қабірі Варшава қаласындағы Кеңес әскері қабірі (Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich) – нацистік Германияға қарсы күресте қаза болған 21 000-нан астам Кеңес әскерінің жерленген орны. Бұл Польшадағы ең ірі Кеңес соғыс қабірі және Екінші дүниежүзілік соғыстағы жауынгерлерге арналған Варшавада салынған алғашқы маңызды ескерткіштердің бірі. Бұл социалистік реализм архитектурасының үлгісі болып табылады.

Құрылуы

Зират 1949–1950 жылдары Варшаваның Мокотов ауданында салынған. Онда 1944–1945 жылдары Варшава үшін үшінші рейх әскерлерімен болған шайқастарда қаза тапқан немесе жарақаттанғандықтан не аурудан қайтыс болған 1-ші Беларусь майданының 21 668 сарбазының күл-тозаңы сақталған. Олардың күлдері жергілікті зираттардан эксгумацияланып, 1949 жылы мавзолейге көшірілді. Некропольді сәулетшілер Богдан Лахерт (жалпы жоспарын жасаған) және Владыслав Немирский (жасылдандыру жұмыстарын жүргізген) жобалаған, ал монументальді мүсіндерін Ежи Ярнушкевич және Станислав Лисовский жасаған. Мавзолей 5-ші Жеңіс күніне (1950 жылғы 9 мамырда) ашылды, бірақ 2015 жылдан бері Польшада бұл мереке бұрынғыдай 9 мамырда емес, 8 мамырда тойланады.

Сәулет

Кеңес әскери зираты сол кезде Варшава шарты елдерінде кең таралған социалистік реализм стилінде салынған. Бұл Жарнушкевич пен Лисовскидің Қызыл Армия сарбаздарының мүсіндерінде және кешеннің басты кіреберісі жанындағы жеңіске жеткен сарбаздарды қарсы алып, құралдарымен жұмысшылар мен азаматтарды бейнелейтін рельефтерде көрінеді. Зиратқа 834 қабірге әскерлердің күлі салынған, оның 294-і жеке қабір, ал қалған 540-ы – жаппай қабірлер.