Кіріспе

Pilatus SB 2 Pelican – Федералдық Әуе Басқармасының тапсырысы бойынша ETH Zurich-те мақсатты түрде құрылған даму бюросы әзірлеген азаматтық пайдалы ұшақ. 1940 жылдың қараша айында жобаны жалғастыру және ұшақты салу туралы шешім қабылданды, ал 1941 жылдың ақпанында Басқарма даму бюросына оны жаңадан құрылған Pilatus Aircraft компаниясында салуға рұқсат берді.

Жобалау және әзірлеу

1938 жылы Федералды әуе билігі тау аңғарларындағы минималды әуежайларда қонуға қабілетті ұшақ іздеді. Анығырақ айтқанда, ұшақ болашақ әуежайлардың қандай талаптарға сай болу керектігін анықтау үшін қажет болды. Сондықтан бұл ұшақ сол әуе тасымалы үшін емес, мүмкін болатын әуежай орындарын табу құралы ретінде қарастырылды. Studienbüro für Spezialflugzeuge SB 1 деген белгімен жүзеге асырылған бұрынғы төрт орындық STOL эксперименталды ұшақ жобасы іске аспады, сондықтан одан кейін SB 2 ұшағы жасалды, ол кейбір сәттерде коммерциялық қолданысқа да арналған деп талқыланды. 1941 жылдың қысында арнайы "баяу ұшуға" арналған SB 2 Pelican ұшағының жобалау жұмысы басталды. Бірақ, бұл модель бастапқыда жоспарланған мақсаты бойынша ешқашан сынақтан өтпеді. Кейіннен Alpar компаниясы бұл ұшақты тар тау аңғарына екі рет қону үшін пайдаланды. SB 2 сонымен қатар жолаушылар сыйымдылығы жоғарылатылған үлкен STOL ұшағының жобалау жұмыстарына негіз болды, аталған Studienbüro für Spezialflugzeuge SB 5 ұшағының дамуы кез келген құрылыс жұмыстары басталмас бұрын тоқтатылды.

Пайдалану тарихы

SB 2 өзінің алғашқы ұшуын 1944 жылғы 30 мамырда жасады. Көптеген сынақтардан кейін, жасалған жалғыз модель Берндегі Alpar AG компаниясына жіберілді. Pelikan жолаушылар тасымалына өте ыңғайлы болды, сонымен қатар әуе суретке түсіруге де қолданылуы мүмкін еді, бірақ олай болған жоқ. Төменгі жағынан жүк тиеуге арналған тесік кейбір жүк тасымалы мен ауыл шаруашылығы жұмыстарына пайдалы болды. 1948 жылғы 13 маусымдағы әуе көрсетілімінде Пеликан ұшағы аударылып кетті, себебі байқалмаған көлденең сығанақтан мұрын дөңгелегі сынды. Ұшақ зақымдалған күйде сақталды, осы уақытта бас инженер Беларт Studienbüro-да одан әрі жақсартулар туралы талқылады, ал Alpar ұшу салмағын арттыруға үміттеніп, 1949 жылғы қаңтар айының соңында Pilatus компаниясынан жеті орындыққа түрлендіру бойынша ұсыныс беруді сұрады. Есептеулер жасалып, басқа дөңгелектермен суреттер дайындалды. Pilatus баға беруден бас тартып, 160 000 швейцариялық франкқа бағаланған еңбек шығындарын есептеуді талап еткен соң, Alpar ұшақты қайта құру жоспарларынан бас тартуға мәжбүр болды. 1949 жылғы 23 наурызда ұшақ Швейцария тіркелімінен алынып тасталды.