Кіріспе

Кішкентай ыдыс-аяқ түрі
ыдыс-аяқ

Тәрелке – кішкентай ыдыс-аяқ түрі. Орта ғасырларда тәрелкелер дәмдеуіштер мен соустарды беру үшін қолданылса, қазір бұл термин көбінесе кофе немесе шайға арналған кішкентай табақ немесе жасыңқы ыдысты білдіреді.

Шолу

Тағам табағының ортасы көбінесе тостағанға дәл келетін, шұңқыр немесе көтеріңкі сақинадан тұрады; мұндай табақтар 18-ші ғасырдың ортасында ғана қолданысқа енді. Тағам табағы тостақтың ыстығынан болатын зақымданудан беттерді қорғауға және тостақтан тамшылап ағу, шашырау немесе төгілуді ұстап қалуға арналған, соның арқасында үстел жамылғышы да, орындықта отырған адам да қорғалады. Бұл табақ ылғал қасықты қоюға да ыңғайлы, оны шай немесе кофеге қант немесе қаймақ қосып арастыру үшін пайдалануға болады. Кейбір адамдар ыстық шайды немесе кофеді тостақтан табаққа құяды; сұйықтың ауамен жанасқан бетінің ауданы артып, салқындау жылдамдығы күшейеді, бұл сусынды дайындалғаннан кейін дереу ішуге мүмкіндік береді. Бұл 18-ші ғасырда кең таралған еді. Шай немесе кешкі ас жиынтығының бір бөлігі болғанымен, ерекше дизайны бар шайшақтар көбінесе сәйкес табақтарымен, кейде жеке немесе шай жиынтығының құрамында – шайдан және кішкентай десерт табақтарымен бірге сатылады.

Жылу тасымалы

Кесеге астына қойылған тәрелкелер сусынның салқындау жылдамдығына тікелей ықпал етпейді. Ыстық, су негізді сусындар (мысалы, шай немесе кофе) үшін кеседегі салқындау жылдамдығы көбінесе ауамен жанасқан еркін бетте болатын буланумен анықталады. Кесе түбінен берілетін жылу, кесе үстінен жоғалған жылуға қарағанда аз. Кесе түбінен жоғалған жылуды одан әрі азайту сусынның салқындауына елеулі әсер етпейді. Дегенмен, кесеге табақ қою булануды тежейді және осылайша салқындау жылдамдығын азайтудың тиімді жолы болып табылады, нәтижесінде сусын ұзақ уақыт бойы жылы болады. Булану арқылы жылу жоғалтудың азаюы, әдетте, тәрелке арқылы жылу өткізілуіне байланысты жылу жоғалтудың артуынан әлдеқайда көп (және одан кейінгі сәулелену немесе қоршаған ауаға конвекциялық беру).

Тарихи деректеме

Франциядан оралған Джефферсон Джордж Вашингтоннан Сенат неге құрылғанын сұрады. Вашингтон Джефферсонға: "Неліктен шайыңды іңіршікке құйдың?" деп сұрады. "Салқындату үшін", - деді Джефферсон. "Солай болса да", - деп жауап берді Вашингтон, - "біз заң жобаларын сенат іңіршігіне салқындату үшін құямыз". | дереккөзі: Сенатор Чак Грасслинің сөйлеуі.