Кіріспе
1842 жылы Чарльз Диккенстің "Америкалық жазбалар" кітабы – Чарльз Диккенстің 1842 жылдың қаңтардан маусымға дейінгі Солтүстік Америкаға жасаған саяқатын баяндайтын саяхатнамасы. Ол онда Солтүстік Америка қоғамын сын тұрғысынан бағалап, олардың дамуы туралы есеп беруші ретінде әрекет етті. Бұл, төрт жылдан кейін жазылған "Италиядан суреттер" еңбегімен салыстырылады, онда ол көбінесе турист сияқты жазған. Оның Америка саяхаты "Мартин Чузлвит" романына шабыт берді. Бостонға келген соң, ол Лоуэлл, Нью-Йорк және Филадельфия қалаларын аралап, оңтүстікке Ричмондқа, батысқа Сент-Луиске және солтүстікке Квебекке дейін сапар шекті. Америка қалаларының ішінде Бостонды ең жақсы көрді: "Ауа тым таза, үйлер жарқын да көңілді. [ ] Қала әдемі, менің ойымша, ол кез келген жат жұрттыққа жағымды әсер қалдыруға тиіс". Бұдан өзге, ол Перкинс институты мен Массачусетс соқырлар мен нашар көретіндер институтына жақын жерде Лора Бриджманмен кездесті, ол оған үлкен әсер етті.
American Notes for General Circulation is a travelogue by Charles Dickens detailing his trip to North America from January to June 1842. While there he acted as a critical observer of North American society, almost as if returning a status report on their progress. This can be compared to the style of his Pictures from Italy written four years later, where he wrote far more like a tourist. His American journey was also an inspiration for his novel Martin Chuzzlewit. Having arrived in Boston, he visited Lowell, New York, and Philadelphia, and travelled as far south as Richmond, as far west as St. Louis and as far north as Quebec. The American city he liked best was Boston – "the air was so clear, the houses were so bright and gay. [ ] The city is a beautiful one, and cannot fail, I should imagine, to impress all strangers very favourably." Further, it was close to the Perkins Institution and Massachusetts Asylum for the Blind where Dickens encountered Laura Bridgman, who impressed him greatly.
Өмірбаян
1842 жылдың 3 қаңтарында, 30 жасқа толуына бір ай қалғанда, Диккенс әйелі Кэтринмен және оның қызметшісі Энн Браунмен бірге Ливерпульден Америкаға бағытталған RMS Britannia пароходымен жолға шықты. 1842 жылдың 22 қаңтарында Бостонға келген авторды бірден көпшілік қоршап алды. Диккенс бастапқыда назарға қуанды, бірақ көп ұзамай оның уақытына деген шексіз талаптар оның ынтасын баса бастады. Ол досы Джон Форстерге жазған хатында: «Мен қалаған нәрсені істей алмаймын, қалаған жеріме бара алмаймын және қалаған нәрсені көре алмаймын. Көшеге шықсам, көп адам артымнан жүреді», – деді. Ол негізінен АҚШ пен Канаданың Шығыс жағалауында және Ұлы көлдер аймағында, көбінесе пароходпен, сондай-ақ пойыз және дилижанспен саяхаттады. Ол өзінің кең ауқымды сапарларында түрмелер мен психиатриялық мекемелерге барып, тіпті далаға да көз жүгіртті. Америкадағы мекемелерге жасаған алғашқы сапарларының бірінде Диккенс Бостон маңындағы Перкинс соқырлар мектебіне барып, онда ағылшын тілінде білім алған алғашқы саңырау-соқыр адам саналатын Лора Бриджманмен танысты. Оның бұл кездесу туралы «Американдық жазбалар» атты еңбегінде жазғаны Хелен Келлердің ата-анасын қызына білім беруге шабылдады. Ол американдық баспасөздің және американдық қалалардың санитарлық жағдайларының сыншысы болды. Ол сонымен қатар жергілікті тұрғындардың әдеп-ғұрыптарын аяусыз пародизациялады, оның ішінде олардың ауылдық әңгімелері мен жұрт алдында темекі түкіру әдеті де бар (8-тарау – Вашингтон): «Вашингтонды темекі сілекейінің штаб-пәтері деп атауға болатынын ескеретін болсақ, енді ешқандай жасырынбаймын, осы екі жағымсыз әдет – темекі шағу мен түкірудің таралуы осы кезде жағымсыз болды және жақын арада қорқынышты және ауыртпалыққа айналды». Вашингтонда ол Ақ үйde президент Джон Тайлермен кездесіп, былай деп жазды: «Ол біршама шаршаған және алаңдаған көрінді, және де себебі бар еді – ол барлығымен соғысып жатқан, бірақ оның бет-әлпеті жұмсақ және жағымды болды, ал оның мінезі ерекше тартымсыз емес, әдепті және жағымды болды. Мен оның киім-кешегі мен мінез-құлқында оның лауазымына өте лайықты екенін ойладым». Ол тапқан нәрселерге әсерленсе де, АҚШ-тағы құлдықтың жалғасуын кешіре алмады, оны «ең қорқынышты және ұятты жайт» деп сипаттады. Кітаптың соңғы тараулары осы мәселені сынауға арналған. Ол сондай-ақ авторлық құқық мәселелеріне наразы болды. Диккенс бұл кезде халықаралық деңгейде танымал болды, бірақ халықаралық авторлық құқық заңының болмауына байланысты оның шығармаларының контрабандалық көшірмелері Солтүстік Америкада кеңінен қол жетімді болды және ол ақша жоғалтуға төзбеді. Диккенс Америкадағы көптеген сөздерінде халықаралық авторлық құқық заңына шақырды, және оның осы мәселені талқылаудағы табандылығы кейбір сыншыларды оны Америкаға негізінен осы мақсатта агитация жасау үшін барғанын айыптауға әкелді. Диккенстің достарына, оның ішінде Форстерге және суретші Дэниел Маклайзге жазған хаттары кітаптың негізін құруға көмектесті.
I can do nothing that I want to do, go nowhere where I want to go, and see nothing that I want to see. If I turn into the street, I am followed by a multitude. He travelled mainly on the East Coast and the Great Lakes area of both the United States and Canada, primarily by steamboat, but also by rail and coach. During his extensive itinerary, he made a particular point of visiting prisons and mental institutions and even took a quick glimpse at the prairie. Among his early visits to American institutions, Dickens visited Perkins School for the Blind near Boston, where he met Laura Bridgman, who is considered the first deaf blind person to receive a significant education in English. His account of this meeting in American Notes would inspire Helen Keller's parents to seek an education for their daughter. He was particularly critical of the American press and the sanitary conditions of American cities. He also wrote merciless parodies of the manners of the locals, including, but not limited to, their rural conversations and practice of spitting tobacco in public (Ch. 8 – Washington):
As Washington may be called the headquarters of tobacco tinctured saliva, the time is come when I must confess, without any disguise, that the prevalence of those two odious practices of chewing and expectorating began about this time to be anything but agreeable, and soon became most offensive and sickening. In Washington, D. C., he called upon President John Tyler in the White House, writing that:
he looked somewhat worn and anxious, and well he might; being at war with everybody – but the expression of his face was mild and pleasant, and his manner was remarkably unaffected, gentlemanly, and agreeable. I thought that in his whole carriage and demeanour, he became his station singularly well. Although generally impressed by what he found, he could not forgive the continued existence of slavery in the United States, which he described as "that most hideous blot and foul disgrace " The final chapters of the book are devoted to a criticism of the practice. He was also unhappy about copyright issues. Dickens, by this time, had become an international celebrity, but owing to the lack of an international copyright law, bootleg copies of his works were freely available in North America and he could not abide losing money. Dickens called for international copyright law in many of his speeches in America, and his persistence in discussing the subject led some critics to accuse him of having travelled to America primarily to agitate for that cause. Dickens's letters home to his friends, including Forster and illustrator Daniel Maclise, helped to form the basis of the book.
Сол кездегі АҚШ қоғамын сынға алу
Наратив бойында ол кездесетін америкалықтардың және олардың өмір салтының көптеген жақтарына ризашылық білдірсе де, олардың кемшіліктерін де атап өтеді, кейде оны қызықтап айтады. Содан кейін ол қорытындысында АҚШ қоғамының, оның ойынша, басты кемшіліктерін салмақты талдайды. Бірінші және ең ауыр кемшілік – құлдық. Құлдық жүйесі құл иеленетін штаттардағы ақ және қара адамдардың бұзылуына ғана емес, сонымен қатар еркін штаттардың да осы жүйеге қатысы бар. Осы ретте ол еркек және әйел құлдарға қатысты зорлық-зомбылыққа қатты наразылық білдіреді. Келесісі – зорлық-зомбылық. Еркіндік пен теңдік идеяларының ішінде кез келген америкалықты атуға немесе пышақтауға рұқсат ету де бар сияқты. Үшіншіден, ол «жалпыға ортақ сенімсіздік» деп атап, адамдардың бір-біріне күдікпен қарауына және өзара басымдыққа ұмтылуына себеп болатын аса жекешілдік туралы айтады. Көптеген жағдайларда, сенсациялық жаңалықтарды іздеуге құмар баспасөз жеке өмірге зиян келтіріп, қоғамдық өмірге сенімді жояды. Бұған қоса, коммерциялық мүдделердің үстемдігі, тиімді келісімдер жасауға ұмтылыс және табысқа жеткен кәсіпкерлерді қастерлеу де бар. Осы капиталистік жартаста ол көптеген адамдардың тым мәдениетсіз және қатал діншіл екенін, оларда юмор мен кең көзқарас жоқ деп санайды. Соңында, ол көптеген жерлерде жеке тазалық және қоғамдық денсаулық стандарттарының әлі де өте төмен деңгейде екенін байқайды және түкірудің кең таралған әдетіне ерекше жиренеді.
Атау
Диккенстің өмірбаясын жазған Майкл Слейтердің пікірінше, "Америкалық жазбалар жалпы таралымға арналған" деген атау американдық валютаға қатысты әзіл болған болуы мүмкін. АҚШ-тың Екінші банкінің құлауы және одан кейін 1837 жылғы экономикалық дағдарыс көптеген банктердің банкротқа ұшырауына және көптеген қағаз ақшаның құнынсыздануына әкелді.
Құжаттық фильм (2005)
Бұл кітап «Диккенс Америкада» (2005) атты Мириам Марголиес жасаған авторлық деректі фильмдер сериясының негізі болды, онда ол Диккенстің Америка Құрама Штаттары арқылы жасаған саяхатын, автор өзінің кітабында айтқан көптеген орындарды аралап көрді.