Герман Мелвиллдің «Ақ күрмеш» романы АҚШ теңіз күштерінің өмірін, әділетсіздіктерді және жазалаудың қорқынышты жағдайларын суреттейді. Флоггингтің жойылуына ықпал етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақ жакет немесе Әлем соғыс кемесінде – американдық жазушы Герман Мелвиллдің бесінші кітабы, алғаш рет 1850 жылы Лондонда жарық көрді. Кітап автордың АҚШ Әскери-теңіз күштерінде, «Неверсинк» (іс жүзінде – «United States») фрегатында қызмет еткен он төрт айлық тәжірибесіне негізделген. Мелвиллдің алғашқы биографтары осы шығарманы сенімді автобиографиялық туынды деп санса, ғалымдар кітаптың көп бөлігі танымал теңізшілердің кітаптарынан алынып, өңделгенін көрсетті.
White Jacket; or, The World in a Man of War is the fifth book by American writer Herman Melville, first published in London in 1850. The book is based on the author's fourteen months' service in the United States Navy, aboard the frigate USS Neversink (actually United States). Although early biographers of Melville assumed the account was reliably autobiographical, scholars have shown that much in the book was taken and transformed from popular sea books.
Шолу
1843-1844 жылдар аралығында «АҚШ» фрегатында қарапайым теңізші болып қызмет еткен Мельвиллдің өзінің тәжірибесіне, басқа теңізшілердің әңгімелеріне және бұрынғы теңіз кітаптарына сүйенген бұл роман, американдық теңізшілер өмірінің барлық жағынан қатты сын түсіріп, Мельвиллдің саяси тұрғыдан ең өткір туындысы саналады. Алайда, сол кезде журналистер мен саясаткерлердің назары романның дүрелеудің жан түршігерлік суреттемелеріне және оның еріксіз қолданылуынан туындаған қасіреттерге ауды; шындығында, Harper & Bros. баспасы кітапты Конгресс мүшелерінің барлығына жеткізгендіктен, «Ақ жакет» АҚШ Әскери-теңіз күштерінде дүрелеуді мәңгілікке тоқтатуға зор үлес қосты. Мельвилл зерттеушілері де «Ақ жакет» пен «Билли Бадд» арасындағы көптеген параллельдерді мойындайды және алғашқысын екіншісінде «теңіз мәселелерінің маңызды көзі» деп есептейді. Романның атауы осы аттас басты кейіпкердің кемеде қолдағы материалдардан өзіне сырт киім жасауынан алынған, өйткені оған Кейп-Хорн айналу үшін ыңғайлы пальто қажет болды. Бірақ, кемедегі шайырдың жетіспеуі салдарынан «Ақ жакет» өзінің пальтосын шайырлап, су өткізбейтін ету арманынан мәңгілікке айырылды. Бұл оған екі рет өлімге жуық жағдайға түсуіне себеп болды: бірде ол негізгі мачтаның үстіндегі кенептердің арасында жатқанда, оның жакеті айналағы материалға үйлесіп кетіп, негізгі желкенмен бірге ашылуға айналды; екіншіде ол желкенді қайтадан көтеру кезінде теңізге құлап, батып кетпеу үшін жакеттен босатылуға мәжбүр болды. Ол солай істегеннен кейін, кемедегі әріптестері тасталған жакетті алып ақ акула деп қате түсініп, оны арқанмен суға жіберді. Бұл романда баяндаушының жакеті арқылы енгізілген ақ түстің символизмі «Моби Дик» романында толыққанды дамытылып, ол барлық нәрсені қамтитын «бос кеңістікке» айналады. Журналистика, тарих және көркем әдебиеттің үйлесімі, есімдері қатар айтылатын тартымды кейіпкерлер, желкенді кемені әлемнің кішірейтілген моделі ретінде бейнелеу – барлығы оның келесі романы «Моби Дикке» көрініс береді.
Based on Melville's experiences as a common seaman aboard the frigate United States from 1843 to 1844, stories that other sailors told him, and earlier sea books, the novel is severely critical of virtually every aspect of American naval life and thus qualifies as Melville's most politically strident work. At the time, though, the one thing that journalists and politicians focused on in the novel was its graphic descriptions of flogging and the horrors caused by its arbitrary use; in fact, because Harper & Bros. made sure the book got into the hands of every member of Congress, White Jacket was instrumental in abolishing flogging in the U. S. Navy forever. Melville scholars also acknowledge the huge number of parallels between White Jacket and Billy Budd and view the former as "a major source for naval matters" in the latter. The novel takes its title from the outer garment that the eponymous main character fashions for himself on board ship, with materials at hand, being in need of a coat sufficient for the rounding of Cape Horn. Due to a ship wide rationing of tar, however, White Jacket is forever denied his wish to tar the exterior of his coat and thus waterproof it. This causes him to have two near death experiences, once when he is reclining among the canvases in the main top and, his jacket blending in with the surrounding material, he is nearly unfurled along with the main sail; and once when, having been pitched overboard while reeving the halyards, he has to cut himself free from the coat in order not to drown. He having done so, his shipmates mistake the discarded jacket for a great white shark and harpoon it, sending it to a watery grave. The symbolism of the color white, introduced in this novel in the form of the narrator's jacket, is more fully expanded upon in Moby Dick, where it becomes an all encompassing "blankness". The mixture of journalism, history, and fiction; the presentation of a sequence of striking characters; the metaphor of a sailing ship as the world in miniature, all prefigure Moby Dick, his next novel.
"Ақ жаке" және "АҚШ" кемесі журналы
Көптеген нақты экипаж мүшелері мен кеме журналында тіркелген саяхат оқиғалары өзгертіліп, «Ақ жакетте» маңызды рөлде көрінеді. Бір Мелвилл зерттеушісінің айтуынша, «Мелвилл сирек ойлап табады» және «кеме жазбалары оны растайды». Олардың арасында ең бастысы – Мелвиллдің кейіпкері Джек Чейз, басты кеме капитаны, шын мәнінде 53 жастағы ағылшын Джон Дж. Чейз, оны Мелвилл «Ақ жакетте» 4-тарауда, Джек Чейс тақырыбында таныстырады, осылай: «Бірінші және ең бастысы – біздің асыл Жоғарғы Капитан Джек Чейз». Мелвилл Чейздің Наварино шайқасында соғысқа қатысып, Перу тәуелсіздігі үшін күресу үшін Сент-Луистен қашқанын сипаттайды. Кеме журналы Мелвиллдің баяндамасын растайды, Чейз 1842 жылдың 29 мамырында фрегатқа оралды және Перу үкіметіне көрсеткен қызметі үшін Перу елшісінің өтініші бойынша кешірілді. Офицерлер арасында Мелвиллтің үлгісі – ол «Ақымақ Джек» деп атаған лейтенант. Мелвилл 8-тарауда «Ақымақ» Джекті «Жабайы» деп аталатын тиімсіз лейтенантқа қарағанда, өте жақсы үлгі ретінде сипаттайды. «Ақымақ Джек теңізде өз орнын тапқан. Бұл оның үйі. Ақымақ Джек біршама тирандыққа бейім – олар барлық жақсы офицерлер сондай дейді, бірақ теңізшілер оны барлығы жақсы көреді және оның қасында елу сағат тұруға, бір роза суы бар теңізшімен бір сағат тұрудан әлдеқайда дайын». Ақымақ Джек – лейтенант Латэм Б. Эвери, Мелвиллдің екі кемедесі оны Ақымақ Джек деп таныды. Мелвилл (27-тарау) былай деп жазады: «Қауіпті уақытта, ине магнитке тартылғандай, құлақ асу, шенге қарамастан, әдетте басшылыққа ең лайықты адамға жүреді». Мелвилл өзінің кейіпкері туралы тағы бір маңызды дерек жазады: «Бірақ, өкінішке орай, Ақымақ Джектің бір кемшілігі бар. Ол ішеді». Мелвилл былай қосады: «Ауа райы жақсы болғанда, кейде оған бір стақан артық ішіп қоюына мүмкіндік туатын. Бірақ Хорн мүйісі алдында ол ашық түрде тыйым салуға ант берді, осы қауіпті мүйіс артта қалғанша». 1842 жылдың 15 тамызы мен 6 қыркүйегіндегі журнал лейтенант Латэм Б. Эверидің әскери сотқа тартылып, мас күйінде палубаны тастағаны үшін сөгіс алғанын растайды. Тағы бір нақты экипаж мүшесі – «Пурсер, ол оңтүстік әміршісі еді». Пурсер – Эдвард Фитцджеральд, сол заманғы көптеген теңіз офицерлері сияқты, ол құл иесі болған. 1841 жылдың 18 қазанында Фитцджеральд өзінің «қызметшісі» (құлы) Роберт Лукасты экипаж мүшесі ретінде (іс жүзінде оның жеке басқарушысы) тіркеуге, және оның айлық жалақысы тоғыз доллар болатын, оны Фитцджеральд жинаған, Әскери-теңіз министрлігінің хатшысы Абель П. Апшурдың келісімін сұрады. 1841 жылдың 26 қазанында министр Апшур былай деп жауап берді: «Сіздің қызметшіңізді «АҚШ» фрегатына алып бару туралы өтінішіңіз қанағаттандырылды». «Ақ жакетте» Лукас «Гвинея» болып кетеді, ол – борттағы жалғыз адам, аурухананың стюардынан және жазалауға жиналған мүгедектерден басқа, жазалауға жиналған кезде қатысудан босатылған. Бостонға келгеннен кейін Роберт Лукас жанашыр кемедестерінің көмегімен кемеден қашып, Мелвиллдің отбасы досы және болашақ қайын атасы, Массачусетс жоғары сотының бас судьясы Лемуэль Шоудан еркіндік сұрап, сәтті өтініш жасады. Бұл маңызды іс – «Комонвеллге қарсы Эдвард Фитцджеральд және Роберт Лукас» теңіз қызметінде прецедент болды, құлдарды теңізшілер ретінде жұмыс істеуге тыйым салды. «Кеме журналында да, «Ақ жакетте» де өлім-жітім маңызды орын алады; Мелвилл осы туралы айтады және журнал өлімнің әртүрлі түрлерін растайды». Теңізшілер үшін теңізде немесе шет елдегі жағада өліп, жерлеу әдеттегі нәрсе болған. Ұзақ сапар барысында алты экипаж мүшесі қаза тапты, оның ішінде кемедегі «Бунгс» деген кемеші Дэвид Блэк 1843 жылдың 4 қазанында суға түсіп, қаза тапты. 1843 жылдың 4 қазанындағы нақты жазба: «4-тен 8-ге дейін орташа жел және 5.22-де ашық ауа райымен Дэвид Блэк (Купер) суға түсті, басты желкенге ұшып, 10.15-те оны іздеу үшін Барж және 2-ші кескіш жіберілді. Барлық іздеулер нәтижесіз болды». «Ақ жакетте» 17-тарау: «Қалшы! Екінші, үшінші, төртінші кескіштер, қашып кет!» Мелвилл бұл қысқаша үзіндіні көркемдік суретке айналдырады.
Many of the actual crew and the incidents of the voyage recorded in the ship log are transformed and figure prominently in White Jacket. As one Melville scholar has stressed, "Melville rarely invents " and "the ship's records bear him out." Foremost among them is Melville's hero Jack Chase, captain of the maintop, in reality Englishman John J. Chase, age 53, whom Melville introduces in White Jacket, Chapter 4, Jack Chase, thus, "First and foremost was Jack Chase, our noble First Captain of the Top." Melville described Chase, as having fought at the Battle of Navarino and deserted St. Louis to fight for Peruvian independence. The ship log confirms Melville's narrative, Chase returned to the frigate on 29 May 1842 and was pardoned, at the request of the Peruvian ambassador for his services to the government of Peru. Similarly among the officers, Melville's paragon is a lieutenant he calls, "Mad Jack". Melville describes Mad Jack as a model of excellence in chapter 8, in contrast to an ineffectual lieutenant whom Melville refers to as "Selvagee." "Mad Jack is in his saddle on the sea. That is his home Mad Jack was a bit of tyrant — they say all good officers are — but the sailors loved him all round; and would much rather stand fifty watches with him, than one with a rose water sailor." Mad Jack's original was Lt. Latham B. Avery, who two of Melville's shipmates identified as Mad Jack. Melville writes (chapter 27), "In time of peril, like the needle to the loadstone, obedience, irrespective of rank, generally flies to him who is best fitted to command." Melville recorded one other telling detail about his hero: "But Mad Jack, alas! has one fearful. He drinks." Melville adds, "in very fine weather he was sometimes betrayed into a glass too many. But with Cape Horn before him, he took the Temperance Pledge outright, till that perilous promontory should be far astern." The log for 15 August and 6 September 1842 confirms that Lt. Lantham B. Avery was court martialed and reprimanded for leaving the deck while he was drunk. Another actual crew member is "the Purser, who was a southern gentleman " The purser was Edward Fitzgerald, who like many naval officers of the era was a slaveholder. On 18 October 1841 Fitzgerald, requested the consent of the Secretary of the Navy, Abel P. Upshur, to entered his "servant" (slave), Robert Lucas, as a landsman (in reality his personal steward) as a crew member and whose nine dollar per month wages Fitzgerald collected. In reply, Secretary Upshur, on 26 October 1841, wrote, "the department grants your request to take your own servant aboard the frigate United States." In White Jacket, Lucas becomes "Guinea" the purser's body servant, the only person aboard except the hospital steward and the invalids who is exempt from being present at muster for punishment. Once in Boston, Robert Lucas was able with the help of sympathetic shipmates to flee the vessel and successfully petition Lemuel Shaw, Chief Justice of the Massachusetts Superior Court, Melville's family friend and future father in law, for freedom. This important case Commonwealth vs. Edward Fitzgerald re Robert Lucas, became a precedent in the naval service, effectively barring enslaved individuals as seamen. "In both the ship log and White Jacket, mortality is prominent; with Melville relating and the log confirming the various modes of death." For sailors death and burial at sea or on a foreign shore was a commonplace." During the long voyage, six crew members died, including David Black, the ship's cooper, "Bungs", who fell overboard and perished on 4 October 1843. The actual log entry for 4 October 1843, is terse: "From 4 to 8 moderate breezes and clear weather at 5.22 David Black (Cooper) fell overboard, hove to with maintop sail to the mast and sent the Barge & 2nd Cutter in search of him at 10.15 wore to the N hove to and hoisted up the 2nd Cutter, all search proving ineffectual." In White Jacket, chapter 17, headed, "Away! Second, Third, and Fourth Cutters, Away!" Melville, transforms this brief passage into art,
«Сен оны көресің бе?» – деді қарауыл офицері труба арқылы айқайлап, басты бағанаға шақырды. «Адам ба, буй ба, екеуінің біреуін көресің бе?» «Ештеңе көрмеймін, мырза», – деп жауап берді. «Кескіштерді алып тастаңдар!» – деді келесі тапсырма. «Бұқа! Екінші, үшінші және төртінші кескіштердің командаларын шақырыңыз. Қолдарыңды ұстаңдар!» Үш минуттан соң қайықтар суға батып кетті. Біреуінде көбірек қолдар қажет болды, және басқалармен бірге мен жетіспеушілікті толықтыру үшін секіріп түстім. Біраз уақыт бойы, мүлдем үндемей, біз теңіздің үлкен қайнаған толқындарымен жоғары және төмен қарай шықтық, бірақ ештеңе көрмедік. «Онда, бұл пайдасы жоқ», – деді офицер; «ол кетті, кім болса да. Тартыңыз, жігіттер – тартыңыз! жақын жерде бізді шақырады». «Оны суға батыруға рұқсат етіңдер!» – деді ескекші. «Ол менің төменгі сағатымды бұздады». «Бұл кім?» – деді екіншісі. «Ол ешқашан қабір алмайтын біреу!» – деді үшіншісі. «Жоқ, жоқ! Олар ешқашан «Барлық қолдар өлікті жерлеуге!» деп айқайламайды, жігіттер!» – деді төртіншісі. Осы оқиғаны анонимді автор «Журнал Круиз Тихому океану, 1842-1844» кітабында, «АҚШ» фрегатында жазылған, осыған ұқсас фактілер мен жағдайларды сипаттайды.
"Do you see him?" shouted the officer of the watch through his trumpet, hailing the mainmast head. "Man or buoy, do you see either?" "See nothing, sir," was the reply. "Clear away the cutters!" was the next order. "Bugler! call away the second, third, and fourth cutters' crews. Hands by the tackles!" In less than three minutes the three boats were down. More hands were wanted in one of them, and, among others, I jumped in to make up the deficiency For a time, in perfect silence, we slid up and down the great seething swells of the sea, but saw nothing. "There, it's no use," cried the officer; "he's gone, whoever he is. Pull away, men — pull away! they'll be recalling us soon." "Let him drown!" cried the strokesman; "he's spoiled my watch below for me." "Who the devil is he?" cried another. "He's one who'll never have a coffin!" replied a third. "No, no! they'll never sing out, 'All hands bury the dead!' for him, my hearties!" cried a fourth. The same incident is described by the anonymous author of Journal of A Cruise to the Pacific Ocean, 1842 1844, in the Frigate United States, who recounts a similar set of facts and circumstances.
Жариялану тарихы
"Ақ жакет" 1850 жылдың 1 ақпанында Лондонда Ричард Бентли, ал 1850 жылдың 21 наурызында Нью-Йоркте Harper & Brothers баспасында жарық көрді. Мелвилл оны және оның алдыңғы кітабы "Redburn"ды "Мен ақша табу үшін екі жұмыс жасадым, адамдар ағаш кесуге мәжбүр болғандай, мен де соған мәжбүр болдым" деп айтқан.
White Jacket was published in London by Richard Bentley on February 1, 1850, and in New York by Harper & Brothers on March 21, 1850. Melville referred to it and his previous book Redburn as "two jobs which I have done for money—being forced to it as other men are to sawing wood."
Құқықтық әсері
Нью-Гэмпшир штатының сенаторы Джон П. Хейлдің ықпалымен, оның қызы Люси кейіннен президент Абрахам Линкольнді өлтірген Джон Уилкс Буттың никесіне тұруы тиіс болған, 1850 жылдың қыркүйегінде АҚШ Конгресі АҚШ-тың барлық кемелерінде қамшы салуды тыйым салды. Ол Мелвиллдің "Ақ жакет" атты "өз өмірінен алынған повесінде" 19 ғасырдағы теңіз тәртібінің қатыгездікпен байланысты маңызды бөлігі болған қамшы салудың айқын сипаттамасынан шабыттанды. Мелвилл 1843-1844 жылдары USS United States кемесінде қызмет еткен кезде кеме журналында 163 жазалау тіркелді, оның ішінде оның алғашқы және екінші күндері (18 және 19 тамыз 1843 ж.) болған жазалаулар да бар. 1843 жылдың 18 тамызындағы ресми журналда былай делінген: "Солтүстік-батыстан (Nd) және шығыстан (Ed) жеңіл жел соғып, аспан ашық болды. Герман Мелвиллді "О.С." және Гриффит Уильямс "О.С." жіберді. Сағат 9-да экипажды "Квартерс" бөлімінде жинады, Джон Холлды "О.С." күзетшіге шабуыл жасағаны үшін 12 қамшымен жазалады, Гео Кларкты "ОС" арақ контрабандасы үшін 12 қамшымен, Бос. С. Б. Стэнлиді "Апп" ұрыс үшін 12 қамшымен, ал Уильям Б. Эуингті "Апп" 6 қамшымен жазалады. Палуба офицеріне құрметсіздік көрсеткені үшін борттықтан шеттетілді, ол Midn [Midshipman] Кэй арқылы бұйрық берген кезде, барлық қолдарды жуылған киімдерінің жанында тұруға шақыруға жауап ретінде "осы кемеде бұдан былай ешқандай бұйрық қабылдамаймын" немесе осыған ұқсас сөздер айтты. 1843 жылдың 19 тамызында тағы бір жазалау тіркелді. "8-ден меридианға дейін, солтүстік-батыстан (Nd) және шығыстан (Ed) жеңіл жел соғып, аспан ашық болды. Сағат 9-да 3-ші катерді көтеріп, төменгі бумдарды жақынға алды. Гео Дэвисті, Уильям Стюартты және Антонио Гуавелланы "музыканттарды" мас болғаны үшін әрқайсысына 12 қамшымен жазалады". "Қамшы салу" (33-тарау) романында Мелвилл 1843 жылдың 19 тамызындағы Гонолулу Оахудағы осы қатыгез сахнаны фрегат теңізде болған кездегі бір уақытқа ауыстырды. Сондай-ақ, ол жазаланған экипаж мүшелерінің есімдерін Джон, Питер, Марк және Антон деп өзгертті және маскүнемдік айыппұлын ұрысқа ауыстырды. "Португалдық Антоне" оның Антонио Гуавелла туралы естеліктеріне негізделген".
At the urging of New Hampshire Senator John P. Hale, whose daughter, Lucy, would later become the fiancée of John Wilkes Booth, the murderer of President Abraham Lincoln, the United States Congress banned flogging on all U. S. ships in September 1850. He was inspired by Melville's "vivid description of flogging, a brutal staple of 19th century naval discipline" in his "novelized memoir" White Jacket. During Melville's time on the USS United States from 1843–1844, the ship log records 163 floggings, including some on his first and second days (18 and 19 August 1843) aboard the frigate at Honolulu, Oahu. The official log entry for 18 August 1843 simply states:Commenced with moderate breezes from the Nd & Ed. and clear. Shipped Herman Melville. "O. S." and Griffith Williams "O. S." at 9 a m mustered the crew at Quarters, Punished Jno Hall, "O. S" with 12 lashes with cats for striking sentry on Post. Geo Clark "OS" with 12 of cats for smuggling liquor, Bos. C. B. Stanly "App" with 12 lashes with Kittens for fighting and Wm B Ewing "App" with 6. for using provoking language. Suspended the Boatswain from duty for disrespectful conduct to the Officer of the Deck, by replying when ordered by same through – Midn [Midshipman] Key, to call all hands stand by their washed clothes "that he would 'receive no more orders in this Ship", or words to that effect. The following day, 19 August 1843, the log records yet another muster for punishment. "From 8 to meridian, moderate breezes from the Nd & Ed and clear, at 9. hoisted in the 3d Cutter, and got the lower booms alongside. Punished Geo Davis, Wm Stewart and Antonio Guavella "Bandsmen" with 12 lashes each for drunkenness." In "A Flogging" (chapter 33), Melville changed this brutal scene from 19 August 1843 in Honolulu Oahu to sometime later when the frigate was at sea. He also changed the names of the crewmen punished to John, Peter, Mark, and Antone and the charge from drunkenness to fighting. "Antone, the Portuguese" is clearly based on his recollection of Antonio Guavella."