Кіріспе

Терімен жанаспай ашытылған шарап, қытайлық спирттік ішімдігі. Ақ шарап – терімен жанаспай ашытылатын шарап. Түсі сабан сары, сары-жасыл немесе сары алтын болуы мүмкін. Ол жүзімнің боялмаған қабығының алкогольдік ашыту арқылы өндіріледі, қабығының түсі кез келген болуы мүмкін. Ақ шарап кем дегенде 4000 жылдан бері бар. Ақ шараптың көптеген түрлерінің себебі – жүзім сорттарының көптігі, шарап жасау әдістері және қалдық қанттың мөлшері. Ақ шарап көбінесе жасыл немесе сары түсті «ақ» жүзімнен жасалады, мысалы, Шардоне, Совиньон Блан және Рислинг. Егер алынған шүреге боялмаса, боялған қабығы бар жүзімнен де ақ шарап жасауға болады. Мысалы, Пино Нуар шампан жасау үшін жиі қолданылады. Ақ шараптың көптеген түрлерінің ішінде құрғақ ақ шарап ең көп таралған. Ол хош иісті және қышқыл, шүреге толық ашыту арқылы алынады. Ал тәтті шараптар жүзімдегі барлық қант спиртке айналғанша ашыту процесін тоқтату арқылы жасалады, бұл мутаж немесе күшейту деп аталады. Шүреге қант қосудың әдістері көп: жүзімнің өзінде пісіру, пассиллаж (көлемін азайту) немесе асыл шіруді пайдалану. Көбінесе ақ шараптар – ашыту кезінде пайда болатын көмірқышқыл газы шарапта еріген күйде сақталып, бөтелке ашылғанда газға айналатын шараптар. Ақ шарапты тамақтан бұрын аперитив ретінде, десертпен немесе тамақ арасында сергітетін сусын ретінде жиі ішеді. Ақ шараптар көбінесе қызыл шараптарға қарағанда стиль және дәм жағынан сергітетін және жеңіл болып саналады. Олардың қышқылдығы, хош иістілігі және етті жұмсарту және тағамдық шырындарды деглазировать ету қабілетіне байланысты ақ шараптар көбінесе тамақ дайындауда қолданылады.

Ежелгі дәуір

Шараптың алғашқы іздері 7500 жыл бұрын, қазіргі Иранда табылды, бірақ археологиялық қазбалардың нәтижелері шарап қай уақыттан бастап өндіріле бастағанын анықтауға мүмкіндік бермеді. Эпиграфия бізге шараптың Таяу Шығыста болғанын айтады: ол «Жоғарғы елде» (Анатолия мен Армения арасындағы тау шекарасында) өндірілді, содан кейін Месопотамияға, әсіресе б.з.д. III мыңжылдықта әкелінді. Хаттусаның тақташаларында хетті тілінде «вияна», шумер тілінде «GEŠTIN», ал аккад тілінде «karânu» деген атаумен шарап сипатталған. Ол қызыл (SA5 GEŠTIN), ашық (немесе ақ: KÙ.BABBAR GEŠTIN), жақсы шарап (DUG.GA GEŠTIN), балды (LÀL GEŠTIN), жаңа (GIBIL) немесе қышқыл (GEŠTIN EMSA) болуы мүмкін. Ежелгі Грецияда шарап бұрыннан дамыған және қолданылған, тіпті б.з.д. 460 жылы туған дәрігер Гиппократ та оны науқастарға жиі тағайындаған. Оның емдеулерінің арасында «шарапты ақ шарап» және «ащы ақ шарап» болды – бұл сол кездегі өндірістің әртүрлілігін көрсетеді. Римдіктер гректердің жүзім өсіру тәжірибесін үлгі етіп алды, өндіріске ақ шарап та кірді. Римнің бай патрицилері той-томалақтар ұйымдастырып, тағамның құны олардың мәртебесін көрсететін. Қымбат өнімдердің ішінде шарап басым рөл атқарды. Ең бай азаматтар Неаполь шығанағында сәнді виллалар салды, онда гректер жүзімді алғаш рет енгізгеннен бері өсіріліп келді. «Aminum» немесе ежелгі жүзімнен қазіргі Мадейраға ұқсас, ысталған тәтті ақ шарап жасалды. Солтүстік аймақтарды жаулап алу римдіктерді жүзім өсіруге және жеңіл, тәтті емес шараптар өндіруге ынталандырды. Бұл оларды осы алыс аймақтарға бейімделетін жаңа жабайы сорттарды іздеуге де жетеледі, өйткені Жерорта теңізінің сорттары шектеулі еді. Мысалы, Рейн өзенінің жағалауына жүзімдіктер отырғызылды, осылайша Легиондарды пайдалы сусынмен – көбінесе ішуге жарамсыз судың орнына – қамтамасыз етуге болады. Шарапты жазғы күндері салқын, ал қыста жылы ішетін, бұл дәстүр 21-ғасырда да жалғасуда.

Орта ғасырлар

Батыс Рим империясы құлағаннан кейін шарап саудагерлері тірі қала алмады, жүзім шаруашылығы күрт төмендеді. Герман тайпалары сыра ішуді ұнатты, шарап саудасының мәнін түсінбеді. Атлантикадағы теңіз жолдарын викингтер кесіп тастағанда жүзім шаруашылығының құлдырауы одан әрі күшейді. Оңтүстікте сарациндер шабуылдар жасады. Оңтүстік Еуропадағы осы шабуылдар Лангедок, Прованс, Оңтүстік Италия және Дуро аймақтарының халқының азаюына әкелді – адамдар құлдыздыққа салынды немесе қауіптен қашты. Жүзімдіктерді өсіру туралы білімді католик шіркеуі сақтап қалды: шарап қасиетті миссаға қажет болды, ал монахтар жүзімдіктерді биік ендіктерге отырғызып, монастырлық жерлерді кеңейтті. Тасымалдау және сақтау қиын болғандықтан, шарап ұзақ уақыт бойы жергілікті тұтынуға арналған өнім болып қала берді. Сауда алғашқыда ақсүйектер мен дін қызметкерлерінің байығаннан кейін қайта жанданды, өйткені римдіктер сияқты, дастархан өнері үй иесінің беделін көрсетті. Өзен саудасы жүзім шаруашылығының дамуында маңызды рөл атқарды. Герман елдері Рейн мен Дунайдың кеме жүруге қолайлы болуынан пайдаланып, өнімдерін экспорттады. Шарль Ұлы осы өсімге өздерінің "Capitulare de villis" жарлығын қабылдау арқылы үлес қосты, онда барлық аймақтарда жүзім өсіру ережелерінің жиынтығы қамтылған. Бұл Германия мен Австрияда ақ шарап мәдениетінің қарқынды даму кезеңі болды. Орталық Еуропадағы жүзімдіктердің ауданы 100 000 гектарға жетті, бұл 1990 жылдардағы көрсеткіштен үш жарым есе көп. 13 ғасырдан бастап саудагерлер халықтың ішкен "vinum hunicum" (гундар шарабы) пен бай аристократияға арналған "vinum francium" (франктар шарабы) арасын ажырата бастады. Рислинг пен Сильванер сорттары орта ғасырдың соңында танылды. Еуропалық сауданың бір бөлігі Атлантика жағалауы арқылы жүргізілді. Англиялықтар, содан кейін голландтар мен скандинавиялықтар шарапқа деген сұранысымен Бордо мен Ла-Рошель арасында жүзімдіктерді отырғызуға құштарлық тудырды. Ла-Рошельден экспортқа арналған құрғақ ақ шарап аз мөлшерде өндірілді, ал Бордо негізінен Гаронна арқылы алынған ішкі аймақтан шараптарды экспорттады. 17 ғасырда Шаранта өзенінің жағалауында шарап өндірісі енгізілген кезде, Шаранта ақ шараптары коньяк ретінде танымал болды. Крестшілер де мұскат шарабын ашты. Отанына оралғаннан кейін, билеушілер мен бай аристократтар Шығыста ұнатқан тәтті шараптарды сатып алуға тырысты. Олар Лангедок-Руссильон мен Испанияның жүзімдіктерінде басымдықты құраған жүзімдерден жасалған. Бұл шараптардың саудасы олардың жоғары спиртті құрамымен жеңілдетілді, бұл Солтүстік Еуропаға ұзақ сапар кезінде сақталуын қамтамасыз етті.

Қазіргі заман

1453 жылы Осман империясы Константинопольді жаулап алды, Венециялықтар мен Генуэздіктердің жағдайы нашарлады. Шығыс Жерорта теңізі мен Солтүстік Еуропа арасындағы шарап саудасы күрт азайды. Сонымен қатар, испандықтар Реконкистанына нүкте қойып, Жерорта теңізі шарабын өзінің шарабымен алмастырды, әсіресе ағылшын және голланд тұтынушылары үшін. Санлукар-де-Баррамеда порты қазіргі шеридің алғашқы нұсқасы болған ақ шарапты көп көлемде экспорттауды бастады. Бұл шарап «сэк» деп аталды және Англияда сенсация тудырды. Тіпті екі ел арасындағы шиеленіс күшті болған кезде де (1588 жылғы Испания Армадасы сияқты), сауда жалғасты – кейде сатып ала алмайтын нәрселерін ұрлаған қарақшылардың көмегімен. Жыл сайын Испания жағалауынан Англия мен Нидерландыға 500 литрлік 40-60 мың баррель кететін (бұл шамамен 300 000 гектолитр көлем бүгінгі өндірістің үштен екі бөлігін құрайды). 16 ғасырдан бастап алғашқы еуропалық жүзімдер Америкада отырғызылды: Мексикада, содан кейін Перуде, Боливияда, Аргентинада және Чилиде. Бұл Мексикада өскен жергілікті жүзімдерге қосымша болды, бірақ бұл Колумбқа дейінгі өндіріс шарап жасауға арналмаған, себебі жүзімдердің қышқылдығы жоғары болды. Олар жеміс пен бал қосылған акачуль сусынын жасау үшін қолданылды. Кішкентай мұз дәуірі солтүстік жүзім шаруашылығының аяқталуын білдірді. Жүзімдіктер Солтүстік Германия мен Баденнен жоғалып кетті, ал жүзім өсіруге қолайлы ең жоғары биіктік 220 метрге дейін төмендеді. Ханс Юрген Отто былай деп атап өтті: «Барлық жүзімдіктер зардап шекті және аумағы азайды». Англияда да жүзімдіктер жоғалып кетті. Ерте шарап өндірушілер ақ жүзімнің сорттарын таңдауға бейімді болды, өйткені тіпті піспеген жағдайда да ақ жүзімдерден жасалған шарап аздап қышқыл болғанымен ішуге жарамды болды, ал қызыл жүзім жеткілікті түс бермейді, ал жасыл таниндер шарапты ащы етеді. Суық қыс ферментацияны тоқтату арқылы шампанның екінші ферментация процесінің ашылуына әкелді. Халықтың бір бөлігінің байыуы сирек кездесетін шараптарға деген сұранысты тудырды. Бұл құбылыс, Англияда шеридің дамуына жауапты болған, Орталық Еуропада да қайталанды. Ақ жүзімдегі асыл шіріктің пайдасы 1650 жылы Венгрияда Токай шарабын жасау үшін ашылды. Хью Джонсон былай деді: «Үш ғасыр бұрын жасалған Токай әлемдегі ең жақсы тәтті шарап болды, ол ұзақ тарихы бар шарап жасау дәстүрінен мұра болды». Ұзақ уақыт бойы шарапхананың жер астындағы еңселі жертөлелерінде сақталған құпия процестер арқылы жасалған бұл шарап өзінің ерекше қасиеттерін дамытты. Габсбургтер әулеті үшін бағалы болған Токай табысты саудамен айналысты. Оны қайта жасауға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды және асыл шіріктің қолданылуы құпия болып қалды. Тек 120 жылдан кейін ғана Рейн өзенінің тік жартастарында өте кеш жинау әдісі тәжірибеге алынды. Оның Саутэрнде қолданылуы 1836 жылы Шато Ла Тур Бланшта расталды, бірақ сол кезде өте кеш жиналған шараптар баррельде бірнеше жыл бойы тозуды қажет ететін өте бай шарапты берді. Басқа өңірлер де өздерін байытатын құпияларды ашты. Сондықтан До Периньон шампанның аңызға айналған жасаушысы болды. Солтүстік жүзімдікте ол ерекше шарап жасады, бұл шараптың жетілуіне және жеткілікті түс алуына мүмкіндік болмайтын климатта өндірілген шарапқа ерекше құштарлық тудырды. Арзан құрғақ ақ шарап ішу модасы 18 ғасырда Парижде басталды. Акцизден қашу үшін париждіктер шараптарын қала қабырғаларынан тыс жердегі өндірушілердің үйлеріне барып іше бастады. Кабареттер өзен жағасында есіктерін ашып, Гингуетке (таверналарға ұқсас) айналды: сондықтан онда ішкен шарапты да «гуингует» деп атады. Бұл - Сена немесе Марна төбелеріндегі шарап, қышқыл, бірақ сол кездегі тасымалдау шарттары оны ерте пайдалануға мүмкіндік бермеді.

Қазіргі заман

Шампан 18 ғасырда жасалды, бірақ оның әлемдік таралуы келесі ғасырда болды. Еуропа патшалары шарапты өз сарайларында сәндіге айналдырды, бірақ оның өндірісі, міндетті түрде бөтелкеде, өте қымбат өнімді жасады. Тарихшы Хью Джонсон шампанға маңызды дипломатиялық рөл береді: Таллеран Вена конгресінің келіссөз үстелінде осы шарапты ұсынған болар, бұл талқылаудағы серіктестерін сергіту үшін пайдаланған болар. 1815 жылы Шампанды ресейлік әскерлер басып алғаннан кейін, осы шарап ресейлік аристократияға танымал болды. Veuve Clicquot (Жесір Кликко) өзінің шараптарын "бүгін ішіңдер, ертең төлейсіздер" деп сатты. Көпірген шарап өндірісі күрт өсіп, Америка құрлығына тарады. Өндіріс техникасы индустрияланды, басқа аймақтар да осыдан әсер алды, бірақ шампанның беделі төмендеді. Шампанның коммерциялық сәттілігі – өнеркәсіптік революцияның нәтижесі, ол жаңадан пайда болған орта таптың қаржылық мүмкіндіктеріне қол жеткізуге мүмкіндік берді. Филоксера келгенге дейінгі 19 ғасыр шараптың алтын ғасыры болды. Өнеркәсіптік революция ең жақсы шараптар үшін буржуазия клиенттерін байытты, ал зауыттарға ауылдық жерлерден көшу жаппай өндірілетін шараптар үшін үлкен нарық құрды. Ақ шарапқа жарқын мысал – Германиядағы жүзім шаруашылығы. Бірінші империя кезінде француз оккупациясы кезінде неміс шарапшыларына сезімдік еркіндік берілді, бұл аристократия мен дін қызметкерлерінің бұрын тартып алынған жүзімдіктерін қайтаруына кедергі келтірді. Кешкі жинау кеңінен таралды, сондықтан аздаған тәтті шараптар әрқашан жарқын қышқылдыққа теңестірілді. 1872 жылы Гейзенхайм жүзім селекциялық институты құрылды, ол көптеген жаңа сорттарды тудырған гибридтердің көзі болды. Олардың ең танымал түрі – Мюллер-Тюргау. Сол кезеңде Швейцария Женева көлінің жағалауында негізінен ақ шарап өндіретін жүзімдіктерді отырғызды. 20 ғасырда бұрын белгілі болмаған елдерде жүзім отырғызу өркендеді. Дегенмен, ашыту кезінде жоғары температурада бұл тұрақсыз болды. Үлкен контейнерлерді пайдалану ашыту кезінде проблема тудырады: ашытқылар жылу шығарады, ол шыға алмайды, ал 35°C-тан асса, микроорганизмдер зардап шегеді, ашыту баяулайды, содан кейін тоқтайды. Шарапты салқындатқаннан кейін ашытуды қайта бастау үшін жаңа ашытқы қосу қажет (шараптың хош иісіне кері әсерін және сүт қышқылының әсерін ескермегенде). Калифорнияда ашыту температурасын бақылау бойынша ізденістер жемісті болды. Ақ шарапқа қолданғанда, олар осы шарап түрін революциялады. Жүзімді ұсақтап өңдеумен ерекшеленетін еуропалық шараптар, жаңарушы және жанды жемістік шараптарға қарама-қарсы. 1960-1990 жылдары осы шарап жасау әдістері Еуропаға көшті және қазір суыту жабдықтарын пайдалану ақ шарап өндіретін барлық аймақтарда кеңінен таралған.

Географиялық таралуы

+ Жылына тұрғын басына 7 литрден астам ақ шарап ішетін елдерде ақ шараптың тұтыну үлесі Ел % Әлемдік орташа 40,6% 60% 60% 56% 53% 50% 47% 46,9% 44% 40% 39,8% 39% 37% 36% 35,1% 31% 30% 30% 28,4% 28% 27% 25,1% 25% 25% 21%

Климаттық аймақтар

Көптеген шарап өндіруші елдер ақ шарап өндіреді. Дегенмен, ақ жүзімнің пісуі үшін қызыл жүзімге қарағанда аз жылу қажет: танниннің жетілмеуі мәселе емес, себебі олар сығу кезінде алынбайды. Сонымен қатар, дәмдік тепе-теңдік негізінен қышқылдылықтың нәтижесінде туындайтын сергектілікке байланысты. Құрғақ ақ шарап өндіру үшін жүзім піспей жатып жиналады. Бұл өндіріс шарттары құрғақ ақ шарап өндіретін жүзімдіктердің солтүстік немесе таулы жерлерде орналасуына себеп болуы мүмкін. Еуропада неміс жүзімдіктерінің басым бөлігі ақ жүзімді құрайды (2006 жылы өндіріс ауданының 63,1%), сондай-ақ швейцариялық жүзімдіктердің (өндірістегі ауданының 50% астамы ақ жүзім) және Люксембург жүзімдіктерінің (өндіріс ауданының 93% ақ немесе сұр жүзім) үлесі де жоғары. Францияда ақ шараптардың көп бөлігі солтүстік жартысында өндіріледі (Эльзас, Юра, Шампан және Луара аймағы). Испанияда, парадоксалды түрде, Кастилия-Ла-Манча Испаниядағы жүзімдіктердің 50% құрайды және жоғары температуралы аймақтағы кең өндіріс ауданында негізінен ақ шарап өндіреді. Каталония аймағында көп мөлшерде ақ жүзім өсіріледі, ол Кава деп аталатын көпіршікті шарапқа айналдырылады. Кава өндірісінің ауданы 45 000 гектарды құрайды, ал жалпы өндіріс ауданы 65 600 гектарды шамалайды. Америкада ақ және қызыл шараптар дамыған, олардың кейбіреулері бүкіл әлемде танымал. Ақ шараптар қызыл шараптың басымдығын көрсететін қиын аумақтарды, мысалы, Роки тауларын немесе Канаданы бағындыруға тиіс. Канадада мұз шарабын жасау технологиясы, сыртқы жағдайларға қарамастан, ерекше шараптар өндіруге мүмкіндік береді. Канада әлемдегі ең ірі мұз шарабы өндірушісі болып табылады. Оңтүстік аймақтарда да ақ шарап өндіріледі, бірақ оның үлесі төмен. Бұған қоса, көбінесе тәтті немесе күшті шараптар, табиғи тәтті шараптар немесе "вине" шараптары өндіріледі, мысалы, Жерорта теңізі маңындағы жүзімдіктерде (мускат, мадера, марсала және т.б.).

Геологиялық аймақтар

Клод пен Лидия Бургиньонның пікірінше, қызыл шараптар әктас негізді топыраққа өте жақсы үйлеседі, ал ең жақсы ақ шараптар метаморфтық тау жыныстарынан (Эльзас, Мозель, Анжу) немесе жанартаулық тау жыныстарынан (Мажарстан мен Словакиядағы Токай) құралған топырақтарда жасалады. Бұған қоса, ақ шараптар Шампан аймағының борлы негізі сияқты әктас субтопырағы бар жерлерде де өндіріледі, сондай-ақ Шассань-Монрашеттің кремнийлі сазды топырағы астындағы әктас әлемдегі ең беделді шараптардың біріне негіз болады.

Сабағы

Тұтқыр (немесе рафль) – жүзімді көтеретін шөптесін сабақ. Оның құрамында 80% су, ерігіш минералдар (оның жартысы калийден тұратын 3%-ға жуық) және полифенолдар бар. Полифенолдардың көп бөлігі таниндер, олар ащы дәм мен құрғақ сезімді қамтамасыз етеді. Ақ шарап жасау кезінде тұтқырдың ешқандай пайдалы бөлігі болмайды: оның ылғалдылығы шарапты сұйылтады, ал таниндердің шарапта болуы қажет емес. Сондықтан оны қалған жиыннан тез бөліп алады, яғни шайқап немесе престеп.

Жүзім жидегі

Жүзімнің жидегі терісінен, етінен (немесе қамынан) және тұқымынан тұрады. Тұқымдары қатты болады және жидек салмағының 2-5% құрайды. Тұқымдардың құрамында 25-45% су, 34-36% көмірсулар, 13-20% май (жүзім тұқымының майы), 4-6% таннин, 4-6,5% белок, 2-4% минералдар және 1% май қышқылдары бар. Олардың ақ шарапқа әсері жоқ, себебі олар престеу кезінде алынып тасталады, сондай-ақ, тұқымнан ештеңе алу үшін қысым жеткіліксіз. Терісі жүзімнің салмағының 6-12% құрайды. Оның беті Pruinescence – балауызды қаптамамен жабылып, жүзім түсіне матовый жылтыр береді және ашыту процесіне жауапты ашытқыны қамтиды. Сондай-ақ, жүзім терісінің терең қабаттарында ұшпалы қосылыстар бар. Олар жүзімнің хош иісіне және ашыту кезінде шараптың хош иісіне айналатын молекулаларға жауапты: олар "хош иістің алдын ала белгілері". Қызыл жүзімнің терісінде антоциандар немесе ашық қызылдан күлгін қызылға дейінгі бояғыш заттар бар. Қызыл жүзімнен ақ шарап жасау үшін жүзімді мацерацияламау және жүзім шырынындағы антоциандардың еріуін болдырмау үшін жиынды тым қатты қыспау қажет. Теріде көп мөлшерде целлюлоза, ерімейтін пектин және белоктар, сондай-ақ лимон, алма және вин қышқылдары сияқты органикалық қышқылдар бар. Саувиньон Блан В жүзімінің терісінің pH көрсеткіші шамамен 4,15-ке тең. Онда сондай-ақ 2-3% арасында таннин де бар, ол жидекте жинақталады және жүзімнің пісіп жетілуінің ерекшелігі болып табылады. Көптеген түрлі қанттар бірге болады: ең көп таралғандары – глюкоза және фруктоза, олар ашыту кезінде анаэробты ашытқылармен сіңіріліп, спиртке айналады. Олардың мөлшері шамамен бірдей.

Органикалық қышқылдар

Органикалық қышқылдардың басым бөлігі алма және тартрат қышқылы. Тартрат қышқылы жүзімге тән ерекшелік; оның жапырақтарындағы мөлшері литріне 5-7 граммды құрайды. Алма қышқылы жасыл жүзімде кездеседі, ал пісу процесінде оның үлесі азайып, еңбектеп жинаған кезде литріне 2-7 граммға жетеді. Бұл көрсеткіш сортқа және топыраққа, сондай-ақ ыстық климатқа байланысты кең ауқымды болады, себебі жоғары температура оның ыдырауын жылдамдатады. Одан басқа, лимон қышқылы, аскорбин қышқылы, α-кетоглутарин, фумарин қышқылы, галактурон қышқылы, кумарин қышқылы сияқты көптеген қышқылдар да аз мөлшерде болады. Олардың мөлшерінің өзгеруі шрептің pH деңгейін өзгертеді. Ақ шараптың шребі, әдетте, қызыл жүзім шребіне қарағанда көбірек қышқылды болады, себебі жүзімнің пісуі нашаррақ болады.

Витаминдер

С витамині (немесе аскорбин қышқылы) жүзім мен жүзім шырынында бір литрге 50 миллиграммға дейін кездеседі. Ол, сыра жасау кезінде тотығу процесіне қарсы қорғаныс болып табылады. Оттегінің қатысуымен сутек пероксиді түзіледі; бұл реакция сыраны тотықтыруға қажетті ферменттерді оттегінен айырады. 1962 жылдан бері сыраны тұрақтандыру үшін орау кезінде 15 граммнан аспайтын мөлшерде С витаминін қосуға рұқсат етілген. 2000 жылдардың соңындағы тәжірибелер оны жаңа егілген жүзімге немесе жүзім шырынына қосу әдісін анықтауға бағытталған. В1 витамині немесе тиамин 0,2-ден 0,5 миллиграммға дейін литрге шаққанда болады. Бұл витамин алкогольді ашытуды қамтамасыз ететін ашытқының дұрыс өсуі үшін қажет. Сау жүзімнің шырынындағы табиғи мөлшері ашытқыға жеткілікті. Ал егер егін нашарласа (күлгін шілгемен зақымдалған болса), шарапшы оны жүзім шырынына қосып, ашытудың дұрыс жүруін қамтамасыз етеді. Егер егін өте таза және төмен температурада болса, ашытқы шектеулі жұмыс істейді және тиамин қосу ашытудың қиын аяқталуын болдырмауға көмектеседі. Заңнама қосылатын мөлшерді гектолитрге 30 миллиграммға дейін шектейді.

Минералды элементтер

Сондай-ақ, оның құрамында минералдар бар. Ең көп кездесетіні – натрий, калий және магний. Калий, сондай-ақ кальций, шараптың pH деңгейінде тарт қышқылымен тұздар түзеді: калий битартраты және бейтарап кальций тартраты. Бұл тұздар ерігіштік шегіне жеткенде шөгіп, құртты қышқылсыздандыруға көмектеседі. Оңтүстік аймақтарда қышқылдық жиі жеткіліксіз болса, бұл қосымша қышқылдықтың жетіспеуіне әкелуі мүмкін.

Шарап жасау

Ақ шарап жасау, қызыл шарап жасауға жалпы алғанда ұқсас, бірақ екі түрін жасау кезінде айырмашылықтар болады. Ақ шарап ақ немесе қара жүзімнен жасалады (бірақ әрқашан ақ қабықты; түсті қабықты жүзімдер Тентуриер деп аталады, яғни түсті шырынды). Жүзім жиналғаннан кейін, оны сығып, тек шырыны, яғни астар шырыны алынады. Астар шырыны ашыту үшін резервуарларға салынады, онда жүзімдегі ашытқы қантты спиртке айналдырады.

Жүзімнің жиналуы

Жүзімнің пісіп-жетілуі түпкілікті өнімнің талабына байланысты. Тәтті ақ шарап үшін, нығайтылған немесе табиғи, қант – басты өлшем. Құрғақ ақ шарап үшін технологиялық пісіп-жеткендігі есептеледі және жемістер қанттың пісіп-жеткен мерзімінен аз уақыт бұрын (әдетте сегіз күн) жиналады. Осы кезде қант пен қышқылдың арақатынасы ең жақсы болады. Төмен қышқылдық болашақ шараптың теңдестігін бұзып, артық спирт пен өмірлік күштің жетіспеуіне әкеледі. Сонымен қатар, дәмнің жаңартпалығы мен айқындылығы төмендейді. Дәстүрлі қолмен бүкіл шоғырларды жинау құрғақ ақ шараптарды жинау машиналарымен бәсекелесіп келеді, бұл экономикалық жағдай, бірақ әрқашан сапалы емес. Дегенмен, кейбір тәтті шараптар үшін сәтті жинау үшін жинаушылардың тек пісіп-жеткен немесе асыл шіріген жидектерді (Selection de Grains Nobles) жинау үшін қолмен жұмыс істеуі және оқытылуы қажет. Шамдандыру шараптары үшін қолмен жинау ұсынылады және боялған қабықтары бар жүзімнен жасалған ақ шараптар үшін міндетті түрде қолмен жинау керек. Бұл сортқа, мацерация температурасына, жүзімнің пісіп-жеткендігіне және топырақтың сапасына байланысты. Содан кейін сойылған және сабақтары алынған жүзім сығылады. Шарап сығу машинасының түрі де шараптың әлеуетті сапасына әсер етеді. 1980 жылдан бері пневматикалық престер ауа өткізбейтін жағдайда жұмыс істеуге және қысымды дәл бақылауға мүмкіндік бере отырып, жұмысты жақсартты, бұл жүзімге зиян келтірмей шырынды алуға мүмкіндік береді. Моут де гут (Must of Drops) – престеу алдында, өз салмағымен езілген жидектерден табиғи түрде ағып шығатын шырын (преске бара жатқанда). Қағып-қосу оның үлесін арттырады және бір уақытта жүзімнің үлкен көлемін өңдеу арқылы материалды тиімді етеді. Moût de presse ("престің мосты") – жүзімге қысым жасағаннан кейін престен ағып шығатын шырын. Ол жүзімнің сапаларын немесе кемшіліктерін шоғырландырады: ол хош иіске, коллоидтарға немесе фенолдық қосылыстарға бай. Алайда, ол бұзылған жүзімдегі саңырауқұлақтың иісі немесе жеткіліксіз пісіп-жеткен өнімнің көкөніс иісі сияқты иіс бұзылыстарымен де сипатталуы мүмкін. Моут де гут пен моут де пресс мосттарын араластыру және шығару жүзімнің саулығына, сығу әдісіне және жасалған шарап стиліне байланысты. Динамикалық тұндыру шөп шөгіндісін шөгіндіден ажыратуды жеделдететін машинамен жүргізіледі. Центрифуга ең ірі бөлшектерді жояды, бірақ жоғары тазалық деңгейіне қол жеткізмейді. Флотация арқылы тұндыру – резервуардың түбіне газ енгізу арқылы көпіршіктер пайда болады, олар бөлшектердің бетке көтерілуіне себеп болады, онда олар сырғытқышпен алынады. Ротациялық вакуумдық сүзгімен сүзгілеу салыстырмалы түрде баяу, бірақ тиімді. Ол көбінесе центрифугадан шығатын тұнбадан таза шырынды алу үшін қолданылады. Желатин де престе алынған суспензиялы таниндерді тұндыру үшін қолданылады. Көбінесе ащы дәммен байланысты, оларды жою ақ шарап үшін пайдалы. Поливинилполипирролидон немесе "PVPP" полифенолдарды бекітуге және оларды жоюға мүмкіндік береді. Бұл молекулалар шараптың қоңырлануына себепші болады және оларды жою болашақ сусында тұрақтылығын қамтамасыз етеді. "Тұнбаны тұрақтандыру" кезінде шарап жасаушы бірнеше күн бойы тұнбаны үнемі араластырады, осылайша олар бірден шөгіп қалмайды. Содан кейін ол жоғарыда көрсетілгендей дәстүрлі тұндыруды жүргізеді. Бұл әдіс шырынды "тиол" (мақулық жемісі, цитрус) прекурсорларымен байытуға мүмкіндік береді, олар шырында табиғи түрде жақсы ерігіш және Совиньон мен Коломбард сияқты кейбір сорттарға өте қолайлы. "Тұнбаны мацерациялау" кезінде статикалық тұндырудан алынған тұнба суытылған резервуарға жиналады және бірнеше күн бойы араластырылады. Сүзгіден және ашытудан кейін олар тиолға бай ақ шарап береді.

Шарап жасау

Содан кейін құрт ашыту үшін ыдысқа салынады. Бұл ашыту резервуарлары бірнеше түрге бөлінеді: емен, эпоксидпен қапталған цемент, тот баспайтын немесе эмальдалған болат, немесе эпоксидті шайыр. Үлкен көлемді резервуарлар үшін температураны бақылау маңызды, ол әдетте 18 °C шамасында болады. Тәтті десерт шараптары үшін ашыту артық қант пен спирттің әсерінен өздігінен тоқтатылады: спирт – ашытқының қалдығы және ол үлкен дозада улы. Тәтті шараптар үшін шарап спирті қосылса, ашыту тоқтатылады. Тәтті шараптарға FML (маль-лактік ашыту) жасалмайды, себебі сүт бактериялары қантты ыдыратады, бұл шарапқа сүт қышқылдығын (тәтті-қышқыл дәм) береді. Сонымен қатар, шараптағы қышқылдық пен қанттың арақатынасы оның жандануын қолдайды. «Төмендету» немесе «технология» деп аталатын шарап жасау әдісі әзірленген. Австралия мен Жаңа Зеландияда кең таралған бұл әдіс, жоғары ароматиялық ақ шараптарды алуға бағытталған және Sauvignon B, Colombard B және Riesling B сияқты хош иісті сорттарда өте тиімді, бірақ Chardonnay B сияқты сорттарда оның тиімділігі төмен. Бұл әдіс шараптың даму кезеңдерінде ертерек тотығуды шектеу арқылы жұмыс істейді. Көмірқышқыл газы (CO2) сияқты инертті газдарды қолдану жүзімді ауадағы оттегіден оқшаулайды, ал салқындату жүзім шырынындағы тотықтырғыш ферменттердің әрекетін ішінара тежейді. Жүзімдегі табиғи фермент – тирозиназа және сұр шіліңдегі фермент – лакказа тотығу процесінде өте белсенді. Лакказаны жүзімді сұрыптау арқылы жоюға болады. Шараптағы полифенолдар мөлшерін шектеу үшін жинау мен сығу аралығын қысқарту – сары түс пайда болуынан қорғалған, өте жеңіл шарап жасауға бағытталған тағы бір әдіс.

Шарапты таңбалауға дейін дайындау

Ашытудан кейін барлық шарапты ішуге дайын болу үшін үнемі күтім қажет. Бөтелкеге құюға дейінгі барлық осы амалдар élevage немесе пісіру деп аталады.

Емдеу

Ескіруді ыдыста жүргізуге болады. Шарапты тазарту және қаптамасын дайындау (бөтелкеге құю немесе Bag In Box) аз уақыт алады, бірақ тұнбаның пісіп жетілуімен бұл уақытты ұзартуға болады. Бұл пісіру әдісі шарапқа ұсақ тұнбаны үнемі қосу арқылы жүзеге асырылады. Өлі ашытқы ұсақ тұнба үшін қолданылады, ол өзіндік деградацияға (автолиз) ұшырайды, бұл шарапқа көлем мен дене береді, жемістің дәмін күшейтеді. Бұл операция Батоннаж немесе араластыру деп аталады және дәстүрлі түрде бочканың түбіндегі тұнбаны араластыру үшін таяқпен жасалады. Бұл техниканы жақсы бақылау қажет, әйтпесе ашытқыдан шығатын сульфит редуктазасының әрекетінен шарап "Goût de réduit" (тұмсық дәм) таңын алуы мүмкін. Бұл операция ыдыстарда (мысалы, Мускадеде), бочкаларда (мысалы, Бургундияда) және көптеген Шардонналарда немесе бөтелкелерде (мысалы, шампанда) жүргізілуі мүмкін. Бұл құрастыру сорттық шараптардан (Бордо шараптары немесе Лангедок-Руссильон шараптары) тұруы мүмкін, немесе шампан шараптарындағыдай, әртүрлі сорттарды араластырудан тұруы мүмкін. Бұл араластыру тек сандық болуы мүмкін: қажетті көлемге жету үшін әртүрлі жылдардағы шараптарды араластыруға болады. Ол сонымен қатар сапалық болуы мүмкін: дегустатор немесе дегустаторлар тобы (ұңғыма шебері, шарапшы, иесі және т.б.) ең жақсы сапаны алу үшін әрбір шараптың соңғы қоспаға қандай мөлшерде қосылатынын анықтайды. Шарап жасауда араластыру әрқашан тәжірибелік болып табылады, екі немесе одан көп жылдардың шараптарын біріктіру күтілетін нәтижені береді деп болжау мүмкін емес. Сенімді мәндер – талдау мәндері ғана (алкогольдік күш, қышқылдық, pH және т.б.).

Түсіндірме

Ағыздау – шарап болып табылатын су-спирт ерітіндісіндегі ерімейтін, суспензиядағы бөлшектерді жою процесі, ал тұрақтандыру – шарапта еріген элементтердің ерігіштігін, сақтау кезеңі мен үстелде ішілу кезінде сақтауды қамтамасыз ету. Шарапты ағыздау үшін, бөлшектердің шарап ыдысының түбіне шөгуін күту қажет, бірақ бұл процесті енологиялық жабысқыштардың көмегімен үдетуге болады. Бұл қосымшалар ерімейтін бөлшектермен байланысып, түбіне түседі. Ақ шарапты ағыздау үшін танин қышқылы (немесе галлотанин) C76 H52 O46, сондай-ақ казеин, желатин немесе Исингласс қолданылады.

SO2 пайдалану

SO2, күкірт диоксиді немесе күкірттің диоксиді шарап жасаудың барлық кезеңдерінде – жинаудан бастап қаптамаға дейін қолданылады. Ол шарапты тотығу құбылыстарына, полифенолдарды тотықтыратын ферменттердің (окистаза ферменті) әрекетіне қарсы қорғау және ашытқылар мен бактериялардағы микробиологиялық популяцияларды бақылау (антисептикалық әсер) үшін қолданылады. Рұқсат етілген максималды доза шараптың қант мөлшеріне байланысты: қалдық қант микроорганизмдердің шабуылына ұшырауы мүмкін, бұл қайта астыруға алып келеді. Францияда Vin de Pays (жергілікті шараптар) үшін доза 150 мг/л, көпіршікті шараптар үшін 185 мг/л, күшейтілген шараптар үшін 200 мг/л, құрғақ ақ шараптар үшін 200 мг/л, қалдық қанты 5 г/л-ден жоғары ақ шараптар үшін (Moelleux шараптары) 250 мг/л және тәтті ликерлі шараптар үшін 300 мг/л-ге дейін шектеледі. Полисахаридтер, ақуыздар және кейбір фенолдық қышқылдардың ықпалына сілтеме жасалды. Léglise былай түсіндірді: "Егер сыртқы түрі өте жарқын және жарықтарға толы болса, металға тән әртүрлі нюанстарды анықтау үшін 'алтын' термині қолданылады. Егер шарап жеткілікті мөлшерде айқын болмаса, жарық бермесе және жарықтарды шағылыстырмаса, тек 'сары' термині қолданылады". Сонымен қатар, топырақ аймаққа тән хош иістік сипаттаманы бере алады. Мысалы, кремнийдің минералды хош иісі (кремнийдің немесе жеңіл тастың иісі) Шардоне B және Совиньон B сорттарында жақсы сезіледі, ал май иісі ескі Эльзас Рислингтеріне тән. Қызыл шараптарға ғана тән деп есептелетін хош иістер ақ шараптарда да кездеседі. Бұл әсіресе қара жүзімнен ішінара жасалған және қызыл жемістерді (құлпынай, малина, көкжидек, қарақат) еске түсіретін кейбір ақ шампан шараптарында байқалады, тіпті жаңа бөшкеде сақтауға да мүмкіндік береді.

Ақ шарапқа арналған стакандар

Шыны ыдыстар пайда болғаннан бері әр түрлі шарапқа арналған арнайы стақандар жасалды. Көптеген шарап өндіретін аймақтарда ақ шарапқа арналған көптеген стақандар бар. Шараптың түсін дұрыс бағалау үшін шыны өте мөлдір және түссіз болуы керек. Дегенмен, дизайнерлер мен асхана жинақтарын жасаушылар ақ шарапқа арналған жасыл немесе көк түсті табандары бар стақандар жасады. Бұл түстер шарапқа әдемі көрініс береді – олар көлеңкеде жасанды түс құрайды (шыны мен шарап арасындағы шекараны күшейтетін, шағылыстың алдын тоқтатып тұратын эффект) және шараптың сезімдік әсерін жаңартады. Көпіршікті шараптар флейта және купе сияқты арнайы стақандарда беріледі. Флейта кәсіби татынушылар үшін артықшылықты стақан: оның пішіні хош иістерді татынушының мұрнына жинақтайды, ал биіктігі шараптың бетіне көтерілетін нәзік көпіршіктерді бағалауға мүмкіндік береді. Купе кең аузынан газ бен хош иістердің тез булануына және көбіктің ұзақ сақталмауына байланысты ұсынылмайды. Аңыз бойынша, бұл стақанның пішіні Маркиза де Помпадурдың кеудесінің пішінінен шабыттандырылған. Купе шараптың көбінесе тәтті және аз хош иісті болған кезеңде пайда болды. 1930 жылдан бері құрғақ көпіршікті шараптарды ішу кең таралғандықтан, флейта купе стаканының орнын басты. Бұл стақанның қабырғасы жұқа және қисық пішіндес, барлық шараптың дәмін сезінуге арналған. Бұл стақан, басқаларымен қатар, сәйкестік сынақтарында қолданылады – атауы қорғалатын шараптарға (AOC) атау алуға мүмкіндік беретін алғашқы қадам. Бұл қарапайым, бірақ әдемі стақанды дастарқанда шарап беру үшін де пайдалануға болады.

Құрғақ ақ шарап

Құрғақ ақ шарап – қант қоспаған шарап (әдетте литріне 4 граммнан кем қант болады). Оның жасалуы өте қиын, себебі шараптың дұрыс болуы қышқылдық пен спирттің екі параметріне байланысты. 1950 жылдарға дейін еуропалық дәстүрлі шараптар кішкентай ыдыстарда жасалатын, онда температура көтеріліп астыру процесіне кедергі келтірмейтін. Бірақ бұл әдіс шарапқа құрылым мен жұмсақтық берсе де, хош иісі болмайтын. Шардоне – ескі технологиямен жасалатын керемет шараптың үлгісі. Төмендегі суретте екі Chenin B шарабының түсі салыстырылған, соның арқасында Оңтүстік Африканың "технологиялық" және Лоара аңғарының "классикалық" француз шараптарының арасындағы айырмашылығын көруге болады.

Ақ шарап

Тәтті шараптардың алуан түрлілігі бар, жеңіл тәттіден бастап сироптай қоюлығы бар күшті шараптарға дейін. Қанттың көзі – жүзім. Ашыту процесі толық аяқталмас бұрын тоқтатылады, бірақ кейбір шарап өңірлерінде шарапты күшейту тәсілі өзгерген. Қантты концентрациялаудың көптеген әдістері бар: "Жүзімді созу арқылы пассириляж" немесе "кешкі жинау" – жүзімді күннің күшімен концентрациялау үшін жүзімді қызылшада қалдырудан тұрады. Шәкер піскеннен кейін арта қоймайды, бірақ су буланып, өнімділікті төмендетіп, қанттың концентрациясын арттырады. Бұл ең көне және ең көп таралған әдіс. Оны сабақтарын жұлып алу арқылы жақсартуға болады: шарапшы шырынның жүзімге өтуін болдырмай, оның тезірек кебуіне қол жеткізеді. Ұзақ жылдардан бері қолданылып келе жатқан сақина тәсілі – шоғырдың астындағы бұтақтың қабығының сақинасын алып тастау. Осылай тәтті шырын төмен түспейді және жүзімде жинақталады, ал шырын жоғарыдағы бұтақты қоректендіруді жалғастырады. Тағы бір жылдам әдіс – сабақтың бір бөлігін кесу. Жүзім жоғары жағынан кептіріледі, ал төменгі бөлігі қалыпты өседі. Екі түрлі жүзімді араластыру немесе сығу арқылы соңғы нәтиже жақсарады. "Жүзімді созусыз пассириляж" – жүзімді сығу алдында концентрациялау тәсілі. Жүзімді шатырға немесе науаға іліп, ішіндегі судың бір бөлігі буланып кеткенше қалдырады. Бұл әдіс – сабан шарабының бастапқы шикізаты. "Асыл шіру" – климаттық жағдайларға байланысты концентрациялау тәсілі. Botrytis cinerea микроскопиялық тесіктер арқылы жүзім қабығынан судың булануына мүмкіндік береді, ал қалған құраушыларын сақтайды. Ботрит әсері жүзімдегі химиялық реакцияларға байланысты әртүрлі дәмдік сезімдерді тудырады. Сорттың ерте пісіп-жетілуі және жүзімнің нашар өсуі асыл шірудің пайдалы болуына және сұр шірудің алдын алуға көмектеседі. Бұл жүзім түрі Венгрияның Токай шарабын, Аквитанияның күшті шараптарын (Sauternes, Barsac, Loupiac, Monbazillac және т.б.) жасау үшін қолданылады, сондай-ақ Эльзас пен Германияда асыл шіріген жидектердің кейбір таңдауларын: Trockenbeerenauslese. "Жүзімді мұздату" және суық престеу арқылы жидектерден сұйық бөлігін сығу үшін қолданылады. Мұздатылған су ұсақ-түйек түрінде престе қалады, ал тәтті шырын ғана ағып шығады. Бұл мұз шарабының принципі. Криоэкстракция – бұл құбылысты жеткілікті суық емес аймақтарда қайта жасайтын жаңа тәсіл: қысым жасамас бұрын жүзім жасанды түрде мұздатылады. Бұл әдіс климатты жеңіп, жинау жұмыстарын үшкінді күтпей жалғастыруға мүмкіндік береді (ауа райының салдарынан немесе ашқарлы құстардың шабуылынан жүзімнің жоғалу қаупі), бірақ пісіп-жетілу уақытын қысқартқанда бірдей дәмді алу қиын.

Қуаттандырылған шарап

Күшті шарап – спирт қосылған шарап. Бұл санатқа ашыту кезеңіне байланысты үш түрлі шарап өнімі кіреді: Мистельдер немесе десерт шараптары – ашыту процесі спирт қосу арқылы тоқтатылған жүзім шырыны. Ашытудың болмауы оларды шарап ретінде қарастыру мәселесін тудырса да, бұл алкогольді жүзім өнімі болып табылады. Pineau des Charentes, floc de Gascogne және macvin du Jura – француздық AOC мистельдерінің үш түрі. Vin doux naturel немесе тәтті шараптар – ашыту толық аяқталмас бұрын тоқтатылған шараптар. Қосылған спирт жүзім қантын сақтап, оның жұмсақ дәмін қамтамасыз етеді. Мускат шараптарының көп бөлігі осы санатқа жатады (Muscat de Beaumes de Venise, Muscat de Rivesaltes, Muscat de Mireval, Moscatell Catalan, Moscato d'Asti және т.б.), сондай-ақ ақ порт және Мадейра да осылардың қатарында. Vin mutés secs немесе құрғақ күшті шараптар – ашыту толық аяқталған құрғақ шараптар (қантсыз). Олардың спирттің құрамын арттыру үшін спирт қосылады. Олар ұзақ жылдар бойы сақталады, сондықтан ұзақ сақтауға жарамды шараптарға айналады. Бұл шараптар – шери және кейбір құрғақ ақ порт.

Ас үйдің көрінісі

Қызмет ету температурасы шарапты ішуге ең қолайлы жағдайға келтіру үшін маңызды критерий болып табылады. Шарап салқындатылуы керек, бірақ мұз қосылып берілмеуі тиіс. 8-9 °C температурада салқындау шашақтардың көпіршіктілігін күшейтеді және тәтті немесе күшейтілген шараптың тәттілігін азайтады. Ароматты құрғақ шарапты 10-12 °C температурада ұсыну оның жаңаруына көмектеседі және дәмдерін сергітеді. Ал ең жақсы ақ шараптарды 12-14 °C температурада беру керек, бұл олардың дәмдері мен құрылымын толық ашуға мүмкіндік береді.

Ақ шарап пен тамақты жұптастыру

Құрғақ ақ шараптың қышқылдығын аз тұзды немесе тәтті тағамдар азайтады, ал шарап тағамның тұзды жағын күшейтеді және ауыр майлы тағамдарды теңседіреді. Тәтті шарап тәтті және ащы тағамдармен жақсы үйлеседі, қанттың ауырлығын азайтып, жемістің дәмін күшейтеді. Аперитив ретінде барлық тағамдарға хош иісті құрғақ шарап немесе көпіршікті шарап қосылады. Дәм тату мамандары кейбір шараптардағы қант немесе спирт дәм сезімін қанықтырады, ал жемістің жаңаруы алдағы тағамға дайындық жасайды деп санайды. Тамақ ішу кезінде өте құрғақ, минералды құрамы аз шараптарды устрица мен теңіз өнімдерімен ұсыну қабылданбас, себебі олардың қышқылдығы қабықшалардың тұздылығын ашады. Ең хош иісті шараптар моллюскалар, балық немесе ақ етпен жақсы үйлеседі. Шардоне немесе совиньон блан сияқты минералды хош иісті құрғақ шараптар ешкі ірімшігінің сүтті дәмін ерекшелендіреді. Ароматты шараптар, мысалы, Гевурцтраминер және кейбір көпіршікті шараптар жуылған қабық ірімшіктерінің (Мароилл, Эпоисс, Мюнстер және т.б.) күшті дәміне қолдау көрсетеді. Бейтарап ақ шараптар (Кастилья Ла Манча, итальяндық Треббиано) қой ірімшігіне жақсы сәйкес келеді, сондай-ақ аздап дәмді Манчего және пекорино романо да бар. Пісірілген ірімшіктерге батыл шарап, орман шарабы қажет. Конте ірімшігі мен Юраның сары шарабы арасында толық үйлесім бар. Қосалқы шараптарды қатпарлы ірімшікпен (Blue немесе Roquefort) дайындаған жөн. Бұл жағдайда ірімшік көмуші (Penicillium roqueforti) мен шарап (асыл шірігі) үйлесімді бүтінді құрайды. Ақ шарап - сондай-ақ десерт шарабы. Барлық таңдауларға рұқсат етіледі, тіпті тәтті және күшті шараптар бұған қолайлырақ болса да. Атырлы шараптар (Гевурцтраминер, Мускат), көпіршікті және тәтті шараптар жеміс десерттерімен (салат, тарт) жақсы үйлеседі. Көпіршікті және тәтті шараптар қаймақ немесе сары маймен дайындалған тәтті десерттерді қолдайды. Ақ шараптың рөлі лимон шырыны сияқты, сол жағдайларда қолданылады: бір кездері вержуй да осы функцияны орындады. Сірке қышқылдықты жанатын сезіммен біріктіреді, бұл оны қолданған рецепттерге ащы-тұзды сипаттама береді. Майдың тепе-теңдігін қамтамасыз ету үшін ақ шарап равигота, беарназ, маринара сияқты соустарды дайындауға қолданылады. Аш-аяқ шырындарының тамшылауы да ақ шарапты қолдануға болатын рөл; тәтті ақ шараппен дайындалған және қышқыл тәтті немесе тәтті тұщы соусты береді. Фондюде құрғақ ақ шараптың жандылығы ірімшіктің майлылығымен теңдестіріледі. Шараптың ас үстіндегі сусындарының жаңалығы фондюдің ыстығына қарама-қайшы келеді. Маринадта оның ақуыз талшығын жұмсарту қабілеті қолданылады. Кейде бұл итальяндық туна карпаччо сияқты пісіруде де кездеседі. Ақ шарапты баяу пісіру үшін ылғалдандыру құралы ретінде де қолданады. Бұл тағамның түрінде ет икемділігін қосады және соустан алынған майды теңестіреді. Бұл рөлді кәбіш, баэкеффе немесе ризотто, сондай-ақ соус түрінде ақ етті дайындауда, мысалы, osso buco немесе blanquette de veau (бланшетт де вео), тауық пен морель және оның нұсқалары, Chicken à la comtoise және Yellow coq au vin, қоян немесе diots және tripe сияқты шошқа өнімдері үшін де қолданылады. Сондай-ақ, оны балық және теңіз өнімдері тағамдарын дайындау үшін қолдануға болады, мысалы, Бургундия шарабымен бірге, монах балығының тұшпарасы, флаундер тұшпарасы, ақ шараптағы мидиялар немесе теңіз өнімдері Pot au feu. Гурмандар дастарқанға тамақ пісіруде қолданылған шарапты ғана ұсынады.

Денсаулыққа әсері

Қысқа уақытқа созылған мацерациядан ақ шарапта танин мөлшері өте аз, сондықтан қызыл шарапты медициналық тұрғыдан қызықтыратын антиоксиданттар да аз. Дегенмен, Монпельедегі зерттеушілер тобы полифенолдармен байытылған ақ шарапты жасады. Шарапқа көбінесе қосылатын күкірт диоксидінің мөлшері зиянды емес, бірақ астмамен ауыратын адамдар оның әсерінен қорқады: ол дағдарыстың басталуына себеп болуы мүмкін (тыныс алу қиын). Тыныс алудың қиындауы, мигрень немесе асқазанның қызу сезімі сияқты белгілер төзімсіздіктің болуын көрсетеді. Сульфит оксидаза ферментінің (күкірт диоксидін ыдырататын фермент) жетіспеушілігінен туындаған реакция өте сирек кездеседі. Қазіргі кезде күкірт диоксидіне байланысты кейбір белгілердің шараптағы басқа молекуладан туындамауын зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Ақ шарап – 2,8-ден 3,6-ға дейінгі рН көрсеткішіне ие қышқыл сусын. Бұл қышқылдық тіс эмаліне зиян келтіруі мүмкін. Одан бөлек, оның құрамында алкоголь бар, ол градус немесе пайызбен өлшеніп көрсетіледі. Бұл алкоголь циррозға әкелуі мүмкін. Бұл ауру әйелдерде күніне 20 грамм, ал ерлерде күніне 40 грамм тұрақты түрде қабылдаудан пайда болуы мүмкін. Алайда, Калифорнияда жүргізілген кейбір зерттеулер алкогольдік емес циррозды емдеуде шараптың аз дозадағы күнделікті тұтынудың пайдалы екенін көрсетеді. Жақындағы зерттеулерде ақ шараптың жүрек-қан тамырларына жағымды әсері бар екені анықталды. Сонымен қатар, ақ шарапта антиоксиданттар бар, бірақ қызыл шарапта антиоксиданттардың деңгейі жоғары. Екі түрлі шарап та ЛПНҚ (төмен тығыздықтағы липопротеин) тотығуын болдырмауға көмектеседі.

Бағасы

Кеме апатынан кейін 1907 жылғы Heidsieck шарабының бір жәшігі 1997 жылы табылған. Аукционда әрбір бөтелкесі 275 000 долларға сатылып, осылайша бұрын сатылған ақ шараптың ең қымбат бөтелкелері рекордын орнатты.