Кіріспе

Сент-Тропе (фран. Saint-Tropez) — Францияның оңтүстігіндегі Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағы мен Вар департаментіне қарасты коммуна. Ол Ниццаның батысында және Марсельдің шығысында, Француз Ривьерасында орналасқан, бұл аймақтың ең танымал қалаларының бірі. 2018 жылы Сент-Тропеде 4103 адам тұрды. Жақын орналасқан тар су алабы — Сент-Тропе шығанағы (фран. Golfe de Saint-Tropez), солтүстікке қарай Сент-Максимге дейін Маур тауларының етегінде созылып жатыр. Сент-Тропе 20 ғасырдың басына дейін әскери бекініс және балықшылар ауылы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Драгун» операциясы аясында жағалаудағы алғашқы болып азат етілді. Соғыстан кейін ол халықаралық деңгейде танымал теңіз жағалауындағы курортқа айналды, әсіресе француз жаңа толқынының кино өнеріндегі және «Yé-yé» музыкалық қозғалысының өкілдерінің көптеп келуімен әйгілі болды. Кейіннен ол еуропалық және американдық элита мен туристердің танымал демалыс орнына айналды.

Тарих

599 ж.б.д. Иониядан келген фокейлер Массилияны (қазіргі Марсель) құрып, осы аймақта басқа да жағалаулық тоқтау орналасқан жерлерді салды. Сент-Тропездің ежелгі атауы Афинополис екені анықталды, ал Плиний Ескі оның массилиандықтарға тиесілі екенін жазады. 31 ж. римдіктер аймаққа шапқындады. Олардың азаматтары аймақта көптеген сәнді виллалар салды, соның ішінде «Жетісті ағаштар вилласы» (Villa des Platanes) деп аталатын вилла да бар еді. Сент-Тропеге ең жақын елді мекен ежелгі заманда Гераклея Каккабария деп белгіленген, қазіргі Кавалер-сюр-Мер, жартыаралдың оңтүстік шетінде орналасқан, ал Сент-Тропе шығанағы Самбрацитан шығанағы деп аталды, ол Лес-Исамбр елді мекенінің атында сақталған. Қала қазіргі атауын ерте христиандық шейіт Сент-Торпеске қарызды. Аңыз бойынша, оның басы Нерон тұсында Пизада шабылып, денесі шіріген қайыққа, бір әтеш пен иттің қосымшасында салынып жіберілді. Денесі қазіргі Сент-Тропе қаласының орнына жеткені айтылады. IX ғасырдың соңында, батыстағы Рим империясы құлағаннан кейін ұзақ уақыт өткен соң, қарақшылар мен каперлер жүз жылға созылған шабуылдар мен тонаушылықтарды бастады. Х ғасырда Сент-Тропеден солтүстікке қарай Ла-Гарде-Фрейн ауылы құрылды. 890-972 жылдар аралығында Сент-Тропе және оның төңірегі Фраксинет атты жақын сарацендік елді мекеннің үстемдігімен араб мұсылмандық колониясына айналды; 940 жылы Сент-Тропе Наср ибн Ахмадтың бақылауында болды. 1436 жылы граф Рене Сент-Тропе азаматтарына салық салудан бас тарту туралы уәде берді, ол 1672 жылға дейін сақталды, содан кейін Людовик XIV француз билігін орнату кезінде оны жойды. Сент-Тропе шығанағы 19 ғасырдың соңына дейін Гримау шығанағы деп аталды. 1920 жылдары Сент-Тропеге Коко Шанель және Эльза Шьяпарелли сияқты сән әлемінің танымал тұлғалары келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1944 жылдың 15 тамызындағы десант одақтастардың Оңтүстік Францияға шапқындауының бастамасы болды, ол «Драгун» операциясы деп аталды. 1950 жылдары Сент-Тропе француз актрисасы Брижит Бардо жұлдызды «И Бог әйелді жаратты» фильмінің түсірілім алаңы ретінде халықаралық деңгейде танымал болды. 1965 жылдың мамыр айында Aérospatiale Super Frelon компаниясының өндіріске дейінгі ұшағы шығанаққа құлап, пилоты қаза тапты. 1970 жылдың 4 наурызында француз суденесі «Евридика», Сент-Тропедегі базасы бар, түсініксіз жарылыстан кейін 57 экипаж мүшесімен бірге Жерорта теңізінде жоғалып кетті. Сент-Тропездің ұраны – Ad usque fidelis, латын тілінде «соңына дейін адал» деген мағынаны білдіреді. Француз Ривьерасын тонаудың қараңғы дәуірінен кейін Рафаэль де Гарезио 1470 жылдың 14 ақпанында 22 адаммен, қарапайым шаруалар немесе теңізшілермен бірге Италия Ривьерасының тығыздығынан қашып Сент-Тропеге келді. Олар аймақты қайта құрып, жаңадан қоныстандырды, ал оның орнына «жақсы патшаның» өкілі Жан де Косса, Гримо бароны және Прованс сенашалы, салықтан босату мәртебесі және қару ұстау құқығы сияқты бұрын тек ақсүйектерге ғана арналған түрлі жеңілдіктер берді. Шамамен он жылдан кейін, жаңа үйлерді теңіз және құрлықтан болатын шабуылдардан қорғау үшін мұнаралары бар үлкен қабырға салынды; шамамен 60 отбасы жаңа қоғамды құрады. 1479 жылдың 19 шілдесінде жаңа «Отбасы туралы» заңға қол қойылды, «Сент-Тропездің қайта жаралу хартасы».

Климат

Сент-Тропеде ысты жазғы және жұмсақ қыстық Жерорта теңізі климаты басым. Күндізгі температура жағалауда орналасқандықтан біршама қоңылдау болады.

Экономика

Сент-Тропе қаласының басты экономикалық ресурсы – туризм. Қаласы Hôtel Byblos және Leading Hotels of the World ұйымының мүшесі Les Caves du Roy екенімен әйгілі; оның 1967 жылы Брижит Бардо мен Гюнтер Сакстың қатысуымен өткен ашылуы халықаралық деңгейдегі маңызды оқиға болды.

Жағажайлар

Тропез жағажайлары Сан-Тропеден оңтүстікке және Раматуэлден шығысқа қарай орналасқан Баи-де-Пампелонн шығанағының жағалауында жатыр. Пампелонн өзінің бес шақырымдық жағалау бойында көптеген жағажайларды ұсынады. Әр жағажайдың ені шамамен 30 метрге жетеді, әрқайсысының жеке шатыры және жеке немесе жалпы қолданыстағы күнбағыс алаңы бар. Көптеген жағажайларда желкенсеру, жарыс қайықтары мен каноэ жалдауға қолжетімді, ал кейбіреулерінде моторлы су спорты түрлері – жылдам қайықтар, гидроциклдер, су шаңғысы және суға батыру ұсынылады. Жағажайлардың бір бөлігі нудисттік жағажайлар болып табылады. Сонымен қатар, әлемнің әйгілі адамдары арасында танымал эксклюзивті жағажай клубтары да бар.

Порт

18 ғасырда порт кеңінен қолданылды; 1789 жылы оған 80 кеме келді. Сент-Тропе кеме жасаушылығында 1000-ден 12200 баррельге дейін тасымалдайтын тартандар мен үш мачталы кемелер салынды. Қала балық аулау, тығыз бұтақ, шарап және ағаш өңдеу сияқты бірнеше салалардың орталығы болды. Қалада гидрография мектебі болған. 1860 жылы сауда флотының флагманы, "Ангелдер патшайымы" ("La Reine des Anges", 740 баррельді үш мачталы кеме) Сент-Тропеде салынды. Порттың саудалық маңызы азайды, қазір ол негізінен туристік орынға айналды және көптеген танымал желкенді регаталардың базасы болып табылады. "Les Bateaux Verts" компаниясы арқылы шығанақтың қарсы жағындағы Сент-Максимге, сондай-ақ Порт-Грима, Марин де Коголин, Лес-Исамбре және Сент-Айгульфке жылдам қайықпен жүруге болады.

Сент-Тропедегі батырлар

Les Bravades de Saint Tropez – бұл мамыр айының ортасында жыл сайын өткізілетін мереке, онда қала тұрғындары өздерінің қасиетті қамқоршысы – Пизалық Торпес және олардың әскери ерліктерін тойлайды. Прованстың ең ежелгі дәстүрлерінің бірі саналатын бұл мереке 450 жылдан бері жалғасып келеді. Себебі, Сент-Тропе қаласының тұрғындарына қаланы шабуыл көшпенділерінен қорғау үшін әскери жасақ құруға ерекше рұқсат берілген болатын. Үш күндік той кезінде түрлі әскери жасақтар сол заманғы киімдерімен, белгілі бір орындарда мылтықтарды көкте атқылап, музыкалық топтардың ырғағымен шеру тартады және қасиетті Торпестің бюстін көрсетіп өтеді. Қала тұрғындары дәстүрлі провансальдық киімдерін киіп, сондай-ақ қасиетті миссаға қатысады.

Сент-Тропездің дауыстары

Жыл сайын қыркүйек айының соңында Сент-Тропе шығанағында регата өтеді (Les Voiles de Saint Tropez). Көптеген яхталар тіркеледі, олардың кейбіреулері 50 метрге дейін созылады. Көптеген туристер осы шараға қатысу үшін немесе Канн, Марсель немесе Ницца қалаларына саяхаттары барысында осы жерде тоқтайды.

Дәстүрлі тағамдар

Tarte tropézienne – 1950 жылдардың ортасында Сент-Тропеде дүкен ашқан поляк шеф-кондитерінің тапқан және актриса Брижит Бардо танымал еткен дәстүрлі торт.

Қалалық көлік

Сент-Тропедегі қоғамдық көлік құралдарына шағын автобустар жатады, олар қала мен Пампелон жағажайлары арасында шаттл қызметін ұсынады. Сонымен қатар, тікұшақпен және қайықпен саяхаттау мүмкіндігі де бар. Қозғалыс және қысқа қашықтықтардың ыңғайлылығынан қала ішінде және тропезиялық жағажайларға жаяу жүру табиғи таңдау болып табылады.

Өнер

Сен-Тропе қазіргі заманғы өнер тарихында маңызды рөл атқарады. Пауль Сигнак осы жарыққа толы жерді ашты, ол Матисс, Пьер Боннард және Альберт Марке сияқты суретшілерді Сен-Тропеге шабыттандырып, келуге ынталандырды. Сент-Тропеде нүктелі және фовизм сияқты сурет салу стильдері қалыптасты. Сент-Тропе келесі буын суретшілері үшін де тартымды болды: Бернард Баффет, Дэвид Хокни, Массимо Кампилли және Дональд Султан онда тұрып, жұмыс істеді. Бүгінде Стефан Шчесни осы дәстүрді жалғастыруда. Заманауи суретші Филипп Шанти Сент-Тропе портында орналасқан Le Quai және L'Opera мейрамханаларының дизайнын жасады, сонымен қатар онда өзінің өнер коллекцияларын көрсетеді. Ол әрқашан нақты бір тақырыпқа ден қойып, қоғамды мазалаған түрлі мәселелерді оқшаулаушы, ойын қозғаушы туындыларымен айыптайды.

Танымал мәдениетте

Ағылшын рок-тобы "Пинк Флойд" осы қаланың атымен "Сан-Тропез" әнін жазды. Сент-Тропе сондай-ақ Дэвид Гейтстің 1978 жылғы хиті "Соңғы пойызға міндім", Kraftwerk-тің "Франция айналымы", Aerosmith-тің "Тұрақты демалыс", Тейлор Свифттің "Адам" және Бейонсенің "Энергия" әндерінде еске алынған. Дидди, Джей Зи, 50 Cent, Джей Коул және Пост Малоун сияқты рэп орындаушылары өздерінің әндерінде қалаға яхтамен баратын сүйікті демалыс орны ретінде сіңірген. DJ Antoine "Welcome to St. Tropez" әнін жазды. Бұған қоса, болгар әншісі Азис "Сен Тропе" атты ән шығарды. Румыниялық әнші Флорин Салам да "Сент-Тропе" әнін жазды. "Сүйіктілер армиясы" тобының "My Army of Lovers" әнінде де Сент-Тропе туралы айтылған. Олардың "La Plage De Saint Tropez" әні де осы қалаға арналған.