Кіріспе

Авеберидің шаштараз хирургы – 1938 жылы Англияның Уилтшир графтығындағы Авебери дөңгелек ескерткішінде табылған қаңқаға берілген атау. 1938 жылы археолог Александр Киллер оның денесін жерленген мегалиттің астында тапты. Монеталар бойынша ол 14 ғасырдың басына жатса, қайшы мен медициналық зонд болғандықтан шаштараз хирург деп саналды. Киллер тасты қайта орнатты. Киллер бұл тасқа 38-ші нөмір берді, ал Изабель Смит оны 9-шы нөмірге өзгертті. Авебери тас дөңгелінің көптеген тастары жерге көмілген, бұл, болжам бойынша, оны жазықсырлықтан тазарту немесе егіс үшін жерді дайындау әрекеттерінің салдарынан болған. Авебери тас дөңгеліне келген көптеген келушілер осы шаштараз хирург туралы әңгіме естиді. Дәстүрлі түсіндірме мынадай: 14 ғасырда бір діншіл саяхатшы Авебери ауылының халқына жазықсырлыққа табынушылардың тік тұрған тастарын жерлеуге көмектесіп жатқан. Ол тастың астын қазып жатқанда, тас құлап, оның үстіне түсіп, онымен бірге жерге көміп тастады. Киллер 1938 жылы тасты (биіктігі 3 метр, салмағы 13 тонна) қайта орнату үшін көтеріп, оның астынан адамның қалдықтарын тапты. Денесімен бірге табылған заттар, соның ішінде 1320-25 жылдарға жатқан үш күміс монета, темір қайшы және темір зонд оның ортағасырлық саяхатшы шаштараз хирург екенін көрсетті. Киллер қалдықтарды Корольдік Хирургтер Колледжінің мұражайының кураторына жіберді, ол осы табылған затты бағалайтынына сенді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста бомбалау кезінде жойылды деп есептелді, бірақ 1998 жылы бұрынғы Александр Киллер мұражайының кураторы Майк Питтс оны Табиғат тарихы мұражайының қоймасында тауып, қайта зерттеді. Бас сүйегінде үлкен жазылған жара анықталды, бірақ жарақаттан өлімге келгенін көрсететін ешқандай дәлел табылмады және адам тас астында емес, тасқа көмілген болуы мүмкін деген болжам жасалды.