Кіріспе

Пайыздық фьючерс – негізгі актив ретінде пайыз төлейтін құралға ие фьючерстік шарт (қаржылық туынды құрал). Бұл – пайыздық туынды құралдардың нақты бір түрі. Мысалдарға қазынашылық векселі бойынша фьючерстер, қазынашылық облигациялары бойынша фьючерстер және еуродоллар бойынша фьючерстер жатады. Халықаралық есептесу банкінің мәліметінше, биржада саудаланатын пайыздық фьючерстердің әлемдік нарығының номиналды құны 34,771 миллиард долларды құрады.

Қолданылуы

Пайыздық мөлшерлеме фьючерстері компанияға шығын келтіруі мүмкін, пайыздық мөлшерлемелердің қолайсыз бағытта өзгеру тәуекелінен қорғану үшін қолданылады. Мысалы, қарыз алушылар пайыздық мөлшерлемелердің өсуіне байланысты тәуекелге тап болады. Фьючерстер пайыздық мөлшерлемелер мен облигация бағалары арасындағы кері байланысты пайдаланып, пайыздық мөлшерлемелердің өсу тәуекелінен қорғануға мүмкіндік береді. Қарыз алушы бүгін фьючерсті сатуға келіседі. Егер болашақта пайыздық мөлшерлемелер өссе, фьючерстің құны төмендейді (өйткені ол негізгі актив – облигация бағаларымен байланысты), демек фьючерсті жабу кезінде (яғни фьючерсті сатып алу) пайда табуға болады. Ұлттық қазыналық фьючерстері – бұл наурыз, маусым, қыркүйек және желтоқсан айларына арналған Globex нарығында сатылатын келісімшарттар. Пайыздық мөлшерлемені көтеруге деген қысым артқан сайын, фьючерстік келісімшарттар бағаның төмендеуі арқылы осы спекуляцияны көрсетеді. Баға мен түсімділік әрқашан кері байланыста болады. Пайыздық мөлшерлеме фьючерстері нарықтық пайыздық мөлшерлемелермен тікелей байланысты емес екенін ескеру маңызды. Егер біреу пайыздық мөлшерлеме фьючерстік келісімшартына (мысалы, облигациялық фьючерс) кірсе, саудагер негізгі активтің иесі болу мүмкіндігіне ие болады. Ноттар мен облигациялар жағдайында, егер келісімшарт ақшалай төлеммен жабылмайтын болса, саудагер облигациялар жинағын қабылдауы мүмкін. Сатушы жеткізе алатын облигациялар фьючерстік келісімшартқа байланысты өзгереді. Сатушы келісімшартта белгіленген талаптарға сәйкес келетін облигацияларды сатып алушыға жеткізуді таңдай алады. Фьючерстік келісімшарттың бағасы осыны ескереді, сондықтан бағалар қазіргі нарықтық пайыздық мөлшерлемелерге емес, нарықтағы сатып алушыға жеткізуге ең арзан облигацияларға көбірек байланысты.

Биржалық саудадағы стратегиялар

Бұл келісімшарттар бойынша сауда-саттықтың көп бөлігі биржада саудаланатын көп қадамды стратегиялар болып табылады, бұл негізінен табыс қисығының және/немесе базаның болашақ түріне жасалған тікелей болжамдар. Liffe және CME екеуі де күнтізбелік спредтермен тікелей биржалық сауда-саттық жүргізуге мүмкіндік береді (спредтерге арналған тапсырыс кітабы негізгі фьючерстердікінен бөлек), олар шартты бағалар (әртүрлі мерзімі бар фьючерстер арасындағы баға айырмашылығы) түрінде көрсетіледі. Биржада саудаланатын фьючерстік спредтер орындау тәуекелін және бағаның қабынуын едәуір азайтады, саудагерлерге екі жеке фьючерстік тапсырыс арқылы спредке кіргенде мүмкін болмас еді, бүкіл спред үшін кепілдік берілген лимит тапсырыстарын орналастыруға мүмкіндік береді.