Кіріспе

Қасиетті Сальватор соборы (Sint Salvatorskathedraal), сонымен қатар Құтқарушы және Әулие Донат соборы деп те аталады, Бельгияның Брюгге қаласындағы Рим католик соборы. Собор Көтерілген Құтқарушыға (голланд тілінде 'Verrezen Zaligmaker', латын тіліндегі 'salvator' – 'құтқарушы' сөзімен байланысты) және Реймстік Әулие Донатқа арналған.

Тарих

Қаланың басты шіркеуі – Санкт-Сальватор – Брюггедегі ғасырлар бойы басынан өткен сынақтардан зақымданусыз аман қалған сирек ғимараттардың бірі. Дегенмен, ол бірқатар өзгерістер мен жөндеулерден өтті. Бұл шіркеу бастапқыда собор ретінде салынбаған, оған бұл мәртебе 19 ғасырда берілді. 10 ғасырдан бері Санкт-Сальватор қарапайым приход шіркеуі болып келді. Сол кезде Брюгге қаласының ортасында, қалалық әкімшілікке қарсы орналасқан Синт-Донааскатедраал (Святой Донациан соборы) қаланың негізгі діни орталығы еді. 1116 жылы өрт ғимаратты қиратты, ал 1127 жылы роман стилінде жаңа, ірі шіркеудің құрылысы басталды. 1250 жылы қазіргі шіркеудің құрылысы қолға алынды, ол шамамен бір ғасырға созылды. 18 ғасырдың соңында француз билеушілері Брюгге епископын қуғынға салып, оның резиденциясы болған Синт-Донааскатедраал соборын қиратты. 1834 жылы, Бельгияның 1830 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін, Брюггеде жаңа епископ тағайындалды және Санкт-Сальватор шіркеуі собор мәртебесін алды. Алайда, ғимараттың сыртқы түрі соборға ұқсамайтын. Ол жақын орналасқан Біздің Анамыз шіркеуінен әлдеқайда кішкентай және әсері аз болды, сондықтан жаңа міндеттеріне бейімделуі қажет болды. Биік және әсерлі мұнара салу мүмкін болды. 1839 жылы собордың шатыры өртеніп құлады. Англиялық сәулетші Роберт Чантрелл, ағылшын шіркеулерін нео-готикалық стильде қайта жаңғыртумен танымал болған, Санкт-Сальваторды бұрынғы сұлулығына қайтаруға шақырылды. Оған Біздің Анамыз шіркеуінен биік мұнара салу жобасы да тапсырылды. 12 ғасырға жататын ең көне бөлігі алып мұнараның негізін құрады. Мұнараға нео-готикалық элемент қосудың орнына, Чантрелл өзіне тән роман стиліндегі дизайнды таңдады. Құрылысы аяқталғаннан кейін көптеген сын айтылды, ал Монументтер жөніндегі Корольдік комиссиясы (Koninklijke Commissie voor Monumenten) Чантреллдің келісімінсіз мұнараның үстіне кішкентай шың орнатты, өйткені бастапқы дизайн тым тегіс деп есептелді. Мықты бекініс сияқты нео-роман стиліндегі батыс мұнарасының биіктігі 99 метрді құрайды.

Интерьер

Қасиетті Сальватор соборының 101 метрлік ішкі кеңістігінде көзге түсетін бірнеше заттар бар. Қазіргі таңда онда бұрынғы, қиратылған Sint Donaaskathedraal соборында сақталған көптеген өнер туындылары орналасқан. Шіркеуге кіргенде көрінетін қабырға кілемдері 1731 жылы Брюссельде Жаспер ван дер Борхт жасаған. Бұл кілемдерді епископ Хендрик ван Сустерен Sint Donaaskathedraal үшін тапсырыс берген. Сонымен қатар, қабырға кілемдеріне үлгі болған түпнұсқа суреттер де Сальватор соборында сақталған.

Музыка

Собордың органы бастапқыда Якобус Ван Эйнде (1717–1719) салған, ал 20-шы ғасырда үш рет кеңейтіліп, жаңадан құрастырылған: 1902 жылы Л. Б. Хугхуйс, 1935 жылы Klais Orgelbau және 1988 жылы Frans Loncke & zonen. Аспаптың үш мануал мен педальға 60 тоқтауы бар. Орган қызметтерде және 1952 жылы құрылған "Kathedraalconcerten" концерттік циклында орындалады. Органшы – Игнас Михельс.