Кіріспе

Исаның балалық шағы туралы Жаңа Келісімдегі апокрифтік жазба.

Сириялық Балалық шағы туралы Ізгі хабар, сондай-ақ Араб тіліндегі Балалық шағы туралы Ізгі хабар деп те аталады, Исаның балалық шағына қатысты Жаңа Келісімдегі апокрифтік жазба. Ол VI ғасырда жазылған болуы мүмкін, және Томаның Балалық шағы туралы Ізгі хабары, Жақыптың Ізгі хабары және Псевдо-Матайдың Ізгі хабары негізінде құрастырылған, бірақ оның көп бөлігі ауызша дәстүрге қатысты. Қазірге дейін сақталған екі қолжазба 1299 жылғы және 15/16 ғасырлардағы араб тілінде жазылған. Олар Ирактың солтүстік аймағында көшірілген және Құраннан әсер алған.

Кездесу

Бұл Евангелие V немесе VI ғасырға дейін жататын Сирия тіліндегі көздерден шыққан деп есептеледі, бірақ еуропалық оқырмандарға 1697 жылы Генри Сайк басып шығарған араб тіліндегі және латын тіліндегі аударма арқылы таныс болды. Уильям Хоун аудармасының кіріспесінде: «Оны екінші ғасырдағы христиандардың гностиктер тобы қабылдады» делінген. Евангелие туралы ең алғашқы мәліметтерді 9-ғасырдың сириялық шіркеу әкесі Меруфтың Ишодады Матай Евангелиесіне жасаған түсіндірмесінде кездестіруге болады. Араб тіліндегі «Балалық шақ Евангелиесінің» мазмұны, әсіресе Мысырдағы кереметтер туралы екінші бөлімі, Құранда да кездеседі. Кейбір зерттеушілер оның Құранда болуының себебі Евангелиенің арабтар арасындағы ықпалы болуы мүмкін деп санайды. Евангелиенің Хеджазда болғандығы нақты белгілі емес, бірақ мұндай мүмкіндіктерді жобауға болады. Дегенмен, ислам ғалымдарының пікірінше, Евангелие исламнан кейінгі кезеңде араб тіліне аударылған, себебі 16 ғасырғы еуропалықтар үшін ертедегі араб тіліндегі бұрмаланған жазуды латын тіліне аудару қиын болды, сондай-ақ Исламға дейінгі Арабияда жазба мәтіндердің өте сирек кездесуіне байланысты. Исламтану саласындағы Сидней Гриффит және т.б. (2013), Дэвид Д. Графтон (2014), Клэр Уайльд (2014) және М.Л. Хелм (2016 және 2017) жүргізген соңғы зерттеулер «Исламға дейінгі араб тіліндегі христиандық Евангелие нұсқасының болуы туралы айта алатынымыз – оның нақты бар екенін көрсететін нақты белгілер әлі табылмады» деген тұжырымға келді. Сонымен қатар, М.Л. Хелм өзінің соңғы зерттеулерінде (2017) «Евангелие аудармаларын қамтитын қолжазбалар 873 жылдан бұрын кездеспейді» деп атап өтеді. Алайда, Габриэль С. Рейнольдс сияқты ғалымдардың пікірінше, бұл ақпараттың жазба дереккөздерден түскені міндетті емес, оның орнына ежелгі Шығыс аралында ауызша тараған еврей және христиандық көздерден алынғаны мүмкін.

Зороастризммен байланысы

Бұл Ізгі хабардың үшінші тарауы Шығыстан келген даналардың тарихын баяндайды, ол кейбір жағынан Матайдағы оқиғаға жақын. Дегенмен, Матайдан өзгешелігі, бұл мәтінде Зорадашт (Зороастр) даналарды нәресте Исаны іздеуге жетелеген болжамның авторы ретінде көрсетілген.