Кіріспе

Оңтүстік Англиядағы Колн өзені – Англиядағы Темза өзенінің саласы. Оның басының жартысынан астамы Оңтүстік Гертфордширде орналасқан. Төмен ағысында Букингемшир және Хиллингдонның Лондон облысы арасындағы шекараны құрайды. Темза өзенімен қосылатын жері – Пентон-Хук шлюзінің үстіндегі Стейнс-апон-Темз қаласының ағысы. 1600-1750 жылдар аралығында, негізінен Хэмптон-Корт және Сайон Паркі үшін эстетикалық мақсатта салынған екі арнасы сақталған. Олардың басты мақсаты ауыз су емес, бірақ оларды көлемі және мерзімі жағынан Жаңа өзенмен салыстыруға болады. Өзеннің бағытымен өтетін көптеген виадуктар мен канал, соның ішінде Гранд Юнион каналы, Өнеркәсіптік революция кезіндегі инновациялық инженерлік шешімдер ретінде танылған. Рикмансворт маңындағы төменгі ағысындағы құм мен сазды қазу нәтижесінде су астындағы шұңқырлар белдеуі пайда болды, олар көптеген жабайы табиғат мекендейтін көлдерге айналды және табиғат қорғау аумақтары ретінде қорғалады. Өзен, шабындықтар мен көлдер Колн аңғарының аймақтық паркін құрайды.

Бағыт

Колн өзені екі жақын жер асты ағынының көктемде немесе жауын-шашын көп болған кезде, Гертфордширдегі Солтүстік Мимс паркінің шығыс жағында (Тollgate Road) бірігуінен кейін ресми атау алады. Бастапқы ағындары ұзақ, көп бастаулы, соңғы, солтүстік бөліктерінде ішінара жер астындағы салалар: солтүстік-шығыс, оны Колн өзенінің бастауы деп санауға болады; және Миммшолл бұлағы. Олардың негізгі бастаулары: Батыс Нортоу, Брукманс Парк, Хэдли, Лондон және Борехамвуд, осы жерлердің көп бөлігін сумен қамтамасыз етеді. Маусымдық, ішкі-ауылдық өзен Солтүстік Мимс ауылының жеті ғимаратының астынан өтеді, бұл парктің көп бөлігін сумен құяды, ал парктің жанындағы ормандармен бірге шағын төртбұрышты жазық дала құрайды, оңтүстік-батыс бөлігінен басқа барлық жаққа төмендейді. Екі бұлақтың жағалауларындағы шағын су жұту шұңқырлары Солтүстік Миммстің Су соқпағында орналасқан, олардың ортасында біріккен жер бетіндегі ағын бар. Су соқпағынан Колн батысқа қарай, содан кейін солтүстік-батысқа, одан кейін батысқа қарай ағып, Эллен Брук өзенін қабылдап, оңтүстік-шығысқа бұрылады, содан кейін оңтүстік-батысқа қарай меандр тәрізді ағып, Уотфорд пен Оксидің орталық және тұрғын үйлермен шектесетін бөліктерін, сондай-ақ Рикмансворт пен Батчвортты қамтиды. Содан кейін Ұлы Лондонмен (және Спелторнмен) шығыс және (анабраш арналары арқылы) Букингемширмен батыс жағынан ұқсас қашықтыққа дейін шектеседі. Нақтырақ айтқанда, ол Вест-Хайд, Мейпл-Кросс маңында және Харфилд арасынан өтеді, Денхам Гриннен өтеді, содан кейін Уксбриджге жетеді, онда ол Гранд Юнион каналымен және оның бірінші негізгі анабрашы – Фрейс өзенімен қатар ағып, оны Каули мен Йиусли, Үлкен Лондон арасында Пинн өзені толықтырады. Кольн бұлағы Нью-Денхам мен Уксбридж арасында бөлінеді. Осыдан кейін Батыс Дрейтон қаласында Фрейс қайта қосылып, екінші негізгі анабраш – Рейсбери өзені мен Нортумберленд герцогы өзені бөлінеді. Біраз уақыттан кейін Лонгфорд қаласында Лонгфорд өзеніне су жіберіледі, бұл 1610 жылы король Чарльз I үшін Буши паркі мен Хэмптон-Корт паркіндегі тікбұрышты көлдерді сумен қамтамасыз ету үшін салынған 19 шақырымдық (12 миль) жасанды арна. Колн өзенінің су жинау алабы солтүстікке қарай, өзеннің солтүстік шегіне дейін созылады – ағызып кіретін Гаде, Вер және Мисбурн өзендері Чилтерн тауларына терең бойлап өтеді. Керісінше, Лондонның сыртқы батыс және солтүстік-батыс бөлігінің 2/3 бөлігі Темзаның Пиммс Брук, Брент немесе Кран салаларымен суға толы. Солтүстік-батыста, Трингтің солтүстік шекарасында Чилтерн жотасы ең анық көрінеді, бұл алаптың және Ұлы Уз өзенінің арасындағы су бөлігі, солтүстік және шығысқа қарай, Wash аймағына қарай.

Аудан атауындағы есімдік елді мекендер мен жанама сілтеме

Колни Хит ауылы Сент-Олбанстан шығысқа қарай, Лондон Колни Сент-Олбанстан оңтүстікке қарай, Колни көшесі (көбінесе үлкен бизнес-парк) Радлетттен солтүстікке қарай, ал Колнбрук Слау мен Хитроу арасында орналасқан. Бұл елді мекендер өзеннің атымен аталған. Үш өзендер аудандық кеңесі Гертфордширдің бір бөлігін қамтиды және Колн өзенінің, сондай-ақ оның екі саласы – Шахмат және Гад өзендерінің құрметіне аталған.

Өзен мен аңғарды кеме қатынасы үшін пайдалану

Өзенді Лондонға қосу бойынша алғашқы ұсыныстардың бірі 1641 жылы сэр Эдвард Форд жасаған кеме жүзе алатын канал болды, оның басты мақсаты таза сумен қамтамасыз ету болған сияқты. 1766 жылы тағы екі ұсыныс жасалды: Мэрилебоннан Уксбриджге және Мэрилебоннан Батыс Дрейтонға дейін канал салу. Өзен 1790 жылдары айтарлықтай өзгерді, Grand Junction Canal (1929 жылы Grand Union Canal құрамына енді) аңғар бойымен жүргізілді және өзен арнасының бір бөлігін пайдаланды. Құрылыс Брентфордтан басталды, онда ол 3 мильге (5 км) Брент өзенінің арнасын пайдаланды, содан кейін батысқа, одан соң солтүстікке қарай жалғасты, 1794 жылдың қарашасында Уксбриджге жетті. Орталық аймақтарға жету үшін ол өзен арнасымен Гаде өзенімен тоғысқанға дейін жалғасты, бірақ арнаны иеленбеді. 1882 жылы салынған Слау Армына үш су құбыры қажет болды, олар оны Гранд Джункшнмен тоғысқан жерге жақын алып өтуге, Фрей өзенін, Колн өзенін және Колн бұлағын кесіп өтуге мүмкіндік берді. Кроксли Гринде, Гэд өзені Колнға қосылған жерде және Торни/Вест Дрейтон, Слау Армынан төмен, өзен арналары көптеген үлкен көлдердің арасымен өтеді, олардың кейбіреулері бұрынғы сулы кресс егістіктері, ал кейбіреулері сазды шұңқырлар, ал енді біреулері кірпіш өндірісінің нәтижесінде пайда болды. Бұл өнеркәсіп 1800 жылдан кейін аңғардың бойында бірнеше шақырымға тарады, Grand Junction Canal компаниясы канал құрылысы кезінде жақсы кірпіш топырағының табылуын жариялады. Екіншісі – 1861 жылы Кольн көпірінде орнатылған 4 метрлік, төртбұрышты негізі бар тас обелиск. Ол 1984 жылы Уотфорд қалалық кеңесі жөндеу жұмыстарын жүргізген кезде өзеннің екінші жағына көшірілді. Ол 1837 жылы Лондоннан Бирмингемге теміржолды өзеннен өткізу үшін салынған бес аркалы Кольн виадугіна жақын орналасқан. Әр арканың ұзындығы шамамен 12 метр, ал биіктігі 14 метр. Құрылысын Роберт Стивенсон жобалаған, ол II санаттағы ескертулер тізіміне енген. Лондон Колниде Барнет жолынан өзен үстінен өтетін жеті аркалы кірпіш көпір бар. Ол 1774 жылы салынған және Тельфорд көпірі деп аталады, бірақ оны Томас Тельфорд жобалаған деп есептелмейді. ХХ ғасырда оған перилалар қосылып, жаңартылды. Grand Junction Canal құрылысынан кейін Батчфорд аймағындағы су деңгейіне қатысты ұзаққа созылған дау болды, ол 1825 жылы су өлшегіш ретінде қызмет ету үшін көлге 2 метрлік обелиск орнатылғаннан кейін шешілді. Обелискіде канал компаниясы, Батчворттағы қағаз фабрикасының иесі Джон Дикинсон және жер иесі Мур Парктің Р. Уильямс арасындағы келісім жазылған.