Кіріспе

Symphoricarpos, көбінесе қар жидегі, балауыз жидегі немесе көлеңке жидегі деп аталады, Caprifoliaceae тұқымдасына жататын, шамамен 15 түрі бар жапырақты бұталардың кішкентай туысы. Қытайдың батыс бөлігінде өсетін S. sinensis қытай коралл жидегінен басқа, барлық түрлері Солтүстік және Орталық Америкаға тән. Туыстың атауы ежелгі грек тіліндегі συμφορεῖν, яғни "бірге көтеру" және καρπός, яғни "жеміс" деген сөздерден шыққан. Бұл атау түрінің өндіретін тығыз жидек шоғырларын көрсетеді. Қар жидегі - түрлі жағдайларға төтеп бере алатын күшті өсімдік. Қар жидегі өсімдіктері көбінесе ормандарда, құрғақ немесе ылғалды ашық жерлерде, тасты төбелерде немесе өзендер мен ағыстардың жағалауларында кездеседі. Олар жеңіл құмды, орташа сазды және ауыр сазды топырақтар сияқты әртүрлі топырақ түрлерінде өсе алады.

Экология

Қар жаңғағы – екі жынысты мүшесі бар гермафродит түрі, яғни оның ішінде еркек және әйел репродуктивті органдары бар. Ол тұқымдар арқылы өсе алады, бірақ көбінесе тамырсабақтан шыбықтарды шығару арқылы көбейеді. Бұл шыбықтардың таралу әдісі қар жаңғағының бұталар мен ағаштардың тығыз топтарында өсуіне мүмкіндік береді. Топыраққа тиген кезде тамырлар пайда бола бастайды. Қар жаңғағы өсімдіктері төзімді және зерттеулер олардың маусымдық, өрт сөнгенге дейін күйіп тұрған өрттерге шыдамды екенін көрсетті. Бұл өрттер қар жаңғағының қабатталып көбейетін әдісін жақсартады, себебі жаңа өсімдіктердің жаңаруы сабақтардың санын арттырады, соның салдарынан қабаттануға көбірек мүмкіндіктер туады. Сапониндердің иммундық функцияға көмектесетіні және холестерин деңгейін төмендететіні дәлелденген. Қар жаңғағы өсімдігі дезинфекциялық, іш жүргізгіш, зәр айдайтын қасиеттерімен қатар, қызбаны түсіруге де көмектеседі.

Басқа қолданыстар

Ирландияда балалар жидектерді ойынға пайдаланады, оларды бір-бірінің құлақтарына жақын жарып, дыбыс шығарады. Бұл жидектер "билли бастер" деп белгілі.