Кіріспе
Digital Fortress - американдық автор Дэн Браунның 1998 жылы St. Martin's Press баспасында жарық көрген техно-триллер романы. Кітап азаматтардың жеке өмірі туралы электрондық түрде сақталған ақпаратты үкіметтік бақылау және мұндай технологияны қолданудың адам құқықтары мен этикалық салдары тақырыбын зерттейді.
Digital Fortress is a techno thriller novel written by American author Dan Brown and published in 1998 by St. Martin's Press. The book explores the theme of government surveillance of electronically stored information on the private lives of citizens, and the possible civil liberties and ethical implications of using such technology.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Бұл оқиға 1996 жылы орын алады. АҚШ Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің (NSA) кодты бұзатын суперкомпьютері TRANSLTR революциялық жаңа кодты, Digital Fortress-ті бұза алмайтынын анықтағанда, командир Тревор Стратмор оны бұзу үшін бас криптограф Сьюзан Флетчерді шақырады. Стратмор оған бұл кодты NSA-ның адамдардың жеке өміріне араласуына наразы болған бұрынғы қызметкері Энсей Танкадо жазғанын айтады. Егер NSA TRANSLTR-ді жұртшылыққа жарияламаса, Танкадо кодтың алгоритмін өз сайтында саудаға салып, оның серіктесі "Солтүстік Дакота" оны өлген жағдайда тегін жариялап, NSA-ны кепілге алады. Стратмор Флетчерге Танкадо 32 жасында Севильяда жүрек талмасынан қайтыс болғанын айтады. Стратмор Танкадоның өлімін құпия ұстауға ниетті, себебі оның серіктесі білсе, кодты жариялайды. Агенттік Digital Fortress-тің ұлттық қауіпсіздікке қауіп келтірмеуі үшін бар күшін салады. Стратмор Флетчердің күйеуі Дэвид Беккерден Севильяға барып, Танкадоның өлген кезде киген сақинасын әкелуін сұрайды. Сақинада Digital Fortress-тің кілті бар деп күдіктенеді. Бірақ Беккер Танкадоның өлімінен бұрын сақинаны сыйлағанын біледі. Беккердің білмейтіні, оның артынан Хулохот есімді құпия адам келіп, сақинаны табу үшін сұрақ қойған әрбір адамды өлтіреді. Күдіксіз, Хулохоттың соңғы әрекеті Беккерге қарсы болады. Тем уақытта Солтүстік Дакота мен Токуген Нуматака арасындағы телефон сөйлесулері Солтүстік Дакотаның Танкадоны өлтіру үшін Хулохотты жалдағанын, сақинадағы парольге қол жеткізу және алгоритмді жылдамдату мақсатында жалдағанын көрсетеді. NSA-да Флетчердің тергеуі оны Грег Хейлдің Солтүстік Дакота екеніне сендіреді. Digital Fortress кодын бұзудағы сәтсіздіктен хабарсыз және Digital Fortress-тің вирустың түрі деп санайтын NSA техникалық маманы Фил Чартрукиан, Стратмордың Digital Fortress-ке NSA-ның вирус/құрт сүзгісі Gauntlet-ті айналып өтуге рұқсат берген-бермегенін жеке тергеу жүргізеді. TRANSLTR-ді сақтау үшін Фил оны өшіруге шешім қабылдайды, бірақ белгісіз шабуылшы оны TRANSLTR-дің төменгі қабаттарынан құлатып өлтіреді. Хейл мен Стратмор екеуі де төменгі қабаттарда болғандықтан, Флетчер Хейлді өлтіруші деп ойлайды; бірақ Хейл Стратмордың Чартрукианды өлтіргеніне куә болғанын мәлімдейді. Чартрукианның құлауы TRANSLTR-дің салқындату жүйесіне де зақым келтіреді. Хейл Филді өлтіргені үшін тұтқынға алынбау үшін Флетчер мен Стратморды кепілге алады. Содан кейін Хейл Флетчерге Танкадодан алған деп есептелетін электрондық хаттың Стратмордың пошта жәшігінде де болғанын түсіндіреді, себебі Стратмор Танкадоның үстінен бақылап отырған. Флетчер "NDAKOTA" сөзінің "Танкадо" сөзінің анаграммасы екенін анықтап, Солтүстік Дакота мен Энсей Танкадоның бір адам екенін біледі. Стратмор Хейлді өлтіріп, оның өзіне қол жұмсағанын көрсетуге тырысады. Кейінірек Флетчер Стратмордың пейджері арқылы Хулохотты оның жалдағанын біледі. Беккер сақинаның ізін табады, бірақ Севильяда Хулохоттың қуып жетеді. Екеуі соборда кездеседі, онда Беккер Хулохотты спиральді баспалдақтан құлатып, мойнын сындырып өлтіреді. Содан кейін оны NSA директоры Лиланд Фонтейн жіберген NSA агенттері ұстап алады. Стратмордың көзқарасынан айтылған тараулар оның жоспарын ашады. Танкадоны өлтіру үшін Хулохотты жалдап, Беккерге сақинасын қайтарып беруді және Хулохоттың Беккерді өлтіруін ұйымдастыру арқылы Флетчермен романтикалық қарым-қатынасты жеңілдетіп, жоғалтқан ар-намысын қайтаруды көздейді. Ол сонымен қатар Digital Fortress-ті бұзу үшін бірнеше ай бойы үздіксіз жұмыс істеп, бағдарламаның ішіне артқы есік орнатқан. Солтүстік Дакота рөлінде Нуматакаға телефон арқылы хабарласып, Numatech компаниясымен серіктес болып, өзінің жеке трояндық есігі бар Digital Fortress чипін жасауды жоспарлаған. Соңында ол TRANSLTR-дің бар екенін әлемге жариялап, Digital Fortress-тен басқа барлық кодтарды бұза алатынын мақтан етуді көздеген, бұл барлық адамды Digital Fortress-пен жабдықталған компьютерлік чипті пайдалануға итермелейді, осылайша NSA осы чиптермен жабдықталған әрбір компьютерді тыңдай алады. Бірақ Стратмор Digital Fortress-тің құрт екенін білмеген, ол бұғатталғаннан кейін NSA дерекқорының барлық қауіпсіздігін "жеп қояды" және "модемі бар кез келген үшінші сынып оқушысының" үкіметтік құпияларды қарауына мүмкіндік береді. TRANSLTR қызып кеткенде, Стратмор машина жарылған кезде оның жанында тұрып қалады. Құрт дерекқорға еніп қояды, бірақ Беккер соңғы қорғаныс құлағанға дейін бірнеше секунд бұрын парольді табады (3 саны – Хиросимадағы ядролық бомба, изотоп 235, және Нагасакидегі ядролық бомба, изотоп 238 арасындағы айырмашылық, Танкадоның анасы мен оны мүгедек қалдырған ядролық бомбаларға сілтеме), және Флетчер құртты хакерлер деректерге қол жеткізе алмай тұрып тоқтатуға жетеді. NSA Беккердің АҚШ-қа оралуына рұқсат береді, осылайша оны Флетчермен қайта қосады. Эпилогта Нуматаканың Танкадоның туған күнінде оны тастап кеткен әкесі екені айтылады. Танкадоның соңғы туысы ретінде Нуматака Танкадоның қалған мүліктеріне ие болады.
Дұрыс емес деректер мен сын
Кітап GCN-нің NSA туралы фактілерді қате көрсетуі және кітаптағы технологияны түсінбегені үшін, әсіресе оның жарияланған кезінде сынға түсті. 2005 жылы Испанияның Севилья қаласының әкімшілігі Дэниел Браунды қалаға шақырды, кітапта Браун көрсеткен Севилья туралы қате ақпаратты жою мақсатында. Хиросимаға тасталған бомбада 235 уран қолданылса, Нагасакиге тасталған ядролық бомбада 239 плутоний (U 238-ден жасалған) қолданылды. Уран-238 бөлінетін материал емес. Юлий Цезарьдің шифры романда сипатталғандай қарапайым емес, ол квадрат сандарға негізделген. Саймон Сингхтың "Код кітабында" ол ғасырлар бойына бұзылмайтын транспозициялық шифр ретінде сипатталған. "Шыншыл" сөзінің мағынасы туралы айтылған әңгіме жалған этимологияға негізделген. Испанияда (немесе басқа кез келген католик елдерінде) қасиетті тамақ әдетте әуежайдың басында берілмейді, ол соңына жақын беріледі. 2020 жылы кітап 372 Pages We'll Never Get Back подкастында талқыланды, онда төмен сапалы әдебиет сынға алынады.
Теледидарлық бейімдеу
Imagine Entertainment 2014 жылы Джош Голдин мен Рейчел Абрамовицтің сценарий жазған «Digital Fortress» романы негізінде телесериал түсіретінін хабарлады.