Кіріспе

Америкалық әскери жаттығуларға арналған ұшақ, винтпен жұмыс істейтін ұшақ.

Beechcraft T-34 Mentor – американдық бір моторлы, Beechcraft Model 35 Bonanza үлгісінен жасалған, винтпен жұмыс істейтін әскери жаттықтырушы ұшақ. T-34-тің 1940 жылдардың соңынан 1950 жылдарға дейінгі алғашқы нұсқалары поршеньді қозғалтқыштармен жабдықталған. Кейіннен олар турбовинтті қозғалтқышпен жабдықталған жаңартылған T-34C Turbo Mentor ұшағымен алмастырылды. T-34 алғашқы жобаланғаннан бері жеті он жылдан астам уақыт бойы қолданылып келеді.

Т-34С Турбо-Ментор

15 жылға жуық өндірістен үзіліс жасағаннан кейін, 1973 жылы Pratt & Whitney Canada PT6A 25 турбовинтті қозғалтқышымен жабдықталған T 34C Turbo Mentor ұшағы жасалды. Дамыту жұмысы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің (USN) тапсырысымен жүргізілді, олар екі T 34B ұшағын түрлендіруге берді. Mentor өндірісі 1975 жылы USN-ге T 34C ұшақтарын жеткізу үшін қайта басталды, ал 1977 жылы экспорттық клиенттерге арналған T 34C 1 қаруланған нұсқасы жасалды, бұл нұсқада қанат астында төрт бекіткіш орналасқан.

АҚШ Әуе күштері және азаматтық әуе патрулі

45-ші модельдің алғашқы ұшуы 1948 жылдың 2 желтоқсанында Beechcraft сынақ ұшқышы Верн Карстенс жүзеге асырды. 1960 жылдардың басында АҚШ Әуе күштері T-34A-ның соңғысын ауыстырғаннан кейін, олардың орнын винтті T-41 Mescalero және UPT-дегі T-37 Tweet бастауыш реактивтік оқу ұшағы басты. USAF әуе кешендеріне бөлінбеген немесе шетелдік әскери сатуға немесе беруге белгіленбеген T-34A ұшақтары іздеу ұшақтары ретінде пайдалану үшін USAF-тың қосымша бөлімшесі – Азаматтық әуе патруліне (Civil Air Patrol) тапсырылды. Дегенмен, T-34A-ның төменгі қанаты оның әуедегі іздеу және құтқару жұмыстарындағы тиімділігін шектеді, ал техникалық қызмет көрсету мәселелері, әсіресе 1990 жылдардың соңында анықталған қымбат қанатты тіреу бөлшектерін жөндеу, бұрынғы USAF T-34A ұшақтарының соңғысының 2003 жылға дейін CAP қызметінен алынып тасталғанына себеп болды.

АҚШ Әскери-теңіз флоты және АҚШ Теңіз жаяу әскерлері

АҚШ Әскери-теңіз флоты T 34B ұшағын Флорида штатындағы бұрынғы Әскери-теңіз әуе станциясы Сауфли-Филдте Әскери-әуе оқу командалығының бастапқы негізгі жаттықтырушысы ретінде 1970 жылдардың ортасына дейін, ал 1990 жылдардың басына дейін Әскери-теңіз флотының рекрутингтік командалық ұшағы ретінде пайдаланды. Экономиялық шараларға байланысты соңғы үлгілер қызметтен шығарылды. Басқалары Әскери-теңіз флотының бақылауында, әскери-теңіз әуе станциялары мен теңіз жаяу әскерлерінің әуе станцияларындағы ұшу клубтарының құрамында қалып қойды. 1975 жылдан бастап, турбиналық қозғалтқышты T 34C Turbomentor ұшағы Студент әскери-әуешілері үшін Әскери-теңіз флотының жаңа негізгі ұшу жаттықтырушысы ретінде енгізіліп, Флоридадағы NAS Whiting Field және Техастағы NAS Corpus Christi әуе жаттықтыру қанаттарында North American T 28 Trojan ұшағын алмастыра бастады. 1980 жылдардың ортасында ол Флорида штатының NAS Pensacola әскери-теңіз базасында студент әскери-әуе офицерлері үшін негізгі жаттықтырушы ретінде де қызмет атқарды. T 34C енді АҚШ Әскери-теңіз флоты, АҚШ Теңіз жаяу әскерлері және АҚШ Жағалау күзетінің студенттік әскери-теңіз ұшқыштары мен АҚШ Әскери-теңіз флотының қолдауымен оқытылатын әртүрлі НАТО/Одақтас/Коалициялық студент-ұшқыштары үшін негізгі оқу ұшағы ретінде қолданылмайды. Оның орнына T 6 Texan II ұшағы келді. NAS Corpus Christi-дегі Training Air Wing FOUR-дің TWENTY EIGHT оқу эскадрильясы Әскери авиация оқу басқармасының (CNATRA) PAO мәлімдемесіне сәйкес, T 34C ұшағын Naval Primary Training Aircraft ретінде қызметтен шығарды. NAS Pensacola-дағы Training Air Wing SIX, NAS Whiting Field-тегі Training Air Wing FIVE және NAS Corpus Christi-дегі Training Air Wing FOUR-дің TWENTY SEVEN оқу эскадрильясы бұрыннан T 6A және T 6B үлгілеріне көшкен болатын. T 34C ұшақтарының бірнешеуі Мэриленд штатындағы NAS Patuxent River әскери-теңіз сынақ орталығында және Вирджиния штатындағы NAS Oceana әскери-теңіз базасындағы F/A 18 флотын алмастыру эскадрильяларында (FRS) және Шабуылдаушы қару-жарақ және тактика мектептерінде әуедегі бақылаушы ұшақтары ретінде қызмет етеді; сондай-ақ NAS Lemoore, Калифорния; MCAS Miramar, Калифорния; және NAS Fallon, Невададағы Әскери-теңіз соққы және әуе соғысы орталығында (NSAWC) да қолданылады.

АҚШ әскері

1990 жылға дейін АҚШ Армиясы бұрын АҚШ Теңіз күштеріне тиесілі болған алты Т-34С ұшағын алды, олар Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасында және Солтүстік Каролина штатындағы Форт-Брэггте сынақ платформалары және тіркеу ұшақтары ретінде қолданылды.

NASA-ның

Эдвардс қаласында орналасқан NASA Armstrong Flight Research Center (бұрынғы Dryden Flight Research Center) екі T 34C ұшағын пайдаланған. Бірінші ұшақ бұрын Огайо штатының Кливленд қаласындағы Glenn Research Center-де пайдаланылған, онда ол турбовинтті қозғалтқыштармен жүргізілген зерттеулерде қолданылды. 1996 жылы бұл ұшақ Драйденге эскорт ұшағы ретінде ауыстырылды. Бұл ұшақ 2002 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қайтарылды. Екінші T 34C 2005 жылдың басында NAS Patuxent River-дегі Naval Air Warfare Center Aircraft Division (NAWCAD) орталығынан алынды, онда оны қызметтен шығару жоспарланған еді. Армстронгта T 34C негізінен NASA-ның F/A 18 миссиялық қолдау ұшағынан баяу ұшатын, қашықтан басқарылатын ұшқышсыз әуе кемелерін эскорттау үшін қолданылады. NASA миссиясын қолдау үшін ұшақ ретінде, артқы орынды зерттеу миссиялары кезінде фотограф немесе ұшу сынақ инженері пайдаланады. Сонымен қатар, ол ұшқыштардың біліктілігін арттыру үшін де қолданылады.

АҚШ-тың әскери қызметінен тыс

2007 жылы Mentors әлі де бірнеше әуе күштері мен әскери-теңіз күштерінде қолданылып келді. 1978 жылдан бастап T 34C Turbo Mentor – Аргентина Әскери-теңіз авиациясының 1-ші Әскери-теңіз авиация күштері (Оқу) қолданатын негізгі оқу ұшағы, сонымен қатар 15 T 34C 1 жеңіл шабуыл ұшағымен бірге Төртінші Әскери-теңіз шабуыл эскадрильясын құрады. 1982 жылғы Фолкленд соғысы кезінде 4 T 34C 1 ұшағы 1982 жылдың 25 сәуірінде Порт-Стенлиге жөнелтілді, негізгі мақсаты барлау жұмыстарын жүргізу болды. Британдық күштермен басты қақтығыс 1982 жылдың 1 мамырында болды, онда үш Turbo Mentor Беркли шығанағы ауданында Корольдік Әскери-теңіз флотының Westland Sea King тікұшағына шабуыл жасады, бірақ 801 Әскери-теңіз авиация эскадрильясынан HMS Invincible кемесінен ұшып келген Lt ‘Soapy’ Watson және Lt Cdr ‘Sharky’ Ward басқаратын Корольдік Әскери-теңіз флотының Sea Harrier истребительдерімен тоқтатылды, Ward ұшағының зеңбірек атысынан бір T 34C ұшағы зардап шекті. Төрт T 34C 1 Turbo Mentor ұшағы бірнеше барлау миссиясын орындауды жалғастырды, бірақ Borbon станциясына қайта орналастырылды, онда 15 мамыр 1982 жылы Pebble Island-те SAS шабуылынан жойылды. Барлық төрт корпусы аралда ұзақ уақыт бойы қалды, бірақ ақырында 1983 жылдың 10 маусымында 0729/(1 A)411 табылып, болашақта Fleet Air Arm мұражайында көрсету үшін сақталды.

Азаматтық мақсатта

2004 жылы, имитациялық шайқас ұшулары кезінде ұшу құрылымының бұзылуына байланысты бірнеше апат болғандықтан, АҚШ-тың T 34A/B азаматтық ұшақтарының барлық флоты Федералдық авиация басқармасымен (FAA) тоқтатылды. Кейіннен, ұшуға рұқсат етілген параметрлерге қатысты бірқатар шектеулер енгізілді. FAA-мен келісілген нұсқаулар (AD) немесе балама сәйкестік әдістері (AMOC) арқылы, соның ішінде қанаттың тіректеріне және басқа да жөндеулерге бекітілген құрылымдық өзгерістерді орнату арқылы, 2011 жылы FAA T 34A және T 34B флотын Mentor ұшағының бастапқы жобаланған шектеулерінде толық ұшу режиміне қайтаруға рұқсат берді, әрбір жеке ұшақ аталған AD және AMOC талаптарына сәйкес болған жағдайда. Mentor ұшағын Lima Lima Flight Team және Dragon Flight есімді екі азаматтық демонстрациялық командасы пайдаланады. Бұл ұшақты әуе шоуларында өзінің T 34 "Free Spirit" (тіркеу N134JC) ұшағымен акробатикалық ұшқыш Джули Кларк та қолданған.