Кіріспе

Манхэттендегі көше, Нью-Йорк. Кристофер көшесі – Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Вест-Виллидж ауданындағы көше. Бұл көше 9-шы көшенің 6-шы даңғылдан батысқа қарайғы жалғасы. Кристофер көшесі ең әйгілі Стоунволл мейрамханасының орналасқан жері, ол Жетінші даңғылдың оңтүстік бұрышында. 1969 жылғы Стоунволл көтерілісінің нәтижесінде, 1970-ші жылдардың соңында бұл көше әлемдік гомосексуалдар қозғалысының орталығына айналды. Бүгінгі күнге дейін мейрамхана мен көше – гомосексуалдық мақтаныш пен құрметтің халықаралық символы болып табылады. Кристофер көшесіне көшенің орналасқан жерін қамтитын мұрагерлік иелікке ие болған Чарльз Кристофер Амос аты берілген. Амос сонымен қатар жақын орналасқан Чарльз көшесіне және бұрынғы Амос көшесіне, қазіргі Батыс 10-шы көшеге де ат қойған.

Тарих

Кристофер көшесі техникалық тұрғыдан Вест-Виллидждегі ең көне көше болып табылады, себебі ол адмирал сэр Питер Уорреннің иелігінің оңтүстік шекарасымен өтеді, бұл ежелгі Гринвич жолымен (қазіргі Гринвич даңғылы) шығысқа қарай жалғасып, солтүстікке қарай Солтүстік өзеніндегі келесі тұраққа дейін, яғни қазіргі Гэнсворт көшесіне дейін созылған. Көше полковник Уильям Скиннердің есімімен, сэр Питердің күйеу баласының құрметіне қысқа мерзімге Скиннер жолы деп аталды. Көше 1799 жылы қазіргі атауын алды, ол кезде Уорреннің жерін Уорреннің болашақ мұрагері Чарльз Кристофер Амос сатып алған. Чарльз көшесі әлі де сақталған, бірақ Амос көшесі қазір 10-шы көше деп аталады. Жол Сент-Люк шіркеуінің ауласының қабырғасынан (1820–22 жылдары салынған; 1981–85 жылдары өрттен кейін қайта салынған) сол жағынан өтіп, паром тұрағына дейін жетеді, ол бір блоктан тұратын Уихаукен көшесінде (1829 жылы салынған) бейнеленген, бұл Вест-Виллидждегі ең қысқа көше. Гудзон өзенінде, іргетасы өзенде орналасқан және солтүстікке қарай 10-шы көшеге дейін созылған Ньюгейт түрмесі, Нью-Йорк штатының алғашқы түрмесі, 1796 жылдан 1829 жылға дейін орналасқан, содан кейін мекеме Синг-Сингке көшіріліп, қала жерді жоспарлап сатты. Батыс көшесі салыстырмалы түрде жақында толтырылған жерде орналасқан, бірақ Эри каналы арқылы алғашқы өтуді жасаған кемелер шеруі 1825 жылдың 4 қарашасында Кристофер көшесінің етегіндегі паромдық докқа тоқтады, онда қалалық делегация күтіп алды; олар бірге Төменгі шығанаққа барып, Ұлы көлдерден әкелінген су бөшкесін салтанатты түрде тұзды суға құйды. 1961 жылы осы аймақтың тұрғыны және сол жылы жарық көрген «Ұлы американдық қалалардың өлімі мен өмірі» кітабының авторы Джейн Джейкобс, мэр Роберт Вагнердің Кристофер көшесінің солтүстігіндегі Батыс көшесіндегі он екі блокты, оның ішінде Кристофер көшесінің солтүстік жағы мен Гудзон көшесін, сондай-ақ одан оңтүстікке қарайғы екі блокты «қалалық жаңару» атымен бұзу жоспарын сәтті тоқтатқан топқа жетекшілік етті.

Гейлердің бейнесі

Кристофер көшесі – Stonewall Inn барының орны, оның клиенттері 1969 жылғы маусымда полицияның шабуылына қарсы күш қолданып, Stonewall көтерілісіне бастап, ол гей-бостандық қозғалысының бастауы деп кеңінен танылды. Берлин, Кёльн және Германияның басқа қалаларындағы жыл сайынғы гей-парадтар Кристофер көшесі күндері деп аталады. Stonewall Inn-де болған көтерілістердің нәтижесінде ЛГБТ қауымы Кристофер көшесінің айналасында жинала бастады. 1970 жылдардың басына қарай, бардың өзі жабылып қалса да, көше бойында басқа ЛГБТ бизнестері ашылды. The Advocate журналының бір тілшісі 1972 жылы Кристофер көшесінің атын ЛГБТ мәдениетімен байланыстыруға көтерілістердің себеп болғанын жазды. Анаис Нин бір кезде 45 Кристофер көшесінде орналасқан Лоуренс Р. Максвелл кітап дүкенінде жұмыс істеген.

Белгілі орындар

Алтыншы даңғылдың жанында Кристофер көшесі қысқа, ирек көшемен қиылысады, бұл көше сәйкессіздікке қарай Гей көшесі деп аталған. 1992 жылдан бері Кристофер, Гроув және Батыс 4-ші көшелердің қиылысында орналасқан Кристофер паркі Джордж Сегалдың «Гей азаттығы монументі» мүсілінің көшірмесіне орын берді, бұл аймақтың геи құқықтары дәстүрін еске түсіру үшін жасалған. Кристофер мен Гей көшелерінің бұрышында орналасқан Оскар Уайльд кітап дүкені 2009 жылы жабылғанға дейін әлемдегі ең көне ЛГБТ кітап дүкені болып саналды.

Басқа жерлер

1895 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан "МакНалти" шай және кофе компаниясы көшеде орналасқан. Кристофер көшесіндегі "Kettle of Fish" бары бұрын MacDougal көшесіндегі әйгілі "Gaslight Cafe" кафесінің үстінде орналасқан. Бит буынынан бері ол "Green Bay Packers" командасының жанкүйерлерімен де байланысты болды. Шеридан алаңына жақын орналасқан Кристофер паркі – 0,059 гектар (145 акр) аумақты алып жатқан ескерткіш. Паркте Филип Шериданның қола мүсіні және Джордж Сегалдың "Гей-бостандық" туындысы орналасқан, бұл туынды бастапқыда Стэнфорд университетінде сақталған. Сент-Джонс лютеран шіркеуі 81 Кристофер көшесінде, Бликер және Батыс 4-ші көшелердің арасында орналасқан. "Люсиль Лортел" театры, Бродвейден тыс театр, 121 Кристофер көшесінде орналасқан. Кристофер көшесінің батыс шетінде Кристофер көшесі теңіз жағалауы орналасқан, ол жақында жаңартылып, жағалау саябағына айналдырылды. Кристофер көшесі – Манхэттендегі 33-ші көшедегі PATH желісінің бірінші аялдамасы. PATH Кристофер көшесі станциясын үлкен "C" әрпімен белгілейді. Көшеде сондай-ақ Нью-Йорк метросының IRT Бродвей–Седьмой авеню желісіндегі "Кристофер көшесі – Шеридан алаңы" станциясы орналасқан. Бұрын Кристофер көшесінің жоғары орналасқан станциясы қазір бұзылған IRT Тоғызыншы авеню желісіне қызмет еткен. Седьмой авеню мен Кристофер көшесінің оңтүстік-батыс бұрышында "Хесс үшбұрышы" орналасқан, онда "Хесс иелігіндегі мүлік, ол ешқашан қоғамдық мақсаттарға бағытталмаған" деген мозаика жазылған. Метро желісін салу кезіндегі қателік салдарынан осы шағын үшбұрыш жеке меншікте қалды.

Танымал мәдениетте

"Кристофер көшесі" – 1953 жылғы "Wonderful Town" мюзикліндегі ән және басты орын. Кристофер көшесінің 125-ші үйдің ауласы 1954 жылы Альфред Хичкок режиссерлік еткен "Терезе" триллерінің түсірілімдеріне үлгі болды. 1979 жылғы "Барни Миллер" телешоуының "Шпион" эпизодында, Гринвич-Виллидждегі 12-ші полиция бөлімінде жұмыс істейтін Нью-Йорк полициясының детективтері туралы, Миллердің мекенжайы 617 Кристофер көшесі деп көрсетілді. Пол Саймонның 1983 жылғы "Рене мен Джорджет Магритт соғыстан кейін итімен бірге" әнінде суретші Рене Магритт пен оның әйелі Джорджет Кристофер көшесімен серуендеп бара жатқанда ерлер киім дүкеніне кіргені айтылады. 1999 жылғы Le Tigre квиркор панк тобының дебюттік альбомындағы "My My Metrocard" әнінде бұл орын туралы мәлімдеме жасалған. "NYPD Blue" телешоуының 7-маусымы, 3-бөлімінде (2000 жылғы маусым) "Екі оң жақ аяқ киімді адам" эпизодында детективтер "гейлер барына барып, еркектерді іздеп табуға" барып келгендерінен кейін Кристофер көшесі көрсетілген. Лу Ридтің 1989 жылғы "New York" альбомындағы "Halloween Parade" әні "Қала ортасындағы жұлдыз Кристофер көшесімен келе жатып "Proud Mary" әнін шырқап тұр" деген жолмен басталады. "Preacher" комикстер сериясында бұл детектив Пол Бриджестің қазіргі мекенжайы ретінде көрсетілген, бұл қатал, аяусыз және гомофоб детективтің ішкі сезімінен гомосексуал екенін білдіреді. "The Marvelous Mrs. Maisel" эпизодындағы "Кристофер көшесіндегі қызықты адамдар" эпизодында басты кейіпкер Мириам менеджерін лесбиянка деп жаңылыстырады (Сузидің сексуалдық бағдары нақты емес), ол Кристофер көшесіне жасырын түрде лесбиянкалар бар деген ақпарат алу үшін барады, бірақ оны жасырын полицей деп қате түсіндіріп, көбінесе сұрағандарына жауап ала алмайды.