Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық білім беруге дамыту арқылы қарау
Developmental approach to music education
Орф Шульверк, немесе қарапайым тілде Орф әдісі – музыкалық білім беруде қолданылатын дамытуға бағытталған тәсіл. Ол музыканы, қозғалысты, драманы және сөйлеуді баланың ойын әлеміне ұқсас сабақтарға біріктіреді. Бұл тәсілді неміс композиторы Карл Орф (1895–1982) және оның әріптесі Гунильд Китман 1920 жылдары жасаған. Орф өмірінің соңына дейін оқыту әдісін дамыту және тарату жұмысын жалғастырды. Орф әдісі бүкіл әлемде оқушыларды табиғи және ыңғайлы ортада оқыту үшін қолданылады. Schulwerk термині неміс тілінде (сөзбе-сөз) «мектеп жұмысы» немесе «білім беру» дегенді білдіреді, осы ретте музыка саласында.
The Orff Schulwerk, or simply the Orff Approach, is a developmental approach used in music education. It combines music, movement, drama, and speech into lessons that are similar to a child's world of play. It was developed by the German composer Carl Orff (1895–1982) and colleague Gunild Keetman during the 1920s. Orff worked until the end of his life to continue the development and spread of his teaching method. The Orff Approach is now used throughout the world to teach students in a natural and comfortable environment. The term Schulwerk is German for (literally) school work or schooling, in this regard in the area of music.
Негізгі құралдар
Музыкалық білім берудегі Орфф тәсілі музыка студенттерінің музыка жасау мақсатымен күнделікті іс-әрекеттердің ең қарапайым формаларын пайдаланады. Орфф тәсілі – музыканы тіл сияқты негізгі жүйе ретінде қарастыратын және ресми оқытусыз әр бала тіл үйрене алатындай, әр баланың жұмсақ және достық көзқараспен музыканы үйрене алатынына сенетін «балаға бағытталған оқыту тәсілі». Оны көбінесе элементарлық музыка жасау деп атайды, себебі студенттерді оқытуға қажетті материалдар «негізгі, табиғи және баланың ой-қиялының әлеміне жақын» болып табылады. Орфф тәсілінің тиімді жұмыс істеуі үшін мұғалімдер балалардың ойын әлеміне ұқсас атмосфера құруы керек. Бұл қатысушы балаларға жаңа және көбінесе абстрактілі музыкалық дағдыларды үйренуде қолайлы сезінуге, музыкалық аспаптарды немесе музыкалық дағдыларды терең зерттеуге мүмкіндік береді және студенттің өзін құрбылары мен мұғалімдері тарапынан бағаланғаны немесе сынға алынғаны сезінуіне жол бермейді. Орфф сыныбына қатысатын бала музыкамен қатар өнер көрсету қысымын сезінбейді, өйткені Орфф сыныбындағы әрбір студент, тіпті жеке орындаған кезде де, тең дәрежеде қарастырылады. Мұғалімдер Орфф тәсілін студенттерін жеке және топтап музыка жасауға ынталандыру үшін қолданады. Балалар топтық үйлесім мен біртілдіктің қуанышын сезінеді. Бұл басқа ересектер мен ата-аналардың да музыка жасауға қатысуын қамтиды, соның арқасында ата-ананың бала тәрбиесіндегі рөлі маңызды орынға ие болады. Мұғалімнің тұрғысынан алғанда, Orff Schulwerk – әрбір іс-әрекетті ең қарапайым түріне бөліп, содан кейін осы қадамдарды біртіндеп ұсыну, нәтижесінде толыққанды өнер тудыру процесі. Орфф тәсілінде «барлық түсініктер іспен үйреніледі». Орфф тәсілімен білім алатын студенттер музыканы түрлі музыкалық сабақтар мен іс-шараларға қатысып, тәжірибе жинақтап үйренеді. Бұл сабақтар тек ритм мен темп сияқты музыканың негізгі ұғымдарын ғана емес, сонымен қатар музыканың эстетикалық сапаларын да дамытады. «Орфф іс-әрекеттері баланың толыққанды санасын оятуға» және «оны кеңістік, уақыт, форма, сызық, түс, дизайн және көңіл-күй сияқты эстетикалық деректерге сезімтал етуге» көмектеседі, бұл музыканттар жақсы білетін, бірақ музыканы жаңа бастағандарға түсіндіру қиын мәселелер. «Simply Music» немесе «Suzuki Method» сияқты әдістерден айырмашылығы, Orff Schulwerk – әдіс емес. Орындалуға жүйелі қадамдық процедура жоқ. Онда негізгі принциптер, нақты үлгілер және музыкалық идеяларды ұйымдастыру үшін барлық интуитивті және шығармашылық мұғалімдер қолданатын негізгі процестер бар.
The Orff Approach of music education uses very rudimentary forms of everyday activity for the purpose of music creation by music students. The Orff Approach is a "child centered way of learning" music education that treats music as a basic system like language and believes that just as every child can learn language without formal instruction so can every child learn music by a gentle and friendly approach. It is often called Elemental Music making because the materials needed to teach students are "basic, natural, and close to a child’s world of thought and fantasy". In order for the Orff Approach to work effectively, teachers must create an atmosphere that is similar to a child's world of play. This allows participating children to feel comfortable learning a new and often abstract musical skill, greater exploration of a musical instrument or musical skill, and keeps a student from feeling evaluated or judged by his or her peers and teachers. A child participating in an Orff classroom does not feel the pressure of performing that is often in tandem with music because every student in an Orff classroom is treated as an equal, even when performing a solo. The Orff Approach is used by teachers to encourage their students to enjoy making music as individuals as well as in groups. Children realize the joys of group co ordination and cohesion. It also involves the participation of other adults and parents in music making. Thus it brings the role of parent in child education in a central position. From a teacher's aspect Orff Schulwerk is also a process of breaking down each activity into its simplest form and then presenting those steps one at a time to eventually become a completed performance. In the Orff Approach "all concepts are learned by 'doing. Students of the Orff Approach learn music by experiencing and participating in the different musical lessons and activities. These lessons stimulate not only the paraxial concepts of music like rhythm and tempo, but also the aesthetic qualities of music. "Orff activities awaken the child’s total awareness" and "sensitize the child’s awareness of space, time, form, line, color, design, and mood aesthetic data that musicians are acutely aware of, yet find hard to explain to musical novices". Unlike Simply Music or the Suzuki Method, the Orff Schulwerk approach is not a method. There is no systematic stepwise procedure to be followed. There are fundamental principles, clear models and basic processes that all intuitive and creative teachers use to guide their organization of musical ideas.
Музыка
Орф әдісі арқылы туындайтын музыка көбінесе импровизациялық болып келеді және шығармашылық ойлау процесіне сенімділік пен қызығушылықты дамытатын, өзгеше тональдық құрылымдарды қолданады. Орф әдісінің оқушылары жеке және топтап ән айтады, аспаптарда ойнайды және билейді. Әндер әдетте қысқа болады, остинато элементтерін қамтиды, ән айту диапазонында болады және дөңгелек түрінде немесе ABA формасында ойнатуға бейімделеді. «Музыка баланың өзінің мәдени мұрасына жататын халық әндері мен музыкасына байланысты, күшті ұлттық сипатқа ие» (Маргарет Мюррей бейімдеген ағылшын нұсқасы). Дрон немесе бордун көптеген мелодияларды қолдайтын негізгі бас ретінде тез қалыптасады, ал мелодиялық остинатолар энергия мен бояу қосады. Бірінші бөлімдегі II томда бас триадаларының үстіндегі гексакордалық (қосылған фа) мелодиялар, содан кейін жеті нота: Иониялық лад талқыланады. Назарда болыңыз, бұл үлкен гамма емес, өйткені дрон басы функционалды емес гармонияны күшейтеді. Мұнда параллельді третьялар мен сексталар (парафония) кеңінен қолданылады. Екінші бөлімде триадалардың қолданылуы келесідей ұсынылады: I – ii, сондай-ақ кейбір I – vi. Гудкин (172-бет) томдардың дамуын талқылайды: I II III IV V, I II IV III V-ке қарамастан. III том Үлкен Доминантты және Субдоминантты триадаларын енгізеді (яғни функционалды гармония). Дегенмен, IV томды логикалық жағынан келесі қадам ретінде қарастыруға болады, себебі ол II томда бұрын кездескенге ұқсас өзгеретін дрон мен триадаларды қолдана отырып, Дориан, Эолия және Фригия ладтарын ұсынады. IV том, Бірінші бөлім: Минорлық дрон бас триадалары. Эолиялық, Дориандық және Фригиялық ладтар, өзгеретін дрон мен триадалар. Екінші бөлім: Тоникалық және жетекші ноталар триадалары, i IV және үшінші нотаның әшекейленуі. III том Үлкен Доминантты және Субдоминантты триадалар. Бұл гармониялық әлем балалар үшін және импровизация үшін ладтарға қарағанда қиын, сондықтан дағдылар жетілгенге дейін одан аулақ болу маңызды. V том III томнан кейін келеді, бірақ Минорлық Доминантты және Субдоминантты аккордтарды зерттейді. Соңында, кейінірек ойластырылғандай, «Паралипомена» атты еңбек жарық көрді, ол Лидиялық I II және Миксолидиялық I VII әлемін зерттейді. Егер топтар немесе жеке балалар қызықты, өзгеше музыка тудырса, оны жазуға ниет пайда болуы мүмкін. Осылайша, музыкалық дағдыларды дамытуға құштарлық өзінен пайда болады және бала формальды музыканы үйренуге ішкі ынтамен жетелеуі мүмкін.
The music generated in the Orff Approach is largely improvisational and uses original tonal constructions that build a sense of confidence and interest in the process of creative thinking. Students of the Orff Approach sing, play instruments, and dance alone as well as in groups. Songs are usually short, contain ostinatos, are within singing range, can be manipulated to be played in a round or ABA form. "Music is chosen with strong nationalistic flavor, being related to folk songs and music of the child’s own heritage". (English version adapted by Margaret Murray) The drone or bordun, is quickly established as the ground bass that supports most melodies and melodic ostinatos add energy and colour. Volume II in Part One, covers hexachordal (added fa) melodies over Major Drone Bass Triads, and then seven notes: Ionian mode. Note, this is not major scale, as the drone bass enforces a non functional harmony. Parallel thirds and sixths (paraphony) are used liberally here. Part Two introduces the use of triads as following: I – ii, and some I – vi. Goodkin (p172) discusses the progression of the volumes: I II III IV V as opposed to I II IV III V. Volume III introduces Major Dominant and Subdominant triads (That is to say: functional harmony). However Volume IV can be viewed as more logically the next step as it introduces Dorian, Aeolian and Phrygian modes with similar shifting drones and triads to those found previously in Vol II. Vol IV, Part One: Minor Drone Bass Triads. Aeolian, Dorian and Phrygian mode, i ii shifting drones and triads. Part Two: Tonic and Leading Note triads, i IV and decoration of the third. Vol III Major Dominant and Subdominant Triads. This harmonic world is more challenging for children and improvising than the modes, hence the importance of leaving until skills have developed appropriately. Volume V follows III, but explores Minor Dominant and Subdominant Chords. And finally, almost as an afterthought, Paralipomena which explores the worlds of Lydian I II, and Mixolydian I VII. When interesting original music has been generated by the groups or individual child a desire to record it may arise. Thus, the desire to develop musical skills emerges by itself and the child may be intrinsically propelled to learn formal music.
Orff's аспаптары мен құралдары
Орф перкуссиялық ритмді адамның табиғи, негізгі өрнек түрі деп санады. Орф пен оның әріптесі Гунильд Китман «Балаларға арналған музыка» бес томдық сериясының көп бөлігін бірлесіп жазды. 1950 жылы тұңғыш рет жарық көрген бұл томдар бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді. Орф аспаптарында ойналатын музыка көбінесе өте қарапайым, тіпті алғашқы музыканттар үшін де ойнауға оңай. Бұл тәсілге кіретін аспаптардың ішінде миниатюралық ксилофондар, маримбалар, глокеншпильдер және металлофондар бар; олардың барлығында ауыстырылатын таяқшалар, дыбысты күшейту үшін резонанстық колонналар орналасқан, оларды тасымалдау және сақтау оңай. Орф мұғалімдері әртүрлі өлшемдегі барабандарды, флейталарды және белгісіз биіктіктегі соқпалы аспаптарды «айтылатын және ойналатын әндерді толықтыру үшін» пайдаланады. Гюнтер гимнастика және өнер саласындағы мол тәжірибесінің арқасында 1924 жылы Гюнтер мектебін ашты. Орф Гюнтер мектебінің студенттерімен тікелей жұмыс істемегенімен, бұл мекеме кейін Орф тәсілі деп аталатын оқыту әдісін алғаш рет енгізген орын болды. Гюнтер мектебінің студенттері кейін белгілі бишілер мен ұстаздарға айналды. Олардың бірі – Китман, алғаш студент болып келіп, кейін мектепте мұғалім болды. Гюнтер мектебі бастапқыда үлкен жастағы оқушыларды ғана қабылдады; алайда Китман кейіннен мектептің идеяларын дамытып, кішкентай балаларды да оқытуға бағытталды. Ол Орфпен бірлесіп бүгінгі күні мұғалімдер қолданатын «Балаларға арналған музыка» бес томдық сериясын жасады. Гюнтер мектебі 1944 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін нацистер тәркіледі. 1945 жылы ғимарат одақтастардың бомбалауынан қирады, барлық материалдар (аспаптар, костюмдер, фотосуреттер, кітапхана және мұрағаттар) жойылды. Америкада Орф тәсілі төрт кезеңнен тұрады: еліктеу, зерттеу, импровизация және композиция. Орф тәсілі бойынша оқушылар қателіктерге жол беруге мүмкіндік беретін және шығармашылықты дамытатын қолайлы ортада өздерінің мелодияларын жасауға үйренеді.
Orff considered the percussive rhythm as a natural basic form of human expression. Orff and colleague Gunild Keetman co composed much of the music for the five volume series, Music for Children. These volumes, first published in 1950, are still available and used today. Music played on Orff instruments is often very simple and easy to play even for first time musicians. Some of the instruments within the approach include miniature xylophones, marimbas, glockenspiels and metallophones; all of which have removable bars, resonating columns to project the sound, and are easily transported and stored. Orff teachers also use different sized drums, recorders and non pitched percussion instruments "to round out the songs that are sung and played". Because of his extensive background in gymnastics and the arts Gunter was able to open the Gunter Schule in 1924. Even though Orff never worked with the students of the Gunter Schule directly, this was the first institution to teach what would later be known as the Orff Approach. Students of the Günther Schule later went on to be dancers and teachers of note. One of these students, Keetman, began as a student and became a teacher at the school. The Gunter Schule originally only taught older students; however, Keetman later worked on developing the ideas of the school to teach younger children as well. Together she and Orff created the five volume series Music for Children which is still used by teachers today. The Gunter Schule ran until 1944 when Nazis confiscated it. In 1945 the building was destroyed in an Allied bombing raid and all materials (instruments, costumes, photographs, and its library and archives) were destroyed. In America there are four stages in the Orff Approach: imitation, exploration, improvisation, and composition. Students of the Orff Approach learn to create their own melodies in a comfortable environment that allows for mistakes and promotes creativity.
Ореотао / Жаңа Зеландиядағы Orff Schulwerk
Orff New Zealand Aotearoa (ONZA) – Жаңа Зеландияда Orff Schulwerk тәсілін дамытуға арналған кәсіби қоғам. Ұйым Orff Schulwerk Forum Salzburg мүшесі болып табылады. Уайкато университетімен серіктестікте ONZA Орф тәсілі бойынша төрт деңгейлі оқу бағдарламасын ұсынады, ол практикалық шеберлік сағаттары мен талдамалық зерттеулерді қамтиды.
Orff New Zealand Aotearoa (ONZA) is a professional society dedicated to the promotion of the Orff Schulwerk approach in New Zealand. The organisation is a member of the Orff Schulwerk Forum Salzburg. In association with the University of Waikato, ONZA offers a four tiered course of study in the Orff approach, which includes practical workshops and critical investigation.
Басқа қолданбалар
Орф әдісі бастапқыда балаларға музыка үйрету үшін ойластырылған, бірақ координация, икемділік және назар шоғырландыру сияқты ұсынатын түрлі артықшылықтарының арқасында бұл техника көбінесе ерекше қажеттіліктері бар адамдарды оқыту үшін қолданылады. Техниканың қарапайымдылығы, барлық деңгейдегі мүмкіндігі шектеулі оқушылардың оқу процесіне қатысуына мүмкіндік береді. Ақыл-ой жетілмеген оқушылар ешқандай қорқынышсыз немесе қалып қоямын деген алаңдаусыз оңай орындара алады. Көру қабілеті нашар адамдар, көбінесе "терең дем алмауға бейім" болғандықтан, "қимылдары шаршаңқы, дірілдеп, тым бақыланған" болуы мүмкін, денесі мен тынысын сергіту үшін түрлі тыныс алу және қимыл жаттығуларын пайдалана алады. Есту қабілеті нашар оқушылар Орф әдісін түрлі музыкалық аспаптардың тудыратын дірілді сезіне отырып қолдана алады. Музыканың жақсы сақталу қабілетіне байланысты, жарақат алып, психикалық жағдайы нашарлаған оқушылар бұл әдісті емдеудің бір түрі ретінде пайдалана алады. Қартайғаннан кейін әлсізденген егде саяқты адамдар да Орф әдісін жадты жақсарту, икемділікті және сергектілікті арттыру үшін қолдана алады.
The Orff Approach was originally intended to teach music to children but because of the different benefits that it offers with coordination, dexterity, and concentration the technique is often used to teach individuals with special needs. The simplicity of the technique allows all ranges of handicapped students to participate in the learning process. Mentally handicapped students can easily perform the tasks without fear of being ridiculed or being left behind. The visually impaired who tend to have "hesitant, jerky, and over controlled" movements because they "often breathe quite shallowly" can use the different breathing and movement exercises to relax their body and breathing. Students with a hearing impairment can use the Orff Approach by feeling the vibrations that are created by different musical instrument. Since music is mostly resilient, students who have had injuries that have mentally impaired them can use the Approach as a form of therapy. Even elderly individuals who often become weak with old age can use the Orff Approach to help with memory, dexterity, and agility.