Кіріспе

Жапон тіліндегі сөз тіркесі немесе сөз (黙殺) – "назарға алмау", "жайға салу" немесе "тыныштықпен жек көру" мағынасын білдіретін жапон сөзі. Ол екі канджиден тұрады: 黙 (моку – "тыныштық") және 殺 (сацу – "өлтіру"). Жапондықтардың халықаралық саясат саласындағы проблемалары олардың тілінің дұрыс түсінілмеуінен немесе қате аудармаларынан туындайды деген пікірді дәлелдеу үшін жиі пайдаланылады. 1945 жылы мокусацу Жапонияның Потсдам декларациясын алғашқы рет қабылдамауы кезінде қолданылды, бұл декларация Екінші дүниежүзілік соғыста Жапонияның шартсыз капитуляциясын талап еткен одақтастардың талабы еді. Күні бүгінге дейін мокусацу дұрыс түсінілмегендігі, ал осы түсініспеушілік соғысты бейбіт аяқтау бойынша келіссөздерді тоқтатқан деген пікір немесе аңыз, уақыт-уақыт қайта жаңарады. Қазіргі тарихшылардың пікірінше, одақтастар бұл сөзді дұрыс түсінген.

Қолданылуы

Бұл терминді Жапония үкіметі қабылдағаннан кейін ғана бұл сөз шетелде танымал бола бастады. 1945 жылы «Мокусацу» сөзі Жапонияның Потсдам декларациясын алғашқыда қабылдамауы кезінде қолданылды, онда одақтастар Жапониядан Екінші дүниежүзілік соғыста толыққанды капитуляция жасауды талап етті. Бұл Жапонияның аталған шарттарды қабылдамағанын көрсетеді, бұл Президент Гарри С. Трумэннің Хиросима мен Нагасаки қалаларына атом бомбаларын тастау туралы шешім қабылдауына себеп болды және шарттарды қабылдамау арқылы Жапония осы екі қаланың қирауына өзіне-өзі кінәлі екенін білдірді. 1950 жылы «Мокусацу» сөзі одақтастар тарапынан қате түсінілгенін, «назардан тыс қалдыру» емес, «комментарий бермеу» мағынасында аударылғанын алға тартатын пікір пайда болды. Авторитетті «Kenkyūsha Japanese English dictionary» сөздігінің үшінші басылымы (1954) бұрынғы анықтамасына инновациялық түсіндірме қосып, оның «ақылға қонымды және шеберлікпен әрекетсіздікте қалу» мағынасын да білдіретінін мәлімдеді. Дегенмен, сөздің контексі нақты мағынасын көрсетеді және тіпті 1954 жылы қосылған жаңа анықтама қолданылса да, бұл мәлімдеменің жалпы мағынасын өзгерте алмайды. «Дана әрекетсіздік» туралы инновациялық түсіндірме Төртінші басылымда (1974) алынып тасталды.