Ницшенің «Өмірге Жеңіс Тәлсімі» тұжырымы

Кіріспе

Философиялық ұғым. Ницшенің өлімнен кейінгі сол аттас қолжазбасы.

Билікке деген ерік (der Wille zur Macht) – Фридрих Ницше философиясындағы ұғым. Билікке деген ерік Ницше адамдардың басты қозғаушы күші деп санаған нәрсені сипаттайды. Алайда, бұл ұғым Ницшенің еңбектерінде жүйелі түрде анықталған емес, сондықтан оның түсіндірілуі пікірталас тудырады. Ницше терминін қолдану өзін-өзі анықтау, өз еркіңді немесе қоршаған ортаны іске асыру тұжырымдамасы ретінде қорытындылануы мүмкін және эгоизммен тығыз байланысты. Альфред Адлер билікке деген ерікті жеке психологиясына енгізді. Бұл, Зигмунд Фрейдтің ләззат принципімен (ләззатқа деген ерік) және Виктор Франкльдің логотерапиясымен (мағынаға деген ерік) салыстыруға болады – Веналық психотерапия мектептерінің тағы бір ерекшелігі. Бұл мектептердің әрқайсысы адамдардың өмірін қозғайтын өзгеше күштерді жақтайды және үйретеді.

Крат пен Махт

Билікке деген ерік-жігер туралы кейбір қате түсініктер, оның ішінде Ницше философиясын нацистердің қолдануы, Ницшенің Kraft ("күш" немесе "ер") мен Macht ("билік" немесе "құдірет") арасындағы айырмашылығын назарға алмаудан туындайды. Kraft – кез келген нәрсеге тән бастапқы күш, ал Macht – Ницше философиясында сублимациямен және "өзіңді жеңумен" тығыз байланысты, яғни Kraft күшін шығармашылық мақсаттарға саналы түрде бағындау.

Ертедегі әсерлері

Ницшенің ерте ойлауына Артур Шопенгауэрдің ойлары әсер еткен, оны ол 1865 жылы алғаш рет танысты. Шопенгауэр ерік-жігерге ерекше мән береді, әсіресе "өмір сүруге ұмтылыс" тұжырымына. Ницшеден бір буын бұрын жазғанда, ол әлем мен оның құрамындағы барлық нәрсені бастапқы өмір сүруге ұмтылыс жетелейтінін, осы ұмтылыстың нәтижесінде барлық тірі жандар өлімнен сақтануға және көбейіп-өсуге тырысатынын түсіндірді. Шопенгауэр үшін бұл ұмтылыс – шындықтың ең басты құралы, тіпті болмыстан да негізгі. Тағы бір маңызды ықпал еткен тұлға – Роджер Джозеф Боскович, оны Ницше 1866 жылы Фридрих Альберт Лангедің 1865 жылғы "Материализм тарихы" (Geschichte des Materialismus) еңбегін оқып білген. 1872 жылы Ницше Босковичтің "Табиғат философиясының теориясы" атты кітабын жеке зерттеуге кірісті. Ницше баспаға шыққан еңбектерінде Босковичке тек "Жақсылық пен жамандықтан тыс" атты кітабында ғана сілтеме жасайды, онда ол "жанның атомдық құрылымына" қарсы күрес жариялайды. Боскович Ницшенің "барлық уақытта жақсы дәлелденген теориялардың бірі" деп санайтын "материалистік атомизм" идеясын қабылдамады. Күш орталықтары туралы тұжырым Ницшенің кейінгі "күшке ұмтылыс" теориясының маңызды бөлігіне айналды.

Ницше шығармасындағы ұғымның пайда болуы

1880-жылдардың басында Ницше «Билікке құштарлық» (Machtgelüst) туралы айта бастады; бұл «Жолшыл және оның көлеңкесі» (1880) және «Таң ату» (1881) еңбектерінде пайда болды. Махтгелюст, осы еңбектерде, күш сезімінен ләззат алу және билікке ие болуға ұмтылу. Вильгельм Рукс өзінің «Организмдегі бөліктердің күресі» (Der Kampf der Teile im Organismus) атты еңбегін 1881 жылы жариялады, ал Ницше оны сол жылы алғаш рет оқыды. Бұл кітап Дарвин теориясына жауап ретінде эволюцияның баламалы жолын ұсынды. Ру Эрнст Геккельдің шәкірті болды, ол өмір үшін күрес жасушалық деңгейде жүреді деп сенді. Әртүрлі жасушалар мен тіндер шектеулі ресурстар үшін күреседі, сондықтан тек ең мықтылары ғана тірі қалады. Осы механизм арқылы дене күшейе түседі және жақсы бейімделеді. Табиғи іріктеуден бас тартып, Рудың моделі нео-ламарк немесе пангетикалық мұрагерлік моделін қабылдады. Ницше «Қуанышты ғылымда» (1882) Махтгелюст тұжырымдамасын кеңейте бастады, онда «Күш сезімі туралы ілім» деген бөлімде ол қатыгездікке құштарлықты күш сезімінен ләззат алумен байланыстырады. «Қуанышты ғылымда» ол «тек ақыл-ой иелері ғана ләззат, реніш және ерікке ие» деп атап өтеді, бұл организмдердің басым көпшілігін билікке құштарлықтан шығарып тастайды. Леон Дюмон (1837–77), оның 1875 жылы жарық көрген «Théorie scientifique de la sensibilité, le plaisir et la peine» кітабын Ницше 1883 жылы оқыған, бұл тұжырымдамаға белгілі бір әсер еткен сияқты. Дюмон ләззат күштің артуымен байланысты деп сенді. «Жолшыл және таң» кітабында Ницше қатыгездік сияқты ләззаттар күшті жүзеге асыру арқылы ұнайды деп ойлады. Бірақ Дюмон Ницшенің болжамдарына физиологиялық негіз берді. Дюмонның теориясы сондай-ақ Ницшенің ләззат пен ауырсыну тек интеллектуалды жандарға тән деген пікірін растайды, өйткені Дюмонның пікірінше, ауырсыну мен ләззатқа санаға келу қажет, жай сезу емес. 1883 жылы Ницше «Заратустра осылай сөйледі» еңбегінде «Wille zur Macht» фразасын қолданды. Бұл тұжырымдама енді тек күш сезімін сезіне алатын интеллектуалды жандармен ғана шектелмей, барлық тіршілікке қатысты болды. Wille zur Macht фразасы алғаш рет 1-бөлімде, «1001 мақсат» (1883), содан кейін 2-бөлімде, «Өзін-өзі жеңу» және «Құтқарылу» (1883) бөлімдерінде пайда болады. «Өзін-өзі жеңу» кітабында бұл туралы ең толық баяндалған, ол «өмірдің тоқталмайтын көбею еркі» деп аталады. Өмір бар жерде билікке құштарлық бар, тіпті ең күшті тіршілік иелері де одан артық билік үшін өмірін қауіпке тігеді. Бұл билікке құштарлық тіршілікке құштарлықтан күштірек екенін көрсетеді. Шопенгауэрдің өмірге құштарлығы (Wille zum Leben) билікке құштарлықтың бағынышты бөлігіне айналды, ол күштірек ерік. Ницше өзінің билікке құштарлық туралы түсінігі Шопенгауэрдің өмірге құштарлығынан гөрі әртүрлі құбылыстарды, әсіресе адам мінез-құлқын түсіндіру үшін әлдеқайда пайдалы деп санайды. Мысалы, Ницше билікке құштарлықты өмірден бас тартуға ұмтылыстарды және өмірді нығайтуға ұмтылыстарды, сондай-ақ бастықтар мен құлдар моральдарын түсіндіру үшін қолданады. Ол сондай-ақ билікке құштарлықтың барлық адамдардың бақытты болуын қалайтын утилитаризмдік түсініктен немесе адамдардың жақсылықпен бірігуді қалайтын платонизмдік түсініктен гөрі әлдеқайда бай түсіндірмелерді ұсынатынын табады. Ницше 1884 жылдың ортасында Уильям Рольфтың «Биологиялық проблемалар» атты еңбегін оқыды, және бұл оны қызықтырды, өйткені оның көшірмесі көптеген түсіндірмелермен жазылған. Ол Рольфқа қатысты көптеген жазбалар жасады. Рольф Ру сияқты тағы бір эволюциялық антидарвинист болды, ол эволюцияны табиғи іріктеуден басқа механизммен дәлелдегісі келді. Рольф өмірдің барлығы ең алдымен өзін кеңейтуге ұмтылады деп дәлелдеді. Организмдер осы қажеттілікті ассимиляция арқылы қанағаттандырады, олар айналасында кездесетін нәрсенің көп бөлігін өздерінің бір бөлігіне айналдыруға тырысады, мысалы, қабылдауды және қоректік заттарды көбейтуге тырысады. Өмір формалары табиғи түрде осылай тойына алмайды. Ницшенің келесі жарық көрген еңбегі «Жақсылық пен жамандықтан тыс» (1886) болды, онда Рольфтың ықпалы айқын көрінеді. Ницше былай деп жазады: «Адамдар бір-бірімен теңдей қарым-қатынаста болған кезде де, ол билікке құштарлықпен тәндік болуы керек, ол өсіп, таралып, басып алуға, басымдыққа ие болуға тырысады. Бұл моральдық немесе аморальдық емес, өйткені ол өмір сүреді және өмір – бұл тек билікке құштарлық. «Жақсылық пен жамандықтан тыс» еңбегінде «билікке құштарлық» туралы ең көп сілтеме бар, ол 11 афоризмде кездеседі. Рольфтың әсері және оның «билікке құштарлық» туралы түсінігі «Қуанышты ғылымның» 5-кітабында (1887) жалғасады, онда Ницше «билікке құштарлықты» барлық тіршілікке тән «күшті кеңейту» инстинктісі ретінде сипаттайды. Карл Нэгелидің 1884 жылы жарық көрген «Mechanisch physiologische Theorie der Abstammungslehre» атты кітабы, Ницше шамамен 1886 жылы алған және кейін мұқият оқыған, оның билікке құштарлық теориясына да елеулі әсер етті. Ницше осы кітап туралы Франц Овербекке хат жазды, онда ол Дарвинистердің оны «ұятпен жиірек жинамайтынын» атап өтті. Нэгели «жетілу принципіне» сенді, ол үлкен күрделілікке әкелді. Ол мұрагерлік орталығын идиоплазма деп атады және күрделі, қиын құрылымдалған идиоплазма қарапайым қарсыласты жеңіп шығатынын, әскери метафорамен дәлелдеді. Басқаша айтқанда, ол Ру сияқты ішкі эволюцияны дәлелдейді, бірақ күштің орнына күрделілікті басты фактор ретінде баса назар аударады. Осылайша, Дюмонның күшті кеңейтудегі ләззаты, Рудың ішкі күресі, Нэгелидің күрделілікке ұмтылысы және Рольфтың тойымсыздық және ассимиляция принципі Ницшенің билікке құштарлық теориясының биологиялық жағына біріктірілді, ол оның жарық көрген жазбаларында бірнеше жерде дамытылды. «Билікке құштарлықты» үш антидарвин эволюционистерінен, сондай-ақ Дюмоннан шығарғандықтан, оның «билікке құштарлықты» эволюцияның антидарвин түсіндірмесі ретінде қолдануы орынды. Ол жануарлар эволюциясында бейімделу және тірі қалу үшін күрес билікке құштарлықтың, яғни «билікке құштарлықтың» артында тұрған екінші дәріл екенін бірнеше рет айтады. Дегенмен, оның жазбаларында билікке құштарлық теориясын одан әрі дамытуды жалғастырады. Бұрынғы Босковичтің оқуларының әсерімен, ол билікке құштарлықтың физикасын дамытуға кірісті. Күш орталықтары ретіндегі материя тұжырымы билікке құштарлық орталықтары ретіндегі материяға ауыстырылды. Ницше материя теориясынан құтылуды қалады, ол заттар метафизикасының қалдығы деп санайды. Билікке құштарлыққа негіделген толық физика немесе метафизикалық идеялар оның жарық көрген еңбектерінде немесе өлімнен кейін жарық көрген соңғы кітаптарында, жоғарыда аталған «Жақсылық пен жамандықтан тыс» кітабындағы Босковичқа сілтемеден басқа, ешқандай жерде пайда болмайды. Ол оның жазбаларында қайта-қайта пайда болады, бірақ барлық ғалымдар осы идеяларды оның ойлау бөлігі ретінде қарастырмайды.

As the 1880s began, Nietzsche began to speak of the "Desire for Power" (Machtgelüst); this appeared in The Wanderer and his Shadow (1880) and Daybreak (1881). Machtgelüst, in these works, is the pleasure of the feeling of power and the hunger to overpower. Wilhelm Roux published his The Struggle of Parts in the Organism (Der Kampf der Teile im Organismus) in 1881, and Nietzsche first read it that year. The book was a response to Darwinian theory, proposing an alternative mode of evolution. Roux was a disciple of and influenced by Ernst Haeckel, who believed the struggle to survive occurred at the cellular level. The various cells and tissues struggle for finite resources, so that only the strongest survive. Through this mechanism, the body grows stronger and better adapted. Rejecting natural selection, Roux's model assumed a neo Lamarckian or pangenetic model of inheritance. Nietzsche began to expand on the concept of Machtgelüst in The Gay Science (1882), where in a section titled "On the doctrine of the feeling of power", he connects the desire for cruelty with the pleasure in the feeling of power. Elsewhere in The Gay Science he notes that it is only "in intellectual beings that pleasure, displeasure, and will are to be found", excluding the vast majority of organisms from the desire for power. Léon Dumont (1837–77), whose 1875 book Théorie scientifique de la sensibilité, le plaisir et la peine Nietzsche read in 1883, seems to have exerted some influence on this concept. Dumont believed that pleasure is related to increases in force. In The Wanderer and Daybreak, Nietzsche had speculated that pleasures such as cruelty are pleasurable because of exercise of power. But Dumont provided a physiological basis for Nietzsche's speculation. Dumont's theory also would have seemed to confirm Nietzsche's claim that pleasure and pain are reserved for intellectual beings, since, according to Dumont, pain and pleasure require a coming to consciousness and not just a sensing. In 1883 Nietzsche coined the phrase Wille zur Macht in Thus Spoke Zarathustra. The concept, at this point, was no longer limited to only those intellectual beings that can actually experience the feeling of power; it now applied to all life. The phrase Wille zur Macht first appears in part 1, "1001 Goals" (1883), then in part 2, in two sections, "Self Overcoming" and "Redemption" (later in 1883). "Self Overcoming" describes it in most detail, saying it is an "unexhausted procreative will of life". There is will to power where there is life and even the strongest living things will risk their lives for more power. This suggests that the will to power is stronger than the will to survive. Schopenhauer's will to live (Wille zum Leben) thus became a subsidiary to the will to power, which is the stronger will. Nietzsche thinks his notion of the will to power is far more useful than Schopenhauer's will to live for explaining various events, especially human behavior—for example, Nietzsche uses the will to power to explain both ascetic life denying impulses and strong life affirming impulses as well as both master and slave morality. He also finds the will to power to offer much richer explanations than utilitarianism's notion that all people really want to be happy, or the Platonist notion that people want to be unified with the Good. Nietzsche read William Rolph’s Biologische Probleme around mid 1884, and it clearly interested him, for his copy is heavily annotated. He made many notes concerning Rolph. Rolph was another evolutionary anti Darwinist like Roux, who wished to argue for evolution by a different mechanism than natural selection. Rolph argued that all life seeks primarily to expand itself. Organisms fulfill this need through assimilation, trying to make as much of what is found around them into part of themselves, for example by seeking to increase intake and nutriment. Life forms are naturally insatiable in this way. Nietzsche's next published work was Beyond Good and Evil (1886), where the influence of Rolph seems apparent. Nietzsche writes,
Even the body within which individuals treat each other as equals will have to be an incarnate will to power, it will strive to grow, spread, seize, become predominant – not from any morality or immorality but because it is living and because life simply is will to power. Beyond Good and Evil has the most references to "will to power" in his published works, appearing in 11 aphorisms. The influence of Rolph and its connection to "will to power" also continues in book 5 of Gay Science (1887) where Nietzsche describes "will to power" as the instinct for "expansion of power" fundamental to all life. Carl Nägeli's 1884 book Mechanisch physiologische Theorie der Abstammungslehre, which Nietzsche acquired around 1886 and subsequently read closely, also had considerable influence on his theory of will to power. Nietzsche wrote a letter to Franz Overbeck about it, noting that it has "been sheepishly put aside by Darwinists". Nägeli believed in a "perfection principle", which led to greater complexity. He called the seat of heritability the idioplasma, and argued, with a military metaphor, that a more complex, complicatedly ordered idioplasma would usually defeat a simpler rival. In other words, he is also arguing for internal evolution, similar to Roux, except emphasizing complexity as the main factor instead of strength. Thus, Dumont's pleasure in the expansion of power, Roux's internal struggle, Nägeli's drive towards complexity, and Rolph's principle of insatiability and assimilation are fused together into the biological side of Nietzsche's theory of will to power, which is developed in a number of places in his published writings. Having derived the "will to power" from three anti Darwin evolutionists, as well as Dumont, it seems appropriate that he should use his "will to power" as an anti Darwinian explanation of evolution. He expresses a number of times the idea that adaptation and the struggle to survive is a secondary drive in the evolution of animals, behind the desire to expand one's power – the "will to power". Nonetheless, in his notebooks he continues to expand the theory of the will to power. Influenced by his earlier readings of Boscovich, he began to develop a physics of the will to power. The idea of matter as centers of force is translated into matter as centers of will to power. Nietzsche wanted to slough off the theory of matter, which he viewed as a relic of the metaphysics of substance. These ideas of an all inclusive physics or metaphysics built upon the will to power do not appear to arise anywhere in his published works or in any of the final books published posthumously, except in the above mentioned aphorism from Beyond Good & Evil, where he references Boscovich (section 12). It does recur in his notebooks, but not all scholars treat these ideas as part of his thought.

Билікке деген құмарлық және мәңгілік қайталану

1880 жылдары өзінің жазбаларында Ницше "бір нәрсенің мәңгі қайталануы" теориясын дамытты, ал бұл идеяның физикалық мүмкіндігі және оны іске асыру механизмі туралы көптеген пайымдаулар оның кейінгі жазбаларында кездеседі. Мұнда билікке деген ерік, физиканың потенциалды түрі ретінде, постулатталған мәңгілік қайталанумен үйлеседі. Ницше, егер бұл теория нәрселердің қалай екенін түсіндіретін болса, мәңгілік күрес пен күштің физикалық әлемін көзге елестетеді, ол өз циклын қайта-қайта аяқтап, бастапқы нүктесіне оралады. Кейбір ғалымдар Ницше мәңгілік қайталану тұжырымын метафора ретінде қолданды деп есептейді. Алайда, Пол Лёб сияқты басқалар "Ницше шынымен де космологиялық мәңгілік қайталанудың рас екеніне сенген" деп сараптап дәлелдеді. Қай түсіндірме болмасын, мәңгілік қайталануды қабылдау өмірді қайта бағалауға негіз бола ма және ол өмір сүруге деген сүйіспеншілік пен тағдырды сүю (amor fati) үшін барлық нәрсені толық қабылдаудағы жоғары адамға (overman) қажетті алғышарт бола ма деген сұрақ туындайды.

Түсіндірме

Қазіргі Ницшелік зерттеулерде кейбір түсіндірушілер билік құмарлығын психологиялық принцип ретінде атап көрсетті, өйткені Ницше оны адам мінез-құлқына жиі қолданады. Алайда, Ницшенің жарияланбаған жазбаларында (кейіннен оның әпкесі «Билік еркі» деп жариялады) Ницше кейде билік құмарлығын барлық шындықтың негізінде тұрған жалпы күш ретінде қарастырған сияқты, бұл тек адамның мінез-құлқы емес, сондықтан оны Шопенгауэрдің өмір сүру еркіне тікелей ұқсас етеді. Мысалы, Ницше «әлем – билік құмарлығы, одан басқа ештеңе жоқ!» деп мәлімдейді. Дегенмен, Ницшенің барлық жарияланған шығармаларына қатысты көптеген ғалымдар Ницшенің билікке деген ерік принципі Шопенгауэрдің өмір сүру еркіне қарағанда аз метафизикалық және көбірек прагматикалық деп тұжырымдайды: Шопенгауэр өмір сүру еркі әлемдегі ең шынайы нәрсе деп ойлағанда, Ницше билікке деген ерік оның мақсаттары үшін ерекше пайдалы принцип деп санайды. Кейбір түсіндірушілер сондай-ақ «Wille zur Macht» биологиялық тұрғыдан түсіндіріп, оны әлеуметтік дарвинизмнің бір түрімен теңестірді. Мысалы, бұл тұжырымды кейбір нацистер, мысалы Альфред Баумлер, өздеріне иеленді, олар одан әсер алған болуы мүмкін немесе оны өздерінің билікке деген кеңінен ізденісін ақтау үшін қолданған. Бұл оқуды Мартин Хайдеггер 1930 жылдардағы Ницшеге арналған курстарында сынға алды, бұл Ницше физикалық немесе саяси күшті емес, басқа нәрсені ойлаған екенін көрсетті. Бұл Ницше жазбаларынан келесі үзіндіде көрінеді: Мен күшті іздемеген жерден таптым: қарапайым, жұмсақ және жағымды адамдарда, билік етуге ең аз құштарлықсыз, ал керісінше, билік ету құштарлығы маған көбінесе ішкі әлсіздіктің белгісі болып көрінді: олар өз құл жандарынан қорқады және оны патшалық шапанмен жамылып алады (соңында олар әлі де өз ізбасарларының құлы болады, олардың атақ-даңқы және т.б.). Күшті табиғаттар билік етеді, бұл қажеттілік, оларға бір саусағын да қозғаудың қажеті жоқ. Тіпті өмір бойы өздерін бақшадағы үйге көміп тастаса да! «Wille zur Macht» биологиялық және ерікті тұжырымдамасына қарсы шыққан Хайдеггер билікке деген ерік Үберменш пен мәңгілік қайталану туралы ойға қатысты қарастырылуы керек деп де дәлелдеді, бірақ бұл оқудың өзі Маццино Монтинаридің «макроскопиялық Ницше» деп сынға алған. Жиль Делез билікке деген құмарлық пен мәңгілік қайту арасындағы байланысты да атап өтті. Жак Деррида да, Жиль Делез де билікке деген ерік-жігердің негізгі табиғаты санасыз екенін атап көрсетті. Бұл дегеніміз, билікке деген құмарлық әрқашан санасыз түрде жұмыс істейді, бірінің еркін екіншісіне үнемі алға жылжытады. Бұл байқалатын немесе саналы әлемдегі жағдайды жасайды, ол әлі де сол кернеу арқылы жұмыс істейді. Деррида билік құмарлығын адамның мінез-құлқы, ақыл-ойы, метафизикасы немесе жеке физикалық шындықпен шектемеуге сақ. Бұл өмірдің барлық аспектілері мен мінез-құлықтарды бастайтын өмірлік принцип, өзін-өзі сақтау күші. Энтропия мен мәңгілік қайту сезімі бір-бірімен байланысты, олар әрқашан билік құрып кетуден ажыратылмайды. Барлық естеліктердің мәңгілік қайта оралуы билік құмарлығы арқылы басталады. Бұл – барлық тіршілікке тән энтропиялық күш. Бұл түсінікке қарсы «қуатқа деген ерік» адамның айналасындағы жағдайға қарсы күресті білдіреді, ол жеке өсуге, өзін-өзі жеңуге және өзін-өзі жетілдіруге әкеледі және осыған байланысты басқаларға билік ету кездейсоқ деп санайды. Осылайша Ницше былай деп жазды: Менің ойымша, әрбір белгілі бір дене бүкіл кеңістіктің иесі болуға және өзінің күшін (қуатқа деген еркі) кеңейтуге және оның кеңейтуіне қарсылық білдіретін барлық нәрсені кері қайтаруға тырысады. Бірақ ол басқа органдар тарапынан осындай күш-жігерге ұдайы тап болады және содан кейін оған жеткілікті түрде байланысты болғандармен келісімге («одаққа») келеді: содан кейін олар билік үшін бірлесіп әрекет етеді. Бұл процесс жалғасуда. «Басқа үстемдік ету» әрекеті емес, «күшке деген ерік» бір-бірімен күш қатынастарының жүйесіндегі әлсіз тепе-теңдік ретінде жақсы түсініледі деп айтуға болады. Мысалы, тастың саналы (немесе санасыз) «еркі» болмаса да, ол «күшке деген ерік» динамикасының ішінде қарсылық орны ретінде әрекет етеді. Сонымен қатар, «басқаларға үстемдік ету» орнына «күшке деген ерік» тақырыпқа қатысты толығырақ орналастырылған (біртұтас синекдохе, ойдан шығарылған және қажетті, өйткені «іс-әрекеттің артында орындаушы жоқ» (Моральдың генеалогиясы туралы қараңыз) және сөздер өзін-өзі меңгеру және өзін-өзі жеңу процесінде «...

In contemporary Nietzschean scholarship, some interpreters have emphasized the will to power as a psychological principle because Nietzsche applies it most frequently to human behavior. However, in Nietzsche's unpublished notes (later published by his sister as "The Will to Power"), Nietzsche sometimes seemed to view the will to power as a more (metaphysical) general force underlying all reality, not just human behavior—thus making it more directly analogous to Schopenhauer's will to live. For example, Nietzsche claims the "world is the will to power—and nothing besides!". Nevertheless, in relation to the entire body of Nietzsche's published works, many scholars have insisted that Nietzsche's principle of the will to power is less metaphysical and more pragmatic than Schopenhauer's will to live: while Schopenhauer thought the will to live was what was most real in the universe, Nietzsche can be understood as claiming only that the will to power is a particularly useful principle for his purposes. Some interpreters also upheld a biological interpretation of the Wille zur Macht, making it equivalent with some kind of social Darwinism. For example, the concept was appropriated by some Nazis such as Alfred Bäumler, who may have drawn influence from it or used it to justify their expansive quest for power. This reading was criticized by Martin Heidegger in his 1930s courses on Nietzsche—suggesting that raw physical or political power was not what Nietzsche had in mind. This is reflected in the following passage from Nietzsche's notebooks:

I have found strength where one does not look for it: in simple, mild, and pleasant people, without the least desire to rule—and, conversely, the desire to rule has often appeared to me a sign of inward weakness: they fear their own slave soul and shroud it in a royal cloak (in the end, they still become the slaves of their followers, their fame, etc.) The powerful natures dominate, it is a necessity, they need not lift one finger. Even if, during their lifetime, they bury themselves in a garden house! Opposed to a biological and voluntary conception of the Wille zur Macht, Heidegger also argued that the will to power must be considered in relation to the Übermensch and the thought of eternal recurrence—although this reading itself has been criticized by Mazzino Montinari as a "macroscopic Nietzsche". Gilles Deleuze also emphasized the connection between the will to power and eternal return. Both Jacques Derrida and Gilles Deleuze were careful to point out that the primary nature of will to power is unconscious. This means that the drive to power is always already at work unconsciously, perpetually advancing the will of the one over the other. This thus creates the state of things in the observable or conscious world still operating through the same tension. Derrida is careful not to confine the will to power to human behavior, the mind, metaphysics, nor physical reality individually. It is the underlying life principle inaugurating all aspects of life and behavior, a self preserving force. A sense of entropy and the eternal return, which are related, is always indissociable from the will to power. The eternal return of all memory initiated by the will to power is an entropic force again inherent to all life. Opposed to this interpretation, the "will to power" can be understood (or misunderstood) to mean a struggle against one's surroundings that culminates in personal growth, self overcoming, and self perfection, and assert that the power held over others as a result of this is coincidental. Thus Nietzsche wrote:

My idea is that every specific body strives to become master over all space and to extend its force (its will to power) and to thrust back all that resists its extension. But it continually encounters similar efforts on the part of other bodies and ends by coming to an arrangement ("union") with those of them that are sufficiently related to it: thus they then conspire together for power. And the process goes on. It would be possible to claim that rather than an attempt to 'dominate over others', the "will to power" is better understood as the tenuous equilibrium in a system of forces' relations to each other. While a rock, for instance, does not have a conscious (or unconscious) "will", it nevertheless acts as a site of resistance within the "will to power" dynamic. Moreover, rather than 'dominating over others', "will to power" is more accurately positioned in relation to the subject (a mere synecdoche, both fictitious and necessary, for there is "no doer behind the deed," (see On the Genealogy of Morals) and is an idea behind the statement that words are "seductions" within the process of self mastery and self overcoming. The "will to power" is thus a "cosmic" inner force acting in and through both animate and inanimate objects. Not just instincts but also higher level behaviors (even in humans) were to be reduced to the will to power. This includes both such apparently harmful acts as physical violence, lying, and domination, on one hand, and such apparently non harmful acts as gift giving, love, and praise on the other—though its manifestations can be altered significantly, such as through art and aesthetic experience. In Beyond Good and Evil, he claims that philosophers' "will to truth" (i. e., their apparent desire to dispassionately seek objective, absolute truth) is actually nothing more than a manifestation of their will to power; this will can be life affirming or a manifestation of nihilism, but it is the will to power all the same. Other Nietzschean interpreters dispute the suggestion that Nietzsche's concept of the will to power is merely and only a matter of narrow, harmless, humanistic self perfection. They suggest that, for Nietzsche, power means self perfection as well as outward, political, elitist, aristocratic domination. Nietzsche, in fact, explicitly and specifically defined the egalitarian state idea as the embodiment of the will to power in decline:

To speak of just or unjust in itself is quite senseless; in itself, of course, no injury, assault, exploitation, destruction can be 'unjust,' since life operates essentially, that is in its basic functions, through injury, assault, exploitation, destruction and simply cannot be thought of at all without this character. One must indeed grant something even more unpalatable: that, from the highest biological standpoint, legal conditions can never be other than exceptional conditions, since they constitute a partial restriction of the will of life, which is bent upon power, and are subordinate to its total goal as a single means: namely, as a means of creating greater units of power. A legal order thought of as sovereign and universal, not as a means in the struggle between power complexes but as a means of preventing all struggle in general perhaps after the communistic cliché of Dühring, that every will must consider every other will its equal—would be a principle hostile to life, an agent of the dissolution and destruction of man, an attempt to assassinate the future of man, a sign of weariness, a secret path to nothingness. Nietzsche thought that the drive is to manifest power rather than self preservation. He thought it was most of the time incorrect that organisms live to prolong their life time or extend the life of their species. Resistances are not painful annoyances but necessary for growth to occur. Suffering annoyances and being thwarted in ones attempt to accomplish a goal are necessary pre conditions for our power. In 'Thus Spoke Zarathustra' Nietzsche said "And life confided the secret to me: behold, it said, I am that which must always overcome itself." Nietzsche thought it necessary to have the power to discharge ones strength and thus fulfil one's purpose in the manifestation of will to power. "Physiologists should think twice before positioning the drive for self preservation as the cardinal drive of an organic being. Above all, a living thing wants to discharge its strength life itself is will to power self preservation is only one of the indirect and most infrequent consequences of this." "Human beings do not seek pleasure and avoid displeasure. What human beings want, whatever the smallest organism wants, is an increase of power; driven by that will they seek resistance, they need something that opposes it displeasure, as an obstacle to their will to power, is therefore a normal fact; human beings do not avoid it, they are rather in continual need of it".

Көркем әдебиет пен танымал мәдениетте

1999 жылғы 4x стратегиялық ойын «Сид Мейердің Альфа Центавриі» қолжетімді технологиялардың біреуін осы атпен атау арқылы билікке деген ерік-жігерге сілтеме жасайды. Ойыншы технологияны ашқан кезде «Заратустраның сөзі» деген цитата келтіріледі. 2008 жылғы Ubisoft компаниясының «Far Cry 2» ойынындағы «Шакал» кейіпкері «Beyond Good and Evil» және «Will to Power» кітаптарынан үзінділер айтады. 2016 жылғы 4x стратегиялық «Stellaris» ойынына да осы атаумен технология енгізілген. Фристайл музыкалық тобының негізін қалаушы Боб Розенберг «Will to Power» тобының атын неміс философы Фридрих Ницшенің жеке тұлғаның негізгі «билікке деген еркі» теориясына құрмет көрсету үшін таңдады. «Ксеносага» трилогиясының бірінші бөлімі – «Ксеносага I эпизоды: Der Wille zur Macht». 2017 жылдың 8 қыркүйегінде мелодикалық дед-метал тобы «Arch Enemy» «Will to Power» атты альбомын жариялады. Бұл кітап 1933 жылы Барбара Стэнвик түсірген «Baby Face» фильмінде пайда болады. «Смоллвилл» (1-маусым, 17-эпизод) сериалында Лекс Луттор кейіпкері әкесінің оған он жасқа толған күні кітаптың бір данасын сыйға бергенін айтады. «The Elder Scrolls V: Skyrim» ойынында Партурнакс айдаһары ойыншы кейіпкеріне айдаһарлар билік ету үшін жаратылғанын айтады: «Билікке деген ерік біздің қанымызда». Ол тек медитация арқылы ғана өзінің үстемдік құмарлығын жеңе алды.