Роберт Эдвард Джонс: Жаңа Зеландия бизнесмені мен саяхатшысы

Кіріспе

Жаңа Зеландиялық кәсіпкер және саясаткер (1939 жылы туған)

Сэр Роберт Эдвард Джонс (24 қараша 1939 жылы туған) – Жаңа Зеландиядағы жылжымайтын мүлікке инвестиция салатын кәсіпкер, жазушы және бұрынғы саясаткер. Ол түрлі саяси науқандар барысында ойдан шығарып айтатын, өте даулы сөздерімен танымал болды.

Өмірбаян

Джонс 1939 жылғы 24 қарашада Лоуэр-Хатт қаласында Эдвард Л. Джонстың ұлы ретінде дүниеге келді. Ол жазушы Ллойд Джонстың ағасы. Лоуэр-Хатттың мемлекеттік тұрғын үйлер маңындағы ауданда өскен Джонс 1953 жылдан 1957 жылға дейін Наэна колледжінде білім алды. Ол негізгі 200 оқушының бірі болды және жетінші сыныпқа дейін оқыған он оқушының бірі болды (көптеген оқушылар 15 жасқа толғанда жұмыс істеу үшін мектепті тастап кетті), ол керемет тарих пәнінің мұғалімі Гай Блисс туралы естеліктермен бөлісті. Ол Веллингтонның Виктория университетіне түсіп, бокспен айналысып, 1957 жылы Жаңа Зеландия университеттерінің жеңіл салмақтағы бокс титулын жеңіп алды және университеттің «Salient» газетінде боксқа қатысты мақалалар жазды. Джонс Robt. Jones Holdings Ltd компаниясы арқылы коммерциялық жылжымайтын мүлікке инвестициялар жасау арқылы байлық жинады, 2013 жылғы NBR тізімінде оның байлығы 550 миллион доллар, ал бір жылдан кейін 600 миллион долларға бағаланды. Джонс 1983 жылы Роберт Малдунның 1984 жылғы жақындағы сайлаудан бұрын қысқа ғұмырлы либертариандық Жаңа Зеландия партиясын құрды. Джонс еркін кәсіпкерлікке жақтас деп саналатын Жаңа Зеландия Ұлттық партиясының баға мен жалақыны тоқтату сияқты социалистік саясатын және ең жоғары салық ставкасын 66%-ға дейін көтергеніне наразылық білдірді. Оның партиясы жаңа Зеландияның Еңбек партиясына үкімет құруға көмектесіп, нәтижесінде бұзақы рөл атқарды. Содан кейін партия Қаржы министрі Роджер Дуглас басшылығымен (содан бері «Роджерномика» деп аталады) еркін нарық реформаларын жүзеге асырды. Сайлау аяқталғаннан кейін Джонс Еңбек партиясының көптеген саясатын жүзеге асырғанын көріп, партияны таратып жіберді. Ол Малдунмен заңдық дауға түсті, онда Малдун Джонстың абыройына нұқсан келтіргені үшін сотқа шақырып, сәтсіз аяқтады. Бірақ Джонс Малдунды басқа салаларда да жоғары бағалады. Джонс тіпті Малдунның Парламенттен кеткеніне орай ұйымдастырылған қоштасу кешін өткізді. 1984 жылғы сайлауда Джонс Охариу округінен кандидат болды, оны министр Хью Темплтон басқарды. Темплтон журналистерге берген сөйлеуінде «Мырза Джонс бюрократтарды, мемлекеттік қызметкерлерді, саясаткерлерді, әйелдерді, еврейлерді және кәсіби мамандарды жек көреді» деген мәлімдеме жасады. Джонс Темплтонды абыройына нұқсан келтіргені үшін сотқа шақырып, жеңіске жетті. Темплтон Джонстың еврейлерді жек көретіні туралы айтқанын жоққа шығарды, бірақ біліктілік артықшылығы сияқты бірнеше қорғаныс шараларын ұсынды; барлығы сот тарапынан қабылданбады, ол Джонстың пайдасына шешім шығарды. Темплтонға қарсы Джонстың ісі абыройға нұқсан келтіру туралы заңдағы маңызды прецеденттердің бірі болды. 1985 жылы Джонсты тікұшақтағы репортерлер Тайподағы шалғай аңғарда балық аулап жүргенде тауып алды. Джонс тікұшақ жағалауға қонған кезде ашуланып, TVNZ тілшісі Род Воганды ұрып, оқиғаның барлығы бейнеленді. Джонс төрт рет шабуыл жасағаны үшін айыпты деп танылып, 1000 доллар айыппұл төледі. Джонс соттан тағы да солай істеуге 2000 доллар төлеуге рұқсат сұрады. 2015 жылы Джонс Air New Zealand рейсінен экипаж нұсқауларын орындамағаны үшін қауіпсіздік қызметкерлерімен бірге түсіріліп алынды. Кейін Джонстың компаниясы Джонс пен басқа компания басшылары Жаңа Зеландияда саяхаттау үшін қолдануға арналған ұшақ сатып алды. 2018 жылы Джонс кинорежиссер Рене Майхиді оның рыцарлық атағын жою туралы петицияны Жаңа Зеландия Парламентіне ұсынғаннан кейін абыройына нұқсан келтіргені үшін сотқа шақырып, талап қойды. Петицияға 90 000-нан астам қол қойылған, бірақ ол қарауға қабылданбады. Петицияда Джонстың National Business Review газетіне жазған пікірлеріне қарсылық білдірілді. Джонстың газет бағаналарының бірінде ол елдің ұлттық мейрамы Вайтанги күнін Маоридің алғыс күнімен алмастыру керектігін ұсынды, бұл оның сатирикалық деп мәлімдеген ұсынысы болды. Ақырында Джонс бес күннен кейін істі қайтарып алды.

Jones was born in Lower Hutt on 24 November 1939, the son of Edward L. Jones. He is the older brother of author Lloyd Jones. Growing up in a Lower Hutt state housing suburb, Jones attended Naenae College from 1953 to 1957. He was one of the 200 foundation pupils, and one of the ten who stayed to the sixth form (most pupils left as soon as they turned 15 to work) where he recalled a brilliant history teacher, Guy Bliss. He went on to attend Victoria University of Wellington, where he earned a blue in boxing, won the New Zealand Universities lightweight boxing title in 1957, and contributed to a boxing column in the university's newspaper Salient. Jones earned his wealth through investments in commercial property via his company Robt. Jones Holdings Ltd, and was worth $550 million according to the 2013 NBR rich list, and $600 million a year later. Jones formed the short lived libertarian New Zealand Party in 1983, just before Robert Muldoon's snap 1984 election. Jones explicitly stated his disgust that the supposedly pro free enterprise New Zealand National Party had implemented socialist policies like price and wage freezes, and a top tax rate of 66%. His party acted as a spoiler, helping to deliver the government to the New Zealand Labour Party. Then the party implemented free market reforms under Finance Minister Roger Douglas (hence Rogernomics). When the election was over, Jones disbanded the party, seeing that Labour had implemented many of his policies. He and Muldoon had a legal feud, where Muldoon unsuccessfully sued Jones for defamation. But Jones had great respect for Muldoon in other areas. Jones even chaired the farewell dinner on the occasion of Muldoon's retirement from Parliament. In the 1984 election Jones stood for the Ohariu seat, held by cabinet minister Hugh Templeton. Templeton distributed a speech to journalists, which included the statement "Mr Jones despises bureaucrats, civil servants, politicians, women, Jews and professionals ". Jones successfully sued Templeton for defamation. Templeton conceded the comment Jones despised Jews was untrue, but claimed to have a number of defences such as qualified privilege; all were rejected by the court, which found in Jones' favour. Templeton v Jones became an important precedent in defamation law. In 1985, Jones was located by reporters in a helicopter while out fishing in a remote valley in Taupō. Jones, incensed at the intrusion when the helicopter landed on the adjacent bank, famously punched TVNZ reporter Rod Vaughan, with the whole incident recorded on tape. Jones was convicted of four charges of assault and fined $1,000. Jones asked the judge if he could pay $2,000 to do it again. In 2015, Jones was removed from an Air New Zealand flight by security staff for failing to follow crew instructions. Jones' company subsequently bought a jet for Jones and other company executives to use for NZ travel. In 2018 Jones sued filmmaker Renae Maihi for defamation after she presented a petition to NZ Parliament calling for his knighthood to be revoked. The petition had garnered more than 90,000 signatures but was not accepted for consideration. The petition objected to comments Jones had written for the National Business Review. In one of Jones' newspaper columns, Jones suggested that the country's national holiday Waitangi Day, should be replaced by a Māori Gratitude Day, a suggestion he claimed was satirical. Ultimately, Jones withdrew the case after five days.

Құрметтер

Джонс 1989 жылы Королеваның туған күніне орай бизнес-менеджмент және қоғамға қызметтері үшін Knight Bachelor орденімен марапатталды.