Кіріспе

Warrior класының темір кемелер класы – 1859 және 1862 жылдар аралығында Корольдік әскери-теңіз флоты үшін салынған екі әскери кеменің класы. Бұл кемелер темір корпустың болуымен салынған алғашқы темір кемелер болды. Кемелер 1858 жылы француздық "Gloire" және оның үш қарындас кемелерінің құрылысынан туындаған басып алу қаупіне жауап ретінде бронефрегаттар ретінде жобаланған. Бастапқыда олар ұңғылы және тегіс стволды зеңбіректермен қаруланған, бірақ Армстронгтың ұңғылы зеңбіректері сенімсіз болып шықты және кейін қызметтен алынды. Кемелер алғашқы міндеттемелерін Канал флотында өткізді, ал 1860 жылдардың соңында жаңа ұңғылы зеңбіректермен қайта қаруланды. Біреуі Канал флотына қайта қосылды, ал екіншісі 1 сыныпты резервке қосылып, жылдық маневрлер кезінде флотқа қосылды. 1870 жылдардың ортасында тағы бір жөндеуден кейін екі кеме рөлдерін ауыстырды. Екі кеме де 19 ғасырдың соңғы 20 жылының көп бөлігін резервте өткізді. 1902 жылы "Warrior" кемесі корпусы бұзылып, 1979 жылы мұражай кемесі ретінде қайта жаңартылды. "Black Prince" 1896 жылы оқу кемесіне айналды, 1910 жылы корпусы бұзылып, 1923 жылы металл тескісіне сатылды.

Дизайн және сипаттама

"Жауынгер" класындағы кемелер революциялық деп сипатталған, бірақ шындығында олар көбінесе эволюциялық болды, өйткені олардың ұрық темір бронясынан басқа барлық жабдықтары жылдар бойы теңізге шығатын кемелерде қолданылып келген. Олар "Глоир" кемесіне жауап ретінде құрастырылды, ол Ұлыбританияда жауап беру қорқынышын тудырды, бірақ олардың жұмыс принципі француз кемесінен мүлдем өзгеше болды, ол ағаштан жасалған кемелерді алмастыру үшін жасалған еді. Оларды Әскери-теңіз күштерінің бас конструкторы Исаак Уоттс 40 зеңбірекке арналған бронефрегаттар ретінде жобалады. "Жауынгер" және оның "Қара ханзада" серігі негізінен үлкен фрегаттардың сәнді сызықтарына негізделген, бірақ олар Адмиралтействоның олардың ағаштан жасалған екі және үш қабатты кемелердің шоғырланған атысына төтеп беру қабілетіне көзі жетпегендіктен, ұрыс шебінде тұруға арналмаған. Олардың мақсаты – қашқан жауды шайқасқа мәжбүрлеу және шайқас өтетін қашықтықты өздеріне тиімді етіп бақылау үшін жеткілікті жылдам болу еді.

Жалпы сипаттамалары

Warrior класының кемелерінің ұзындығы перпендикулярлар арасында 116 метр (380 фут), ал жалпы ұзындығы 128 метр (420 фут) болды. Олардың ені 18 метр (58 фут), ал суға батып тұру тереңдігі 8 метр (26 фут) құрады. Кемелердің корпусы су өткізбейтін көлденең бөлімдермен 92 бөлікке бөлінген және қозғалтқыш пен қазандық бөлімшелерінің астында қос түбі болды. Екі түйреу келі (Royal Navy-де алғаш рет қолданылған) орнатылды, бұл кемелердің тербелісін айтарлықтай азайтты. Ұзындығына байланысты кемелер маневр жасағанда өте жай қимылдады, мысалы, 1868 жылы "Warrior" кемесінің соқтығысы осыны көрсетті. Warrior класының кемелерінің мұрты төмен қарай еңкейтін, себебі олардың мұртында дәстүрлі түрде әдемі пішін беру үшін темір иілім орнатылған еді. Бұл сонымен қатар кемелердің басқа кемелерге шабуыл жасауына да кедерілді. Құрастыру аяқталғаннан кейін мұртты қысқартуға тырысылды, бұл кеменің еңкеюін азайтуға бағытталған, бірақ нәтиже айқын болған жоқ.

Қозғалтқыш

Warrior класындағы кемелерде Джон Пенн мен ұлдары жасаған 2 цилиндрлі бу машинасы болды, ол бір 24 футтық (7 метрлік) винтті қоздырды. Он тікбұрышты қазандық машинасы жұмыс қысымымен бумен қамтамасыз етті. Машина жалпы сомасында қуат өндірді және соғыс кемесі үшін жасалған ең қуатты машина болды. 1861 жылдың қазан айында теңіз сынақтарында Warrior шамамен жылдамдыққа жетті; Black Prince шамамен жарты түйінге баяу болды. Кемелер 700 тонна көмір тасыды, бұл бумен шамамен жүруге жеткілікті болды. Темір корпусты кемелерде желкендері болды, желкеннің ауданы құрады. Төменгі мачталар ағаштан, ал қалғандары темірден жасалған. Warrior желкенмен шамамен жүрді, ал Black Prince тек желкен мен будың күшімен ғана жүре алды. Желкенмен жүргенде екі түтік те желдің қарсылығын азайту үшін жартылай жиырылатын болды. Кемелердің винттері желкенмен жүргенде кедергіні азайту үшін кеменің корпусына көтерілуі мүмкін. Бұл жасалған ең үлкен көтерілетін винттер еді және оларды көтеру үшін шамамен 600 теңізші қажет болды. Екі қарудың да Армстронгтың жаңа үлгісі болғандықтан, оларға үлкен үміт артылды. 110 фунттық қарудың төртеуі кеменің орта тұсындағы негізгі палубаға орнатылды, ал қалған екеуі қуғын қарулары болды; барлық 68 фунттық қарулар негізгі палубаға орнатылды. 1861 жылдың қыркүйегінде броньды нысанаға қарсы жүргізілген атыс сынақтары 110 фунттық қарудың броньды тесіп өту қабілеті 68 фунттық тегіс ұңғылы қарудан нашар екенін көрсетті. 1863–1864 жылдары Шимоносеки шайқасында және Кагосима бомбалау кезінде оқ жарудың бірнеше жағдайлары кемелерді 110 фунттық қарумен толық жабдықтау жоспарларын тоқтатты. 68 фунттық қарудың қатты доптың салмағы шамамен болды, ал қарудың өзі салмағы шамамен болды. Қарудың бастапқы жылдамдығы болды және 12° бұрыштағы қашықтығы болды. Армстронгтың 110 фунттық қаруының снаряды салмағы болды. Оның бастапқы жылдамдығы болды және 11.25° бұрыштағы ең жоғары қашықтығы болды. 40 фунттық қарудың снарядының диаметрі және салмағы болды. Қарудың ең жоғары қашықтығы бастапқы жылдамдығымен болды. 110 фунттық қару салмағы болды, ал 40 фунттық қару салмағы болды. 1863–1864 жылдары 40 фунттық қарулар осы баллистикалық сипаттамалары бар ауыр нұсқамен ауыстырылды. Барлық қарулар қатты доптарды да, жарылғыш снарядтарды да атуға қабілетті болды. Екі кеме де 1867–1868 жылдарғы жөндеу кезінде 7 және 8 дюймдік ұңғылы қарулардың қоспасымен қайта қаруланды. Warrior жиырма сегіз 7 дюймдік және төрт 8 дюймдік қару алды, ал Black Prince төрт 7 дюймдік қару аз алды. Екі кеме де салют беру үшін төрт 20 фунттық қару алды.