Кіріспе

"She Moved Through the Fair" ("Біздің үйлену күніміз", "Менің жас махаббатым маған айтты", "Мен бір кезде шынайы махаббатқа ие болдым", "Ол жәрмеңке арқылы өтті" немесе "Ол жәрмеңкеде серуендеді") – әртүрлі орындаушылармен орындалған және жазылған, көптеген нұсқалары бар дәстүрлі ирланд халық әні. Әнші өзінің сүйіктісінің жәрмеңкеде одан алыстап бара жатқанын көреді, себебі оның отбасы мақұлдағандықтан, "үйлену күнімізге көп уақыт қалмайды" деді. Ол түнде кейіпкердің алдына әуе ретінде оралып, қайтадан сол сөздерді айтады, өзінің трагикалық өлімі мен олардың арғы өмірде кездесу мүмкіндігін білдіреді. Көптеген басқа нұсқалары да бар, олардың кейбіреулері ер адамға деген махаббат туралы айтады, сөздері әртүрлі, мысалы "Біздің үйлену күніміз" және "Менің жас махаббатым маған айтты" және тағы да басқалары.

Шығуы мен құрылымы

"She Moved Through the Fair" Ирландияда да, Шотландияда да кездеседі, бірақ әннің бөліктері алғаш рет Лонгфорд ақыны Пэдрейк Колум және музыка зерттеушісі Герберт Хьюз Донгель графтығында жинаған. Мелодия Миксолидиан ладында (төмендетілген жетіншісі бар мажорлық гамма – ирландиялық және шотландтық музыкалық дәстүрлерде кең таралған лад), гамманың 1-ші, 4-ші, 5-ші және 7-ші аккордтарына ерекше мән береді. Джон Лёсберг: «Оның ерекше, шығысқа ұқсас әуенінен ол көне заманның әні сияқты көрінеді», - деп болжады, бірақ оның жасын дәлірек анықтамайды.

Әннің мәтіндері

Әннің мәтіні алғаш рет Хьюздің «Irish Country Songs» жинағында жарияланды, оны 1909 жылы Boosey & Hawkes баспасы шығарды. Көпке танымал нұсқасы былай:

«Менің жас сүйіктім маған: «Анама ешқандай қиындық болмайды» деді. «Әкеме де сені кемсітпейді, мейірімсіздігің үшін». Ол менің жанымнан алыстап, мынаны айтты: «Біздің тойымызға көп уақыт қалмайды, жаным». Ол менің жанымнан алыстап, жәрмеңке арқылы өтті. Мен оның қозғалысын мұңмен бақыладым. Содан кейін ол алға жылжи берді, бір жұлдыз жанды. Кешкі көлдегі аққудың қозғалысы секілді. Кеше түнде ол маған келді, тым жақындап келді. Ол соншалықты тыныш келді, аяқтары ешқандай дауыс шығармады. Ол маған жақындап келіп, мынаны айтты: «Біздің тойымызға көп уақыт қалмайды, жаным». 1970 жылы «The Irish Times» газетінде жарияланған хатында Колум соңғы шумақтан басқа барлық мәтіннің авторы өзі екенін мәлімдеді. Ол сондай-ақ Герберт Хьюздің әуенді қалай жинағанын, ал ол, Колум, дәстүрлі әннің соңғы шумағын сақтап, музыкаға сәйкес бірнеше жол жазғанын айтты. Бір өлең алғашқы басылымда болған жоқ: Колум әйелдің үйленбес бұрын қайтыс болғанын өлеңге енгізбегенін біліп, «Адамдар екі адамның ешқашан үйленбегенін айтады, бірақ біреуінің ешқашан айтылмаған қайғысы бар» деп басталатын шумақты жазып, оны Хьюзге жіберді, бірақ ол жинақта жариялауға кеш болды. Бұл қосымша шумақ басқа үш шумақпен бірге басқа жинақтарда да жарияланды. Әннің мәтіні Колумның «Wild Earth: And Other Poems» (1916) жинағында да жарияланды, бірақ соңғы шумақтың дәстүрлі шығу тегі онда еске алынбаған. «Irish Times» газетімен хат алысу барысында тағы бір музыка жинаушы, Проинсиас О Конлуан, «She Went Through the Fair» әнін жазғанын айтты. Оның сөздері «She Moved Through the Fair» әнінің басқа үш шумағымен бірдей, оны «әнің өте көне екенін» және оны жас кезінде Гленавидегі себет тоқымашысынан үйренген қарт кісі айтқан.

Орындаулар мен жазбалар

Шотланд теноры Сидней МакЭван әнді 1936 жылы, ал ирланд теноры Джон МакКормак 1941 жылы жазды. 1952 жылы фольклоршы Питер Кеннеди Макпик отбасының Маргарет Барридің "Біздің үйлену күні" атты әнін орындағанын жазды. Ол Франсис Макпик II-нің қазық аспаптарымен сүйемелдеуімен жазылған. Дәстүрлі әнші Пэдди Тунни "She Moved Through the Fair" әнін Ферманаг графтығында үйреніп, 1965 жылы жазды. 1950 және 1960 жылдары оны орындаған басқа әншілер Патрик Галвин, Доминик Бехан және Энн Бриггс болды. Ол кезде Ирландиядағы Traveller қауымының мүшелері арасында бұл ән кең таралған. Fairport Convention әнді 1968 жылы жазды, әннің стилін саяхатшы Маргарет Барриден алды, бірақ ол өзі бұл әнді Джон МакКормактың винилдік жазбасынан үйренген. Бұрынғы Fairport Convention гитарисі және әнші-күйші Ричард Томпсон әнді концерттік өнернамаларына үнемі қосады. 1973 жылы Алан Стивеллдің жазған нұсқасы да ерекше атауға лайық. Арт Гарфункел (бұрын Simon & Garfunkel тобының мүшесі) өзінің Watermark (1977) альбомында ерекше әсем нұсқасын жазды, онда Ирландияның дәстүрлі The Chieftains тобы қатысты, ал аранжировкасын Пэдди Молони мен Джимми Уэбб жасады. Синеад О'Коннордың (Michael Collins фильмінің саундтрегінде қолданылған), Trees және Нана Мускури жазған нұсқаларында есімдіктердің жынысы өзгертілген, сондықтан ән "He Moved Through the Fair" аталды. О'Коннор мен Trees нұсқалары бастапқы атауын сақтап қалды, бірақ Мускури оны өзгертеді. 2015 жылғы сұхбатта О'Коннор жынысын өзгерткеніне өкініш білдірді. Мэри Блэктің ән нұсқасында әннің мәтінінің басқаша нұсқасы да қолданылады. 2016 жылдың маусым айында BBC телесериалы "The Living and the Dead" Элизабет Фрейзердің The Insects тобымен бірлесіп орындаған әнін көрсетті.