Кіріспе

1961 жылғы Еуропа Кеңесі шарты

Еуропалық әлеуметтік харта – Еуропа Кеңесінің 18 қазан 1961 жылы қол қоюға ашылған және Батыс Германия ратификациялаған 13 елдің біріншісі болғаннан кейін 26 ақпан 1965 жылы күшіне енген шарт. 1991 жылға қарай 20 мемлекет оны ратификациялаған.

Мазмұны

Хартия негізінен азаматтық және саяси құқықтарды қорғауға бағытталған Еуропалық адам құқықтары конвенциясын қолдау және қорғалатын негізгі құқықтардың ауқымын әлеуметтік және экономикалық құқықтарды қамту арқылы кеңейту мақсатында құрылған. Хартия сонымен қатар, күнделікті өмірдегі барлық адамдарға қатысты оң құқықтар мен бостандықтарды кепілдейді. Хартияда қарастырылған негізгі құқықтар: тұрғын үй, денсаулық сақтау, білім беру, еңбек құқықтары, толық жұмыспен қамту, жұмыс уақытын қысқарту, тең жұмысқа тең төлеу, ата-аналық демалыс, әлеуметтік қамсыздандыру, кедейлік пен әлеуметтік оқшауланудан әлеуметтік және құқықтық қорғау, адамдардың еркін қозғалысы, кемсітушілікке жол бермеу, сондай-ақ еңбекші мигранттар мен мүмкіндігі шектеулі адамдардың құқықтары. Хартияға қатысушы мемлекеттер Хартияның шарттарының бір бөлігі туралы (1961 жылғы Хартия немесе 1996 жылғы жаңартылған Хартия болсын) жыл сайын есептер ұсынып, оларды заң жүзінде және іс жүзінде қалай іске асыратындарын көрсетуге міндетті.

1996 жылғы қайта қарау

1996 жылы Жарғы қайта қарастырылды. Қайта қарастырылған Жарғы 1999 жылы күшіне енді және 1961 жылғы бастапқы шартты біртіндеп алмастырып жатыр. Жарғы адам құқықтары мен бостандықтарын белгілейді және қатысушы мемлекеттердің оларды құрметтеуін қамтамасыз ететін бақылау механизмін орнатады. 21-бап ақпарат алу және кеңесу құқығын құрайды. 22-бап "жұмыс жағдайларын және жұмыс ортасын анықтау мен жақсартуға қатысу құқығын" немесе компанияның немесе кәсіпорынның директорлар кеңесі мен жұмыс кеңестерінде өкілдік арқылы бірлесіп шешу құқығын белгілейді.

Әлеуметтік құқықтар жөніндегі Еуропалық комитет

Еуропалық әлеуметтік құқық комитеті (ЕӘҚК) – Хартияға қатысушы мемлекеттердің оны сақтауын қадағалауға жауапты орган. ЕӘҚК құрамына Еуропа Кеңесінің Министрлер комитеті алты жылға сайлайтын, бір рет мерзімі ұзартылатын 15 тәуелсіз мүше кіреді. 1995 жылғы қосымша хаттама, ол 1998 жылы күшіне еніп, ұжымдық шағымдар жүйесін қарастырады, Хартияның бұзылуы туралы шағымдар ЕӘҚК-ға берілуі мүмкін. Белгілі бір ұйымдар ЕӘҚК-ға шағымдануға құқылы (Еуропа Кеңесінде қатысу мәртебесіне ие үкіметтік емес ұйымдардан құралған, ҮЕҰ-лардың арнайы тізімі құрылған). ЕӘҚК шағымды қарастырып, формальді талаптар орындалған жағдайда, оны қабылдауға болатынын жариялайды. Осыған байланысты, қатысушы мемлекет жазбаша түрде жауап бере алады, ал тараптардың бірі процедура бойынша тыңдау өткізуді сұрауы мүмкін. Ақырында, Комитет мәселенің мәні бойынша шешім қабылдайды.