Непалдың батысындағы Магар Хам тілі: 69 мың адам сөйлейді. Тибет-бірман тобына жатады, Магар және Чепанг тілдерімен байланысты. Баглунг, Рукум, Ролпа аймақтарында таралған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Непалдың қытай-тибет тілі. Магар Хам (मगर खाम), сондай-ақ Хам, Хам Магар және Хамкура деп те аталады, Непалдың Солтүстік Магар халқының қытай-тибет тілінің бір түрі. Бұл тіл Баглунг, Шығыс Рукум және Ролпа аудандарының жоғары биіктіктерінде таралған. 2011 жылғы халық санауы бойынша, Магар Хам тілінде сөйлейтін адамдардың саны шамамен 69 000-ға жетеді.
Sino Tibetan language of western Nepal. Magar Kham (मगर खाम), also known as Kham, Kham Magar, and Khamkura, is the Sino Tibetan language variety of the Northern Magar people of Nepal. The language is situated in the upper elevations of Baglung, East Rukum, and Rolpa districts. Based on census data taken in 2011, the total population of Magar Kham is estimated to be about 69,000 speakers.
Тілдерді жіктеу
Магар-хам – қытай-тибет тілдерінің бірі. Дэвид Брэдли оны «Орталық Гималай» деп жіктейді және оның Магар және Чепанг тілдерімен, ал одан да қашықтарак Киранти тілдерімен байланысты екенін көрсетеді. Джордж ван Дрием де Магар-хамды «Пара-Киранти» деп жіктейді, Магар-хам, Магар және Чепанг тілдерінің бір-біріне ұқсастығынан гөрі Киранти тілдерінен айырмашылығымен көбірек біріктірілгенін баса айтады. Осы топ ішінде Магар-хам бірқатар ерекше грамматикалық ерекшеліктерге ие, және Магармен лексикалық ұқсастығы 44%-ты, ал Чепангпен 38%-ты құрайды.
Magar Kham is a Sino Tibetan language, and it is classified by David Bradley as “Central Himalayan,” and as being related to Magar and Chepang and more distantly related to the Kiranti languages. George van Driem also classifies Magar Kham as “Para Kiranti,” emphasizing that Magar Kham, Magar, and Chepang are united more by their differences from the Kiranti cluster than by their similarity to one another. Within this cluster, Magar Kham possesses a number of unique grammatical features, and shares only 44% lexical similarity with Magar and 38% with Chepang.
Диалектілері
Магар-хам тілінде сөйлейтіндер өз диалектілерін әдетте маңызды ауылдың немесе өзеннің атын непалдық құралдық жұрнақ [le] немесе меншік жұрнақ [i] қосып атап көрсетеді. Осылайша, Магар-хам тіліндегі диалектілердің саны олардың туған жеріндегі ауылдар мен өзендердің санына тең дей берсе болады. Төмендегі кестеде Дэвид Э. Уоттерс жіктегендей, Магар-хам тілінің негізгі диалектілері ұсынылған. Осы себепті, осы диалектілердің әрқайсысына жеке ISO 639-3 коды берілген.
Magar Kham speakers generally refer to their dialect using the name of an important village or river in conjunction with the Nepali instrumental suffix [ le] or the genitive suffix [ i]. Thus, it can be said that Magar Kham has as many dialects as there are villages and rivers in their native territory. The table below presents the major dialects of the Magar Kham language as they have been classified by David E. Watters. For this reason, each of these dialects have been given its own ISO 639 3 designation.
Әуелі дауыстылар
Дауысты әріптер Парбат хама Деванагари Роман IPA अ а ə А а ā ɐ И i i И़ ü y И и iː У u u У़ ï ɯ У ū uː Э e e, ɛ Э़ ø ø Ай ai əj О o o Ау au əw ः h, ḥ V̤ ◌̃ ◌̃ː ◌̃, ṅ, n, ṇ, ñ ◌̃ː, ŋ, n ॱ, °, ॰, ऽ ' ◌ː ॽ ’ ʔ
Vowels for Parbate Kham Devanagari Roman IPA अ a ə आ ā ɐ इ i i इ़ ü y ई ī iː उ u u उ़ ï ɯ ऊ ū uː ए e e, ɛ ए़ ø ø ऐ ai əj ओ o o औ au əw ः h, ḥ V̤ ँ ◌̃ ◌̃ː ं ◌̃, ṅ, n, ṇ, ñ ◌̃ː, ŋ, n ॱ, °, ॰, ऽ ' ◌ː ॽ ’ ʔ