Нидерландтық «Polder моделі» – консенсус негізінде шешім қабылдау әдісі. 1980-90жж. экономикалық және әлеуметтік саясатта қолданылды. Ынтымақтастық пен келісімді іздеу.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Голландиялық консенсустық шешім қабылдау әдісі
Dutch method of consensus decision making
Полдер моделі (poldermodel) – консенсустық шешім қабылдау әдісі. Ол 1980-90 жылдары Голландияда қолданылған консенсустық негіздегі экономикалық және әлеуметтік саясатты жүргізу тәсіліне негізделген. Бұл атау голланд тіліндегі (polder) сөзінен шыққан, ол бөгеттермен қоршалған жер участаларын білдіреді. Полдер моделі "көп түрліліктің прагматикалық мойындалуы" және "айырмашылықтарға қарамастан ынтымақтастық" деп сипатталған. Голландиялық саясаткер Ина Браувер 1990 жылы жарияланған "Het socialisme als poldermodel?" ("Социализмді Полдер моделі ретінде?") атты мақаласында бұл терминді алғаш рет қолданған деп саналады, алайда оның осы терминді өзі ойлап тапқаны немесе жазбада алғаш рет қолданғаны белгісіз.
The polder model (poldermodel) is a method of consensus decision making, based on the Dutch version of consensus based economic and social policymaking in the 1980s and 1990s. It gets its name from the Dutch word (polder) for tracts of land enclosed by dikes. The polder model has been described as "a pragmatic recognition of pluriformity" and "cooperation despite differences". It is thought that the Dutch politician Ina Brouwer was the first to use the term poldermodel, in her 1990 article "Het socialisme als poldermodel?" ("Socialism as Polder Model? "), although it is uncertain whether she coined the term or simply seems to have been the first to write it down.
Әлеуметтік-экономикалық полдер моделі
Голландиялық полдер моделі VNO NCW сияқты жұмыс берушілер ұйымдары, Федерация Голландиялық Еңбек қозғалысы сияқты кәсіподақтар және үкімет арасындағы үшжақты ынтымақтастықпен сипатталады. Бұл келіссөздер Әлеуметтік-экономикалық кеңесте (Sociaal Economische Raad, SER) жүзеге асырылады. SER еңбек мәселелерін талқылаудың орталық алаңы ретінде қызмет етеді және еңбек дауларын бейбіт шешу мен ереуілдерден аулақ болудың ұзақ дәстүрін қалыптастырған. Финляндияда да осыған ұқсас үлгілер қолданылады, атап айтқанда, Жалпы табыс саясаты туралы келісім және ұжымдық еңбек келісімдерінің жалпыға бірдей қолданылуы. Голландияның қазіргі полдер моделі 1982 жылғы Вассенаар келісімімен басталды, онда кәсіподақтар, жұмыс берушілер және үкімет экономиканы жандандырудың кешенді жоспарын қабылдады, ол жұмыс уақытын қысқарту және жалақыны төмендетудің бір жағынан, жұмыспен қамтуды арттырудың екінші жағынан шараларын қамтыды. Бұл полдер моделі, жекешелендіру және бюджетті қысқарту сияқты неолибералды экономикалық саясатпен үйлесіп, 1990 жылдардың соңындағы Голландияның экономикалық өркендеуіне жауапты деп есептеледі. Бұл процесте Ян Тинберген құрған Голландияның Орталық жоспарлау бюросы (CPB) маңызды рөл атқарды. CPB-нің 1976 жылдан бергі, әсіресе Den Hartog және Tjan моделіне сәйкес, жалақыны ұстап тұруға бағытталған саяси кеңесі үкімет пен жұмыс берушілер үшін маңызды аргумент болды, ал кәсіподақтар оған тиімді қарсы тұра алмады. Көптеген авторлар мен зерттеушілер Вассенаар келісімінің маңыздылығын жоғары бағалағандықтарын айтады. Олардың көпшілігі 1950 жылдардан бастап үлкен сабақтастық байқалатынын дәлелдейді. Тарихшы Стин Куйперс одан да әрі барып, Коен Хельдерманның зерттеулеріне сүйене отырып, қазіргі заманғы әлеуметтік-экономикалық полдер моделінің 1920 жылы Голландияның Еңбек жоғарғы кеңесінде пайда болғанын көрсетеді. Осыған байланысты, полдер моделі көнерек болып шығады және ол Нидерланд қоғамы мен экономикасына бұрын ойлағаннан да зор әсер еткен болуы мүмкін.
The Dutch polder model is characterised by the tripartist cooperation between employers' organisations such as VNO NCW, labour unions such as the Federation Dutch Labour Movement, and the government. These talks are embodied in the Social Economic Council (Sociaal Economische Raad, SER). The SER serves as the central forum to discuss labour issues and has a long tradition of consensus, often defusing labour conflicts and avoiding strike actions. Similar models are in use in Finland, namely the Comprehensive Income Policy Agreement and universal validity of collective labour agreements. The current Dutch polder model is said to have begun with the Wassenaar Agreement of 1982, when unions, employers, and government decided on a comprehensive plan to revitalise the economy involving shorter working times and less pay on the one hand, and more employment on the other. This polder model, combined with a neoliberal economic policy of privatisation and budget cuts, has been held to be responsible for the Dutch economic miracle of the late 1990s. An important role in this process was played by the Dutch Central Planning Bureau (CPB), founded by Jan Tinbergen. The CPB's policy advice since 1976, in particular with the Den Hartog and Tjan model, in favour of wage restraint, was an important argument, supportive for government and employers, that the unions could not easily counter. Many authors and researchers have argued that the importance of the Wassenaar Agreement has been largely overrated. Most of these writers have argued that considerable continuity can be seen from the 1950s onwards. Historian Stijn Kuipers, goes even further. In an article reliant on the work of Coen Helderman, Kuipers argues that the modern socioeconomic polder model already manifested itself in 1920 with the Dutch High Council of Labour. It follows that the polder model is therefore much older and could have had a larger influence on Dutch society and economy than previously thought.