Англикан шіркеу музыкасы: тарихы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Музыка жанры

Англикандық шіркеу музыкасы – ағылшын діни қызметтеріндегі христиандық құлшылығы үшін жазылған музыка, ол литургияның бір бөлігін құрайды. Ол көбінесе шіркеу хорымен орындалуға арналған шығармалардан тұрады, хор а капелла немесе органмен сүйемелдемемен орындай алады. Англикандық музыка Англия шіркеуінде ғана емес, сонымен қатар Шотландия епископтық шіркеуінде, Уэльс шіркеуінде, Ирландия шіркеуінде, Америка Құрама Штаттарындағы епископтық шіркеуде, Канаданың Англикан шіркеуінде, Австралияның Англикан шіркеуінде және өзін Англикан деп жариялайтын басқа да христиан діндерінде дәстүрлі құлшылықтың маңызды бөлігі болып табылады. Оны Рим-католик шіркеуінің жекелеген ординариаттарында да пайдалануға болады.

Нысандар

Англикан шіркеуінің музыкасының негізгі музыкалық формалары литургияда белгіленген құлшылық формаларымен байланысты. Он бесінші ғасырда король Генрих V тұсында ағылшын соборларындағы, монастырьларындағы және колледж шіркеулеріндегі музыка Батыс Еуропада «контененс англоиз» деп белгілі болған ерекше және ықпалды стильге жетті, ал оның негізгі өкілі композитор Джон Данстабл болды. 1530 жылдардың басында король Генрих VIII-нің Риммен жарылуы Англия шіркеуінің Рим католик шіркеуінен бөлінуіне және Англиядағы Реформацияға бастады. Англия шіркеуінің латын литургиясы ағылшын тіліндегі жазбалармен және дұғалармен ауыстырылды; 1539 жылы ағылшын тіліндегі Ұлы Киелі кітапқа рұқсат берілді және Томас Кранмер 1549 жылы «Жалпы дұғалар кітабын» енгізді. Бұл өзгерістер шіркеу музыкасында көрінді, бұрын латын тілінде орындалған шығармалар ағылшын тіліндегі жаңа музыкамен алмастырыла бастады. Бұл Тюдор дәуірінде зор шығармашылықтың дәуірін тудырды, онда англикан құлшылығы үшін музыка жазу гүлденді. Елизавета I патшалық құрған кезде Корольдік капелланың музыканттары – Томас Таллис, Роберт Парсонс және Уильям Бёрд жаңа протестантизмнің ескі католик дінінен кем емес екенін көрсетуге шақырылды. Ағылшын полифониясының ерекшелігі – континенттік полифониядан өзгеше, бір буынға бір нота, ал континенттік полифония мелизматикалық (бір буынға бірнеше нота) болды. Латын тіліне тек Оксфорд және Кембридж колледждерінің шіркеулерінде рұқсат етілді, онда қауым оны түсіне алатын. Англиядағы Азамат соғысы мен король Карл I-нің өлім жазасынан кейін пуритандық ықпал Англия шіркеуінде күшейді. Англикан шіркеуінің музыкасы қарапайым стильге ие болды, ал қызметтер көбінесе таңғы және кешкі дұғаға бағытталды. Реставрация кезеңінде барокко дәуірінің музыкалық тәжірибелері англикан құлшылығына енді, ал струналық немесе мыс аспаптар кейде хорларға қосылды. 17 ғасырдың соңында Корольдік капелла мен Вестминстер аббаттығының органшысы болған композитор Генри Перселл көптеген хор әнұрандарын және қызметтік шығармаларды жазды. Георгий дәуірінде Георгий Фридерик Гендельдің музыкасы өте маңызды болды, оның әнұрандар, әндер мен гимндер репертуары болды, бірақ ол шіркеу қызметін атқармады. 19 ғасырдың басына дейін Англиядағы англикан шіркеуінің музыкасының көп бөлігі соборларда орындалды, онда жаттығудан өткен хорлар құлшылықта хорлық шығармаларды орындады. Композиторлар дәстүрлі собордың бөлінген залдың орналасуын және хор орындықтарын Декан және Кантор қатарларына орналастыруды толық пайдалану үшін музыка жазды, антифоналдық әнұрандар жазды. Қауымдық шіркеулерде музыкалық құлшылық қауымның метрикалық псалмдарын ән айтумен шектелді, көбінесе жаттығусыз хор жетекшілік етті. 18 және 19 ғасырлардың басында оларды пайдалану үшін көптеген қарапайым күйлер жарық көрді. 18 ғасырдың ортасынан бастап аспаптармен «қауымдық оркестр» қамтамасыз етіле бастады, оған скрипка, виолончель, кларнет, флейта және фагот кірді. Бұл музыканттар көбінесе шіркеудің батыс жағындағы галереяда отыратын, бұл кейінірек «батыс галереялық музыка» терминін тудырды. 19 ғасырдың басына дейін ерлер мен ұлдардың киімді хорының болуы англикандық қауымдық шіркеулерде белгісіз болды. 1839 жылы Англияда хорлық қайта жаңғыру болды, ол ішінара Оксфорд қозғалысының ықпалымен болды, ол англикан шіркеулерінде католиктік литургиялық тәжірибені қайта жаңғыртуға тырысты. Пюритандық көзқарасты ағылшындықтардың қарсылығына қарамастан, санаттар мен жауаптарды әнге салу және псалмдарды әнге салу сияқты ежелгі тәжірибелер енгізілді. Джон Мербеккенің 16 ғасырлық Қасиетті Құтқарылу қызметі 1840 жылдары қайта жаңғыртылды және қауымдық шіркеулерде кеңінен қабылданды. Бұл уақытта белсенді композиторлар Сэмюэл Себастьян Уэсли және Чарльз Вильерс Стэнфорд болды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында хор мен орган үшін ағылшын таңғы және кешкі әндерінің бірқатар мазмұнды орнатулары жазылды, соның ішінде Томас Эттвуд Уолмисли, Чарльз Вуд, Томас Тертиус Нобл, Базил Харвуд және Джордж Дайсонның орнатулары бар, бұл жұмыстар бүгінгі күні ағылшын хор репертуарының бөлігі болып табылады. Гимндерді ән айту 18 ғасырдың ортасында евангелистік методистік қозғалысы арқылы англикандықтар арасында танымал болды, бірақ метрикалық псалмдардан айырмашылығы, әндер ресми түрде 19 ғасырдың басына дейін англикандық қызмет орнының ажырамас бөлігі ретінде бекітілмеген. Англикандық әнұран Оксфорд қозғалысы арқылы қайта жанданды және «Ежелгі және заманауи әнұрандар» (1861) сияқты әнұрандар жинақтарын жариялауға әкелді. Перси Дирмер мен Ральф Воан-Уильямс өңдеген «Ағылшын әнұраны» 1906 жылы жарық көрді және ең ықпалды әнұрандар кітаптарының біріне айналды. Ол 1986 жылы «Жаңа ағылшын әнұранымен» ауыстырылды. Әндерді англикан литургиясында қабылдау 19 ғасырда Рождество әндерін орындау дәстүрін қабылдауға әкелді, оның танымалдылығы Альберт, ханзада-жұбай Германдық Рождество әндерін корольдік отбасына үйреткеннен кейін артты. Тоғыз сабақ пен Рождество әндері фестивалі 1888 жылы Труро соборында Рождество кешінде пабтардан адамдарды тартып алу мақсатымен басталды; қайта қарастырылған нұсқасы Кембридж қалалық колледжінде қабылданды, 1928 жылы BBC радиосында алғаш рет хабарланды және қазір әлем бойынша таратылатын жылдық дәстүрге айналды. Бұл шіркеу музыкасын танымал етуге, сондай-ақ «Оксфорд Рождество әндері кітабы» (1928) және «Хорларға арналған Рождество әндері» сияқты жарияланған жинақтарға үлкен үлес қосты. 20 ғасырдың ортасындағы ерте музыканы қайта жаңғыртудан кейін «Оксфорд Тюдор әнұрандары кітабы» сияқты жинақтардың жариялануы Берд және Таллис сияқты 17 ғасыр композиторларына қызығушылықты жаңартты. Барлық шіркеулерде де қауымдық хорлар ән айтумен шектелді. Соңғы жарты ғасырда қауымның рөлін арттыруға және евангелистік және харизматикалық бағытталған қауымдарда «танымал» музыкалық стильдерді енгізуге күш жұмсалды. Барлық шіркеулерде де толық SATB хоры болмайды, көптеген қауымдық шіркеу хорлары үшін бір, екі және үш бөлімді музыка репертуары қолайлы, бұл факті Корольдік шіркеу музыка мектебінің қазіргі жұмысында ескеріледі. Англикан шіркеулері басқа христиан конфессияларының музыкалық дәстүрлерін де жиі пайдаланады. Католик композиторларының, мысалы, Моцарттың, лютерандардың, мысалы, Бахтың, кальвинистердің, мысалы, Мендельсонның және басқа христиан тармақтарының композиторларының шығармалары көбінесе орындалады. Бұл әсіресе англо-католик шіркеулеріндегі мисса үшін музыкада ерекше көзге түседі, оның көп бөлігі Рим католик композиторларының шығармаларынан алынған. Дәстүрлі түрде, англикан хорлары әйелдердің дауысының ерекше дыбыс беретініне сенгендіктен, тек ерлерден құралған. Алайда, соңғы зерттеулер бірдей оқыту алғанда, қыздар мен ұлдардың дауыстарын орташа C-ден жоғары F-ға дейінгі аралықта ерекшелеуге болмайтынын көрсетті. Солсбери соборы 1991 жылы қыздар хорын құрды және содан бері басқалары да осы үрдікті ұстанды. Қауымдық шіркеулерде аралас хорлардың болуы ұлдардың қатысуға ынтасыздығына әкелуі мүмкін деген алаңдаушылықтар бар.

The chief musical forms in Anglican church music are centred around the forms of worship defined in the liturgy. By the time of King Henry V in the fifteenth century, the music in English cathedrals, monasteries and collegiate churches had developed a distinctive and influential style known in Western Europe as the contenance angloise, whose chief proponent was the composer John Dunstable. In the early 1530s, the break with Rome under King Henry VIII set in motion the separation of the Church of England from the Roman Catholic Church and the Reformation in England. The Church of England's Latin liturgy was replaced with scripture and prayers in English; the Great Bible in English was authorised in 1539 and Thomas Cranmer introduced the Book of Common Prayer in 1549. These changes were reflected in church music, and works that had previously been sung in Latin began to be replaced with new music in English. This gave rise to an era of great creativity during the Tudor period, in which composition of music for Anglican worship flourished. During the reign of Queen Elizabeth I, musicians of the Chapel Royal such as Thomas Tallis, Robert Parsons and William Byrd were called upon to demonstrate that the new Protestantism was no less splendid than the old Catholic religion. The defining characteristic of English polyphony was one syllable one note, as opposed to continental polyphony, which was melismatic (multiple notes per syllable). Latin was only permitted in Oxford/Cambridge collegiate chapels where it could be understood by the congregation. Following the events of the English Civil War and the execution of King Charles I, Puritan influences took hold in the Church of England. Anglican church music became simpler in style, and services typically focused on morning and evening prayer. During the Restoration period, musical practices of the Baroque era found their way into Anglican worship, and stringed or brass instruments sometimes accompanied choirs. In the late 17th century, the composer Henry Purcell, who served as organist of both the Chapel Royal and Westminster Abbey, wrote many choral anthems and service settings. During the Georgian era, the music of George Frideric Handel was highly significant, with his repertoire of anthems, canticles and hymns, although he never held a church post. Up until the early 19th century, most Anglican church music in England was centred around the cathedrals, where trained choirs would sing choral pieces in worship. Composers wrote music to make full use of the traditional cathedral layout of a segregated chancel area and the arrangement of choir stalls into rows of Decani and Cantoris, writing antiphonal anthems. In parish churches, musical worship was limited to congregational singing of metrical psalms, often led by a largely untrained choir. A great quantity of simple tunes were published in the 18th and early 19th century for their use. From the mid 18th century, accompaniment began to be provided by a "parish band" of instruments such as the violin, cello, clarinet, flute and bassoon. These musicians would often sit in a gallery at the west end of the church, giving rise to the later term, "west gallery music". The tradition of a robed choir of men and boys was virtually unknown in Anglican parish churches until the early 19th century. Around 1839, a choral revival took hold in England, partially fuelled by the Oxford Movement, which sought to revive Catholic liturgical practice in Anglican churches. Despite opposition from more Puritan minded Anglicans, ancient practices such as intoning the versicles and responses and chanted Psalms were introduced. The 16th century setting by John Merbecke for the Communion Service was revived in the 1840s and was almost universally adopted in parish churches. Composers active around this time included Samuel Sebastian Wesley and Charles Villiers Stanford. A number of grandiose settings of the Anglican morning and evening canticles for choir and organ were composed in the late 19th and early 20th century, including settings by Thomas Attwood Walmisley, Charles Wood, Thomas Tertius Noble, Basil Harwood and George Dyson, works which remain part of the Anglican choral repertoire today. The singing of hymns was popularised within Anglicanism by the evangelical Methodist movement of the mid 18th century, but hymns, as opposed to metrical psalms, were not officially sanctioned as an integral part of Anglican Orders of Service until the early nineteenth century. Anglican hymnody was revitalised by the Oxford Movement and led to the publication hymnals such as Hymns Ancient and Modern (1861). The English Hymnal, edited by Percy Dearmer and Ralph Vaughan Williams, was published in 1906, and became one of the most influential hymn books ever published. It was supplanted in 1986 by the New English Hymnal. The acceptance of hymns in Anglican liturgy led to the adoption of the folk tradition of Christmas carol singing during the 19th century, the popularity of which was enhanced by Albert, Prince Consort teaching German carols to the royal family. The Festival of Nine Lessons and Carols originated at Truro Cathedral in 1888 as a means of attracting people away from pubs on Christmas Eve; a revised version was adopted at King's College, Cambridge, first broadcast on BBC radio in 1928 and has now become an annual tradition, transmitted around the world. This has done much to popularise church music, as well as published collections such as Oxford Book of Carols (1928) and Carols for Choirs. Following the early music revival of the mid 20th century, the publication of collections such as the Oxford Book of Tudor Anthems encouraged renewed interest in 17th century composers such as Byrd and Tallis. In all but the smallest churches the congregation was until recently confined to the singing of hymns. Over the past half century or so efforts have been made to increase the role of the congregation and also to introduce more "popular" musical styles in the evangelical and charismatic leaning congregations. Not all churches can boast a full SATB choir, and a repertoire of one , two and three part music is more suitable for many parish church choirs, a fact which is recognised in the current work of the Royal School of Church Music. Anglican churches also frequently draw upon the musical traditions of other Christian denominations. Works by Catholic composers such as Mozart, Lutherans such as Bach, Calvinists like Mendelssohn, and composers from other branches of Christianity are often featured. This is particularly the case in music for the Mass in Anglo Catholic churches, much of which is taken from the work of Roman Catholic composers. Traditionally, Anglican choirs were exclusively male, due to a belief that girls' voices produced a different sound. However, recent research has shown that given the same training, the voices of girls and boys cannot be told apart, save for an interval from the C above middle C to the F above that. Salisbury Cathedral started a girls' choir in 1991 and others have since followed suit. There has been some concern that having mixed choirs in parish churches leads to fewer boys being willing to participate.