Кіріспе

Британдық әлеуметтік өзгерістер ұйымы

Джозеф Роунтри қоры (JRF) – Ұлыбританиядағы кедейлікті шешуге бағытталған зерттеулер жүргізетін және қаржылай қолдайтын қайырымдылық қоры. JRF-тің жарияланған мақсаты – "кедейліксіз өркендеген Ұлыбритания құруға мүмкіндік беретін әрекеттер мен өзгерістерді шабыттандыру". Бұл ұйым 1904 жылы ағылшын кәсіпкері Джозеф Роунтри құрған, алғашқыда "Джозеф Роунтри Виллидж Траст" деп аталған. Роунтри – квакер дінінің өкілі, көп жылдар бойы қайырымдылықпен айналысқан және ағасымен бірге "Роунтри" атты кондитерлік компаниясын құрған.

Тарих

1904 жылы Жозеф Роунтри әлеуметтік проблемалардың түпкі себептерін түсіну үшін JRF-ты құрды. Жозеф – көреген квакер кәсіпкері және әлеуметтік реформатор. 1800 жылдардың ортасында әкесі Йорк қаласында кедейлерге арналған асхана ашқанда, Жозеф мұндай шаралар жеткілікті емес екенін түсінді. Бұл Роунтрилердің әлеуметтік қызметінде симптомдарды емдеуден кедейліктің түпкі себептерін жоюға қарай бағытталды. Жозеф өзінің байлығының жартысын түрлі трасттар құруға жұмсады; ол жақсы қоғам құру үшін кедейлік пен әлеуметтік теңсіздіктің себептерін түсінуге белсенді болды. Ол Йорк қаласындағы Нью-Эрсвик ауылын салды, онда төмен кірісті адамдарға қолжетімді бағада тұрғын үйлер ұсынылды. Жозефтің ұлы, Сибом Роунтри де пионерлік әлеуметтік зерттеуші болды және елдегі кедейлік туралы алғашқы зерттеулердің бірін жүргізді. «Кедейлік, қалалық өмірді зерттеу» (1901) еңбегі либералдық үкіметтің қарттарға зейнетақы (1908) және халықты әлеуметтік тәуекелдерден қорғау мақсатындағы ұлттық сақтандыру (1911) жүйесін енгізуіне ықпал етті. Оның Йорк қаласы бойынша жүргізген қосымша зерттеулері (1936 және 1951) қиын жағдайларда Йорк тұрғындарына көмек көрсету үшін әлеуметтік көмек шараларының арту тиімділігін көрсетті. Сибом Роунтридің зерттеулері Бевериджтің әлеуметтік мемлекетіне әкелген интеллектуалдық ойлардың маңызды бөлігі болды. Сонымен қатар, оның «Бизнестегі адам факторы» (1921) атты кітабы зейнетақы схемалары мен өндірістік регламенттерден бастап, қызметкерлерді оқыту мен еңбек кеңестеріне дейін жұмыс орындарындағы стандарттарды белгіледі. Мұндай прогрессивті шаралар оны Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде либералдық премьер-министр Дэвид Ллойд Джорджтың кеңесшісіне айналдырды. Сибом жаңа мемлекеттік қару-жарақ фабрикаларында әлеуметтік кеңестер құруға көмектесті. Жозеф пен Сибом Роунтридің адамдардың өмірін жақсарту туралы нақты көзқарасы болды. Жозеф осы идеяларын өзінің ерте қайырымдылық жұмысының жоспары болған «Құрылтайшы меморандумында» баяндады. Ол 1904 жылы жазылғанмен, оның көптеген мақсаттары бүгінгі күні JRF миссиясының негізін құрайды: әлеуметтік зерттеулер жүргізу және сенімді деректер мен коммуникация арқылы қоғам мен саясатқа әсер ету.