Кіріспе
журналы
Қозғалыс бұзылыстары – бұл әлсіздік немесе спастикалықпен байланысты емес, қозғалыстың артық болуымен немесе ерікті және ерікті емес қозғалыстардың жеткіліксіздігімен сипатталатын клиникалық синдромдар. Қозғалыс бұзылыстары базальды ганглиялар немесе экстрапирамидалық жүйе ауруларымен мағынасы бірдей. Қозғалыс бұзылыстары конвенция бойынша бес негізгі санатқа бөлінеді: гиперкинетикалық және гипокинетикалық. Гиперкинетикалық қозғалыс бұзылыстары дискинезияны, яғни қалыпты моторлық белсенділік ағынына бөгет жасайтын, көбінесе қайталанатын, ерікті емес қозғалыстарды қамтиды. Гипокинетикалық қозғалыс бұзылыстары акинезияға (қозғалыс жоқтығы), гипокинезияға (қозғалыс амплитудасының төмендеуі), брадикинезияға (баяу қозғалыс) және ригидтілікке (қаттылыққа) жатады. Біріншілік қозғалыс бұзылыстарында, қалыптан тыс қозғалыс бұзылыстың негізгі белгісі болып табылады. Екіншілік қозғалыс бұзылыстарында, қалыптан тыс қозғалыс басқа жүйелік немесе неврологиялық бұзылыстың көрінісі болып табылады.
Жіктеу
Қимыл-қимыл бұзылыстарыICD 9 CMICD 10 CMГипокинетикалық қимыл-қимыл бұзылыстарыxxxxxxxxxxПолиомиелит,714M05Гиперкинетикалық қимыл-қимыл бұзылыстарыxxxxxxxxxxНазар жетіспеуі және гипербелсенділік синдромы (гипербелсенділікпен)314.01F90Тик бұзылыстары (ерікті емес, мәжбүрлі, қайталанатын, стереотиптік)F95Турет синдромыF95.2Стереотиптік қимыл бұзылысыF98.5Хантингтон ауруы (Хантингтон хореясы)333.4G10ДистонияG24Дәрілік дистонияG24.0Идиопатиялық отбасылық дистонияG24.1Идиопатиялық отбасылық емес дистонияG24.2Спазмодты тортиколлис (мойын бұлшық еттерінің спазмы)333.83G24.3Идиопатиялық оралофациальді дистонияG24.4Блефароспазм (көз қабақтарының спазмы)333.81G24.5Басқа дистонияларG24.8Басқа экстрапирамидалық қимыл-қимыл бұзылыстарыG25Эссенциальді тремор (белгілі бір себепсіз тремор)333.1G25.0Дәрілік треморG25.1Тремордың басқа белгілі бір түріG25.2Миоклонус (кенеулер)333.2G25.3Хорея (шапшаң, ерікті емес қимыл)Дәрілік хореяG25.4Дәрілік тиктемелер және органикалық тиктемелер333.3G25.6Түндегі аяқтардың парциальды қимылыG25.80Аяқтардағы (немесе қолдардағы) ауыру синдромы, саусақтардың (немесе бармақтардың) қимылыG25.81Спорадикалық ұйқысыз аяқ синдромыG25.82Отбасылық ұйқысыз аяқ синдромыG25.83Қатты адам синдромы333.91G25.84Баллизм (күшті, ерікті емес, шапшаң және нашар қимылдар)G25.85Гемибализм (дененің бір жағына әсер ететін)G25.85Миокимия, беттікG51.4Нейромиотония (Исаак синдромы)359.29G71.19Опсоклонус (көздің шапшаң, ерікті емес қимылы)379.59H57Ревматикалық хорея (Сиденхам хореясы)I02Аб нормальды бас қимылдарыR25.0Тремор, белгіленбегенR25.1Крамп және спазмR25.2Фасикуляция (бұлшық ет талшықтарының шағын қырықуы)R25.3Атетоз (бұрылысқан, қисайған қимылдар)333.71R25.8Дис кинезия (аномальды, ерікті емес қимыл)Кейінгі дискинезия (тәртіпсіз қимылдар)
Емдеу
Емдеу негізгі жағдайға байланысты. Қозғалыс бұзылыстары түрлі аутоиммундық аурулармен байланысты болуы мүмкін.
Тарих
Везалий мен Пиколомини 16 ғасырда қабық асты ядроларын қабықтан және ақ заттан ажыратты. Дегенмен, Уиллис 17 ғасырдың соңында корпус стриатумын қозғалыс күшінің орны деп түсіндірді. 19 ғасырдың ортасында қозғалыс бұзылыстары Чораби, Бродбент және Джексон арқылы стриатумға, ал Хаммонд атетозға байланысты анықталды. 19 ғасырдың соңына қарай көптеген қозғалыс бұзылыстары сипатталды, бірақ олардың көпшілігі үшін патологиялық себебі белгісіз болды.