Кіріспе

Өмір салты бизнесі (немесе өмір салты кәсіпорны) – негізінен белгілі бір өмір салтын ұстану немесе оны қамтамасыз ету мақсатымен құрылған және иелері басқаратын бизнес. Бұл бизнес өмір салтына бейімделуге тиіс, соның арқасында иесі өмірін қалағанынша (көбінесе қазіргідей) өткізе алады. Өмір салтымен айналысатын адам үшін кейбір кәсіп түрлері басқаларына қарағанда оңай қолжетімді. Мысалы, автомобиль өндірісі сияқты, көп капитал талап ететіндерді өмір салты негізінде бастау және жалғастыру қиын, ал кішкентай шығармашылық индустриялар сияқты басқалары жеке жұмыс істейтіндерге немесе отбасылық командаларға ыңғайлы. Өмір салты бизнесінің кеңею және өсу әлеуеті әдетте шектеулі, себебі мұндай өсу иелері оны құрған өмір салтын жояды. Дегенмен, өмір салты бизнесі жүлделер жеңіп, иелері мен клиенттеріне қанағат әкеле алады. Егер жеткілікті түрде жоғары сапалы шығармашылық өндірушілер табиғи түрде жиынтықтаса, мысалы, 1990 жылдары Англияның Брайтон қаласында болғандай, аймақ туралы түсінік түбірінен өзгеруі мүмкін (Портердің кластеріне қараңыз).

Мәдени контекст

Бұл термин жағымды да, теріс те мағынада қолданылады. Өмір салты бизнесін жағымды бағытта насихаттаушылардың мысалы ретінде Тим Ферристің «4 сағаттық жұмыс аптасы» және осымен бірдей мақсатта пассивті табыс туралы идеяны жеткізетін көптеген блогтарды келтіруге болады. Бұл адамдар өмір салтын жақсартатын бизнес және пассивті табыс туралы оңай өмір мен ұмтылуға лайық нәрсе туралы бейне қалыптастырады. Ал теріс мағынада, стартап болу ниетімен құрылған, бірақ нәтижесінде шағын бизнеске айналған кәсіпкерлік инвесторлар немесе басқа да қарсыластар тарапынан өмір салты бизнесі деп аталады.

Өмір салты бизнесінің ерекшеліктері

Меншік иесіне бағытталған – Өмір салты бизнесі көбінесе иесінің өмір салтын қамтамасыз ету үшін құрылады, тек пайданы немесе өсуді бағаманды ету емес. Жұмыс және өмір арасындағы тепелдік – Өмір салты бизнесінің иесі әдетте жұмыс пен өмірдің тепелдігін сақтауға ұмтылады, сондай-ақ қарқынды өсуге немесе кеңеюге қарағанда икемділік пен демалысқа басымдық береді. Төмен шығындар – Өмір салты бизнесі көбінесе шағын болып, меншік иесі басқарады және үйден немесе кішкентай кеңседен жүргізілуі мүмкін. Бұл оның шығындарын азайтады. Иесіне тәуелді – Өмір салты бизнесі иесіне өте тәуелді, себебі кәсіпкер ақша табу үшін белсенді жұмыс істеуі қажет. Егер белсенді жұмыс болмаса, кіріс аз немесе мүлдем болмауы мүмкін. Шығармашылық – Өмір салты бизнесі кәсіпкерге өзінің шығармашылығын танытуға және тамақ жасау, сән, өнер сияқты сүйікті салаларын дамытуға мүмкіндік береді.