Натан Бирнбаум (1864-1937) – австриялық философ, жазушы, еврей ойшылы. Ционизм, еврей мәдени автономиясы, діни кезеңдерден өтті. Тарихы, отбасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық философ (1864–1937)
Austrian philosopher (1864–1937)
Натан Бирнбаум (; псевдонимдері: "Матиас Ашер", "Др. Н. Бирнер", "Матиас Палме", "Антон Скарт", "Теодор Шварц" және "Пантархей"; 16 мамыр 1864 – 2 сәуір 1937) – австриялық жазушы және журналист, еврей ойшылы және ұлтшыл. Оның өмірі үш негізгі кезеңге бөлінді, олар оның ойлау эволюциясын көрсетеді: сионистік кезең (шамамен 1883 – шамамен 1900); еврей мәдени автономиясы кезеңі (шамамен 1900 – шамамен 1914), оның ішінде идиш тілін қолдау; және діни кезең (шамамен 1914–1937), онда ол православие иудаизміне қайтып, белсенді түрде сионизмге қарсы шықты. Ол Роза Корнгутқа (1869–1934) үйленді және олардың үш ұлы болды: Соломон (Саломо) (1891–1989), Менахим (1893–1944) және Уриэль (1894–1956).
Nathan Birnbaum (; pseudonyms: "Mathias Acher", "Dr. N. Birner", "Mathias Palme", "Anton Skart", "Theodor Schwarz", and "Pantarhei"; 16 May 1864 – 2 April 1937) was an Austrian writer and journalist, Jewish thinker and nationalist. His life had three main phases, representing a progression in his thinking: a Zionist phase (c. 1883 – c. 1900); a Jewish cultural autonomy phase (c. 1900 – c. 1914), which included the promotion of the Yiddish language; and a religious phase (c. 1914–1937), when he turned to Orthodox Judaism and became staunchly anti Zionist. He married Rosa Korngut (1869–1934) and they had three sons: Solomon (Salomo) (1891–1989), Menachem (1893–1944), and Uriel (1894–1956).
Ерте өмір
Бірнбаум Венада Шығыс Еуропалық еврей отбасында дүниеге келді, оның тамырлары Австрияның Галисия және Венгрияға дейін жетеді. Оның әкесі, саудагер Менахем Мендель Бирнбаум, Галицияның Ропшицтен (қазіргі Польша) шыққан, ал анасы Мириам Бирнбаум (қыздығы Селенфрунд), Карпат Русінде (қазіргі Украина) әйгілі раввиндер әулетінен туған, бала кезінде Галицияның Тарнов қаласына көшіп келді, сол жерде олар танысып, үйленді. 1882 жылдан 1886 жылға дейін Бирнбаум Вена университетінде заң, философия және Жақын Шығыс тануын оқыды.
Birnbaum was born in Vienna into an Eastern European Jewish family with roots in Austrian Galicia and Hungary. His father, Menachem Mendel Birnbaum, a merchant, hailed from Ropshitz, Galicia (now Poland), and his mother, Miriam Birnbaum (née Seelenfreund), who was born in Carpathian Rus (now Ukraine), of a family with illustrious rabbinic lineage, had moved as a child to Tarnow, Galicia, where the two met and married. From 1882 to 1886, Birnbaum studied law, philosophy and Near Eastern studies at the University of Vienna.
Сионизм
1883 жылы 19 жасында ол Венада алғашқы еврей (ционист) студенттік бірлестігі – «Кадимахты» құрды, бұл Теодор Герцльдің сионисттік қозғалыстың жетекші өкілі болуынан көп бұрын болған оқиға. Оқушы кезінде ол «Selbstemanzipation!» журналын құрып, жариялады, оның көп бөлігінің авторы өзі Бірнбаум болды. Онда ол «ционистік», «ционист», «сионизм» (1890) және «саяси сионизм» (1892) терминдерін енгізді. Бірнбаум Бірінші сионисттік конгресте (1897) белгілі рөл атқарды, онда ол Сионисттік ұйымның Бас хатшысы болып сайланды. Ол ционизмнің мәдени, саяси емес жағының маңызды өкілдерінің бірі болды. Алайда, ол конгрестен кейін көп ұзамай Сионисттік ұйымнан шығып кетті. Ол Диаспорадағы яһудилерге деген кері көзқарасына және сионисттік идеалдардың партиялық машинаға айналуына наразы болды. Оның келесі қадамы – яһудилердің мәдени автономиясын, немесе Голус ұлтшылдығын жақтау болды, ол әсіресе Шығыс Еуропаның яһудилеріне назар аударды. Ол яһудилердің империяның басқа халықтарымен тең дәрежедегі халық ретінде танылуын, ал идиштің олардың ресми тілі ретінде қабылдануын қолдады. Ол (Шығыс Галициядағы Бучач қаласында) еврейлердің атынан (жергілікті украиндардың қолдауымен) Австрия парламентіне кандидат ретінде түсті. Ол дауыстардың көпшілігін алғанымен, жергілікті поляк фракциясының сайлау процесіне жасаған сыбайлас жемқорлығы оның сайлануына кедергі келтірді. Ол 1908 жылдың 30 тамызы мен 3 қыркүйегі аралығында Черновицте өткен идиш тілі жөніндегі конференцияның бас ұйымдастырушысы болды. Бұл – тарихында алғаш рет өткізілген идиш тілі конференциясы еді. Конференцияда ол ауыр сырқаттанған әріптесі және идиш тілінің белсендісі Шолем Алейхемнің орнын басты.
In 1883, at the age of 19, he founded Kadimah, the first Jewish (Zionist) student association in Vienna, many years before Theodor Herzl became the leading spokesman of the Zionist movement. While still a student, he founded and published the periodical Selbstemanzipation!, often written in large part by Birnbaum himself. In it he coined the terms "Zionistic", "Zionist", "Zionism" (1890), and "political Zionism" (1892). Birnbaum played a prominent part in the First Zionist Congress (1897) where he was elected Secretary General of the Zionist Organization. He was associated with and was one of the most important representatives of the cultural, rather than political, side of Zionism. However, he left the Zionist Organization not long after the Congress. He was unhappy with its negative view of Diaspora Jewry and the transformation of the Zionist ideals into a party machine. His next phase was to advocate Jewish cultural autonomy, or Golus nationalism, concentrating in particular on the Jews of eastern Europe. He advocated for the Jews to be recognized as a people among the other peoples of the empire, with Yiddish as their official language. He ran (in Buczacz, eastern Galicia) on behalf of the Jews (and with the support of the local Ukrainians) as candidate for the Austrian parliament. Although he had a majority of the votes, his election was thwarted by corruption of the electoral process by the local Polish faction. He was chief convener of the Conference for the Yiddish Language held in Czernowitz, August 30 –September 3, 1908. It was the first Yiddish language conference ever to take place. At the conference, he took the place of his colleague and fellow Yiddish activist Sholem Aleichem who was critically ill.
Шамамен 1912 жылдан бастап Бірнбаум православие дініне қызығушылық таныта бастады және шамамен 1916 жылы толыққанды дінге адал православиелік яһудиге айналды. Ол, әсіресе, Шығыс Еуропадағы яһудилер мен идиш тілін қорғаушы ретінде әрекет етуді жалғастырды. 1919 жылдан 1922 жылға дейін ол кең таралған және ықпалды православиелік яһуди ұйымы «Агудас Исраэльдің» Бас хатшысы болды. Ол «Олим» (ивритше «Көтерілушілер») қоғамын құрды, бұл қоғам яһуди халқының рухани өрлеуіне бағытталған нақты іс-қимыл бағдарламасын жүзеге асыруға арналған.
From about 1912 onwards, Birnbaum became increasingly interested in Orthodox Judaism, and he became a fully observant Orthodox Jew in about 1916. He continued to act particularly as an advocate for the Jews of eastern Europe and the Yiddish language. From 1919 to 1922, he was General Secretary of the Agudas Yisroel, a widely spread and influential Orthodox Jewish organization. He founded the society of the "Olim" (Hebrew for the "Ascenders"), a society with a specific program of action dedicated to the spiritual ascent of the Jewish people.