Кіріспе
Австралия және Жаңа Зеландия сленгінде әдепсіздікке қарсы шығушы, "Воусер" деп аталатын ойдан шығарылған ит.
the fictional dog known as Wowser
"Воусер" – Австралия мен Жаңа Зеландияда басқаларды олардың арам немесе күнәлі деп санайтын әрекеттерінен айыруға тырысатын адамды білдіретін термин.
Тарих
Бұл термин Австралияда пайда болды, бастапқыда "lout" (жағымсыз немесе бұзық мінезді адам, тіпті әйелзат сатушы) дегенмен ұқсас мағынаға ие болды. Шамамен 1900 жылы оның мағынасы қазіргі түріне өзгерді: моральдық принциптері басқаларды күнәлі ләззаттардан, әсіресе ішімдіктен айыруға ұмтылатын адам. Бұл термин әсіресе Әйелдер Христиандық Ұстамдылық Одағының антиподтық тармақтары сияқты ұстамдылықты қолдайтын топтардың мүшелеріне қатысты қолданылды. Австралиялық "Truth" газетінің редакторы Джон Нортон бұл сөзді алғаш рет 1899 жылы қолданғанын айтты, бұл мәлімдеме OED-мен расталды. Дегенмен, кейбір авторлар қазіргі мағынасы австралиялық "Біз тек әлеуметтік жамандықтарды жоюды қалаймыз" деген ұраннан туындағанын мәлімдейді. АНУ бұл айқын кері акронимді "сенімсіз бастау тегі" деп санайды.
Танымал мәдениетте
"Wowser" сөзін суретші және жазушы Норман Линдсей жиі қолданған, ол өзінің өнері мен жазбаларындағы жыныстық мазмұнға байланысты "wowser"-лермен көптеген күрестер жүргізген. 1940 жылғы 10 сәуірде шыққан "The Motor" журналында бұл сөз талқыланды, ал "Contact" бағанының авторы Бристоль қаласынан келген бір джентльменнен карточка алғанға дейін қыңырлық танытқан. Ол былай деп жазған: "Жалпы айтқанда, 'wowser'-лер – дінге берілген екіжүзділер, басқалардың қуануын көріп қысылатындар, көбінесе қауымдастықтың егде жастағы мүшелерінің арасында кездеседі".
Басқа да дақылдар
Америкалықтар бұл сөзді көбінесе таңғалуды білдіретін сөз ретінде ғана қолданады. Дегенмен, ол Х. Л. Менкеннің еңбектерінде бірнеше рет кездеседі: "Солайша Архидамия соғысы Төрт жүздің қаржылық мәселелерінен де қызықтырақ, ал Периклдің шеберлігі салық жинаушы және қатал адам ретіндегі қабілеттерінен жоғарырақ." ("Американ Меркурий" "Гректер") "Оушеннің он үшіншісі" фильмінде Башер (Дон Чидл) Лайнусқа (Мэт Деймон) "Сен қатты сорлысың" дейді, ол оған белгілі бір журналдарды сатып алудан бас тартқанда.
"In the same way the Archidamian War is more interesting than the fiscal cares of the Four Hundred, and the craft of Pericles takes precedence of his abilities as tax collector and wowser." (American Mercury "The Greeks")
In Ocean's Thirteen, Basher (Don Cheadle) says to Linus (Matt Damon), "You're such a wowser" when the latter refuses to buy certain types of magazines for him.