Кіріспе

Жеке компаниялар мен мемлекеттік мекемелердегі кеңсе қызметкерлері. Ақ жағалы қызметкер жалпы кеңсе жұмыстарын атқарады.

Клерк – есеп жүргізумен қатар жалпы кеңсе жұмыстарын атқаратын, немесе сауда ортасында сатуға қатысты ұқсас жұмыстарды орындайтын ақ жағалы қызметкер. Клерктердің міндеттеріне әдетте есептерді жүргізу, құжаттарды тіркеу, қызмет көрсету орындарында жұмыс істеу, келіп түскен қоңырауларды сүзу және басқа да әкімшілік тапсырмалар жатады. Лондон қаласының ливреялық компанияларында клерк – бас директор.

Тарих және этимология

Клерк сөзі латын тіліндегі clericus сөзінен шыққан, яғни "дін қызметкері" немесе "рухани" деген мағынаны білдіреді. Бұл грек тіліндегі κληρικός (klērikos) сөзінің латыншасы, ол "талап" (талапты тарту мағынасында) және осыдан туындаған "үлестіру" немесе "жер учаскесі" дегенді білдіреді. Бұл байланыс орта ғасырлық соттармен байланысты, онда жазу ісі көбінесе дін қызметкерлеріне сеніп тапсырылды, себебі көптеген қара халық оқи алмайтын. Осы контексте, клерк сөзі "ғалымды" білдірген. Күні бүгінге дейін, клерк деген термин дін қызметкерінің бір түрін белгілейді (өмірін белгілі бір ереже бойынша өткізетін). Кейбір тілдердегі туыс сөздер, әсіресе голланд тіліндегі Klerk сөзі, он тоғызыншы ғасырдың соңында әкімшілік иерархиядағы нақты, төменгі дәрежеге дейін шектелді.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында кеңсе қызметкерлері ең ірі кәсіби топ болып табылады. 2004 жылы 3,1 миллион бас кеңсе қызметкері, 1,5 миллион кеңсе әкімшілік бастығы және 4,1 миллион хатшы тіркелді. Кеңсе жұмыстары көбінесе жоғары білімді талап етпейді, алайда кейбір колледж білімі немесе 1-2 жылдық кәсіптік оқу бағдарламалары жиі кездесетін талаптар болып табылады. Офистік жабдықтармен және белгілі бір бағдарламалық қамтамасыз етулермен таныс болу да көбінесе қажет. Жұмыс берушілер кеңсе қызметкерлеріне оқу мүмкіндігін ұсынуы мүмкін. 2006 жылы кеңсе қызметкерлерінің орташа жалақысы 23 000 АҚШ доллары болса, 25 жастан асқан жұмысшылардың жалпыұлттық орташа табысы 33 000 АҚШ долларын құрады. Орташа жалақылар бас кеңсе қызметкерлері үшін 22 770 доллардан, хатшылар үшін 34 970 долларға дейін және әкімшілік бастықтар үшін 41 030 долларға дейін ауытқып отырды. Уильям Томпсон, Джозеф Хики және Джеймс Хенслин сияқты американдық әлеуметтанушылар кеңсе қызметкерлерін жұмысшы табына жатқызады, себебі олар өте бірқалыпты міндеттерді орындайды және тәуелсіздік деңгейі төмен. Әлеуметтанушы Деннис Гилберт ақ және көк жағалы жұмысшылар арасындағы айырмашылықтың кәсіби мамандарға, соның ішінде жартылай кәсіби мамандарға және бірқалыпты ақ жағалы жұмысшыларға қарай ығысқандығын айтады. Ақ жағалы кеңсе бастықтарын төменгі орта тапқа жатқызуға болады, ал кейбір хатшылар жұмысшы және орта таптың арасындағы әлеуметтік-экономикалық жағдайда орналасуы мүмкін.