1990-жылдарғы ғылым туралы пікір қақтығыстары

Кіріспе

1990 жылдардағы ғылым философиясы бойынша дау

Ғылым соғыстары – 1990 жылдары әлем туралы сенімді мәлімдемелер жасауда ғылымның қоғамдағы орны туралы ғалымдар мен көпшілік арасындағы пікір алмасулар сериясы. Encyclopedia.com, Encyclopedia of Science and Religion-ға сілтеме жасай келе, ғылым соғыстарын "мәдениет, тарих және тәжірибеде ғылымның қалай байланысты екендігі немесе бейнеленгендігі туралы күрделі талқылаулар" деп сипаттайды. [ ] Бұл пікір алмасулар 1990 жылдардың ортасында заңдылық және авторитет мәселелері бойынша күрт қарама-қарсылықтар туындағандықтан "соғыс" деп аталды. Бір тарап [ ] ғылымның объективті деректерге және рационалды процедураларға негізделген авторитетін қорғаумен айналысады. Екінші тарап ғылымды институттар мен әлеуметтік-техникалық желілер ретінде зерттеудің заңды және пайдалы екенін айтады, олардың дамуына тіл білімі, экономика, саясат және ресми түрде рационалды процедуралар мен жеке фактілерден тыс факторлар әсер етеді. Ғылым соғыстары негізінен 1990 жылдары АҚШ-та академиялық және басты баспасөз беттерінде өтті. Ғылыми реалистер (Норман Левитт, Пол Р. Гросс, Жан Брикмонт және Алан Сокал сияқты) көптеген авторларды, оларды "постмодернистер" деп сипаттай отырып, ғылыми объективтілікті, ғылыми әдісті, эмпиризмді және ғылыми білімді жоққа шығарды деп айыптады. "Постмодернизм" теориясының көп бөлігі (постструктурализмді қараңыз) табиғи ғылымдарға тікелей қатыспаса да, ғылыми реалистер оның жалпы ықпалына бағытталды. Ғылыми реалистер 20 ғасырдың маңызды постструктуралистік философтарының (Жак Деррида, Жиль Делез, Жан-Франсуа Лиотар және басқалар) ықпалымен, объективтілік пен реализмді қабылдамауға әкелген зерттеулердің үлкен бөлігі олардың түсініксіз немесе мағынасыз екенін жариялады. Олар осы үрдісте мәдениеттану, феминистік зерттеулер, салыстырмалы әдебиеттану, медиа зерттеулері және әсіресе ғылым және технология зерттеулері сияқты көптеген салаларды қамтыды, олар ғылымды зерттеу үшін осындай әдістерді қолданады. Физик Н. Дэвид Мермин ғылым соғыстарын ғалымдар мен "социологтар, тарихшылар және әдебиет сыншылары" арасындағы пікір алмасулар сериясы ретінде түсіндіреді, ғалымдар оларды "ғылымды түсінбейтін, мағынасыз мәлімдемелер жасаған ақымақтықтар" деп ойлады. Екінші тарап бұл айыптауларды наивтік, дұрыс емес ақпараттандыру және өзімшілдік деп есептеді. Әлеуметтанушы Гарри Коллинз "ғылым соғыстарының" "1990 жылдардың басында ғылымның өкілдері рөлін атқарған ғалымдар немесе бұрынғы ғалымдардың шабуылдарымен басталғанын" айтты. Шабуылдың нысаны – әдебиеттану және әлеуметтік ғылымдардағы ғылымның талдауы болды.

The science wars were a series of scholarly and public discussions in the 1990s over the social place of science in making authoritative claims about the world. Encyclopedia. com, citing the Encyclopedia of Science and Religion, describes the science wars as the
"complex of discussions about the way the sciences are related to or incarnated in culture, history, and practice. [ ] [which] came to be called a 'war' in the mid 1990s because of a strong polarization over questions of legitimacy and authority. One side [ ] is concerned with defending the authority of science as rooted in objective evidence and rational procedures. The other side argues that it is legitimate and fruitful to study the sciences as institutions and social technical networks whose development is influenced by linguistics, economics, politics, and other factors surrounding formally rational procedures and isolated established facts." The science wars took place principally in the United States in the 1990s in the academic and mainstream press. Scientific realists (such as Norman Levitt, Paul R. Gross, Jean Bricmont and Alan Sokal) accused many writers, whom they described as 'postmodernist', of having effectively rejected scientific objectivity, the scientific method, empiricism, and scientific knowledge. Though much of the theory associated with 'postmodernism' (see post structuralism) did not make any interventions into the natural sciences, the scientific realists took aim at its general influence. The scientific realists argued that large swathes of scholarship, amounting to a rejection of objectivity and realism, had been influenced by major 20th century post structuralist philosophers (such as Jacques Derrida, Gilles Deleuze, Jean François Lyotard and others), whose work they declare to be incomprehensible or meaningless. They implicate a broad range of fields in this trend, including cultural studies, feminist studies, comparative literature, media studies, and especially science and technology studies, which does apply such methods to the study of science. Solid state physicist N. David Mermin understands the science wars as a series of exchanges between scientists and "sociologists, historians and literary critics" whom the scientists "thought were ludicrously ignorant of science, making all kinds of nonsensical pronouncements. The other side dismissed these charges as naive, ill informed and self serving." Sociologist Harry Collins wrote that the "science wars" began "in the early 1990s with attacks by natural scientists or ex natural scientists who had assumed the role of spokespersons for science. The subject of the attacks was the analysis of science coming out of literary studies and the social sciences."

Тарихи негіздер

20 ғасырдың ортасына дейін ғылым философиясы ғылыми әдіс пен білімнің тиімділігіне, ғылыми теориялар мен байқаулардың нақтылығына негіздемелер беруге және ғылымның неліктен жұмыс істейтінін философиялық деңгейде анықтауға бағытталды. 20 ғасырдағы логикалық позитивизмнің ерте қарсыласы Карл Поппер ғылыми әдістің классикалық байқауға негіделген/индуктивтік түрін эмпирикалық жолмен жоққа шығарудың пайдасына қабылдамады. Ол сондай-ақ классикалық негіздеуші/верификациялаушы білімге қарсы шығуымен белгілі, оны сындық рационализммен алмастырды, "философия тарихындағы алғашқы негіздемеге жүгінбейтін сын философиясы". Оның ғылыми әдісті сынауы постмодернистік сыншылардың көптегені тарапынан қабылданып, қолдау тапты. 20 ғасырдың бірқатар философтары таза ғылымның логикалық үлгілерінің нақты ғылыми тәжірибеге қолданылмайтынын айтты. Алайда, 1962 жылы Томас Кунның "Ғылыми революциялардың құрылымы" атты еңбегі жарық көргеннен кейін ғылымды зерттеу үшін жаңа салалар ашылды. Кун ғылымның эволюциясының бір бөлегі әлеуметтік факторлармен анықталатынын және логикалық позитивизм мектебі ұсынған қарапайым логикалық заңдарға бағынбайтынын көрсетті. Кун ғылыми білімнің дамуын шындық пен түсініктің тікелей өсуі ретінде емес, ескі ғылыми тәртіпті құлатқан және оны жаңа тәртіптермен (оның "парадигмалар" деп атағаны) алмастырған кезеңдік революциялар тізбегі ретінде сипаттады. Кун бұл процестің көп бөлігін ғылымға қатысушы адамдардың өзара әрекеттесуі мен стратегияларына, оның ішкі логикалық құрылымына қарағанда жатқызды. (Ғылыми білімнің әлеуметтануына қараңыз). Кейбіреулер Кунның идеяларын ғылыми теориялардың толығымен немесе ішінара әлеуметтік құрылымдар екендігі деп түсіндірді, бұл көптеген адамдар үшін ғылымның объективті шындықты бейнелеу туралы талабын азайтуға алып келді, сондай-ақ шындықтың ғылыми теориялардың қалыптасуындағы рөлі аз немесе мүлдем маңызсыз деп есептелді. 1971 жылы Жером Равец "Ғылыми білім және оның әлеуметтік проблемалары" атты кітабын жариялады, онда ғылыми қауымдастықтың әлеуметтік құрылым ретінде объективті ғылыми білімді қабылдау немесе қабылдамаудағы рөлі сипатталған.

Until the mid 20th century, the philosophy of science had concentrated on the viability of scientific method and knowledge, proposing justifications for the truth of scientific theories and observations and attempting to discover at a philosophical level why science worked. Karl Popper, an early opponent of logical positivism in the 20th century, repudiated the classical observationalist/inductivist form of scientific method in favour of empirical falsification. He is also known for his opposition to the classical justificationist/verificationist account of knowledge which he replaced with critical rationalism, "the first non justificational philosophy of criticism in the history of philosophy". His criticisms of scientific method were adopted by several postmodernist critiques. A number of 20th century philosophers maintained that logical models of pure science do not apply to actual scientific practice. It was the publication of Thomas Kuhn's The Structure of Scientific Revolutions in 1962, however, which fully opened the study of science to new disciplines by suggesting that the evolution of science was in part socially determined and that it did not operate under the simple logical laws put forward by the logical positivist school of philosophy. Kuhn described the development of scientific knowledge not as a linear increase in truth and understanding, but as a series of periodic revolutions which overturned the old scientific order and replaced it with new orders (what he called "paradigms"). Kuhn attributed much of this process to the interactions and strategies of the human participants in science rather than its own innate logical structure. (See sociology of scientific knowledge). Some interpreted Kuhn's ideas to mean that scientific theories were, either wholly or in part, social constructs, which many interpreted as diminishing the claim of science to representing objective reality, and that reality had a lesser or potentially irrelevant role in the formation of scientific theories. In 1971, Jerome Ravetz published Scientific knowledge and its social problems, a book describing the role that the scientific community, as a social construct, plays in accepting or rejecting objective scientific knowledge.

Постмодернизм

"Постмодернизм" деп топтастырылған әртүрлі философиялық және тарихи мектептер өткендегі ғылыми жетістіктерді осы саланың өкілдерінің көзқарасы арқылы қайта қарастыра бастады, көбінесе ғылыми байқаулармен қатар, саясат пен экономиканың ғылыми теориялардың дамуына тигізген әсерін айқындады. Көптеген ғалымдар бұрын позитивистік байқауларға сүйене отырып жұмыс істегендей көрсетілгенінің орнына, гендер, сексуалдық бағдар, нәсіл және әлеуметтік топ мәселелерімен байланысты зерттелді. Пауль Фейерабенд сияқты кейбір радикалды философтар ғылыми теориялардың өзі дәйекті емес екенін, ал білімді өндірудің басқа формалары (мысалы, дінде қолданылатыны) өздерінің ізбасарларының материалдық және рухани қажеттіліктерін ғылыми түсіндірмелермен бірдей дәрежеде қанағаттандыратынын мәлімдеді. Имре Лакатос "постмодернист" және "реалист" бағыттарының арасындағы аралық көзқарасты ұсынды. Лакатос пікірінше, ғылыми білім прогрессивті болып табылады; алайда, ол әрбір жаңа элементтің бұрынғыларына сүйене отырып, біріктіретін қатаң сызықты жолмен емес, "зерттеу бағдарламасының" "ядросын" құратын қосымша теориялар арқылы дамиды, оларды ядроға қауіп келтірмей жалған деп тануға немесе алмастыруға болады. Әлеуметтік жағдайлар мен көзқарастар бағдарламаның ядросы үшін жалғандыққа қарсы тұрудың күшін анықтайды, бірақ бағдарламаның салыстырмалы түсіндіру күшіне негізделген объективті мәртебесі бар. Жалғандыққа қарсы тұру, егер түсіндіру күші жоғарырақ бағдарламаны, одан төменгісінің пайдасына қабылдамауға әкелсе, тек қана ad hoc сипатқа ие болып, білімге зиян келтіреді. Алайда, теориялық ядроны өзгерту, басқа зерттеу салаларына кең ауқымды әсер ететіндіктен, жаңа бағдарламаны қабылдау революциялық және прогрессивті болып табылады. Осылайша, Лакатос үшін ғылымның ерекшелігі – революциялық және прогрессивті болуы; әлеуметтік тұрғыдан хабардар және объективті негізделгендігі.

Ғылым соғыстары

Жоғары ырым-жырым: академиялық солшылдық және ғылыммен даулары (1994) атты еңбегінде ғалымдар Пол Р. Гросс пен Норман Левитт постмодернистерді зияткерлікке қарсы шығумен айыптады, релятивизмнің кемшіліктерін көрсетті және постмодернистер сынға алған ғылыми теориялар туралы білімі аз екенін, ал саяси себептермен нашар зерттеулер жүргізгенін айтты. Авторлар "ғылымды сынаушылардың" сынға алған теориялық тәсілдерін дұрыс түсінбегенін, олардың сыны өздерінің "карикатура, қате түсіну және [дәлелдеме емес] қарапайымдық" сипаттарымен еректелгенін мәлімдеді. Бұл кітап "ғылым соғыстары" деп аталатын дау-жанжалға себепкер болды. "Жоғары ырым-жырым" Нью-Йорк ғылым академиясының "Ғылым мен санадан қашып кету" атты конференциясына түрткі болды, оны Гросс, Левитт және Джеральд Холтон ұйымдастырды. Конференцияға қатысушылар Гросс пен Левиттің polemikaлық тәсіліне сын айтса да, ғалым емес, әлеуметтік зерттеулермен айналысатын зияткерлердің ғылымға қатысты тәсілдеріндегі зияткерлік үйлесімсіздікке келісті.

Әлеуметтік мәтін

1996 жылы Дьюк университетінің постмодернистік сын теориясы бойынша жарияланым жасайтын Social Text журналы, әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдардағы постмодернист ғалымдардың ғылымдегі қоғам мен саясаттың рөліне баса назар аударатын қысқа мақалаларын жинаған «Ғылым соғыстары» атты саны жариялады. Журналдың кіріспесінде Social Text редакторы Эндрю Росс ғылыми зерттеулерге жасалған шабуылдың ғылыми зерттеулерге қаржыландыруды қысқартуға жасалған консервативті реакция екенін айтты. Ол «Ғылым мен Ақыл-ойынан қашу» конференциясын «қауіпті қауіптердің тізімін біріктіруге жасалған әрекет» деп сипаттады: ғылыми креационизм, Жаңа дәуірдің баламалары мен секталары, астрология, НЛО, радикалды ғылым қозғалысы, постмодернизм және сындық ғылым зерттеулері, арийлік нацистік ғылымның тарихи шабыттанып жасалған үлгілерімен және кеңестік Лисенкошылдық қателіктерімен бірге» және бұл «атау айтуға дейін келді». Тарихшы Дороти Нелкин Гросс пен Левиттің қарқынды жауабын «Ғылым мен Мемлекеттің сәтсіз некесіне жауап ретінде қаруға шақыру» деп сипаттады. Бұл ғалымдардың жаратылыс ғылымы, жануарлар құқықтары қозғалысы және түсік жасауға қарсылардың ұрықты зерттеуді шектеуге тырысуы сияқты саяси қауіп-қатерлерге қатысудан қашқан тарихи бейімділігіне қайшы келеді. Кеңес-Америка суық соғысының (1945-1991) аяқталуымен ғылымды әскери қаржыландыру төмендеді, ал қаржыландыру агенттіктері есеп беруді талап етті, ал зерттеулер жеке мүдделермен басқарылатын болды. Нелкин постмодернист сыншыларды ғылымдағы проблемалардан назарды аударатын «ыңғайлы күнәшілер» деп атады. Сондай-ақ 1996 жылы физик Алан Сокал «Social Text» журналына «Шектерді бұзу: Кванттық гравитацияның трансформациялық герменевтикасына қарай» атты мақаласын ұсынды, онда кванттық гравитация тілдік және әлеуметтік құрылым екенін және кванттық физика ғылыми объективтіліктің постмодернистік сынауларын қолдайтынын айтты. Сокал түзетулерді қарастырудан бас тартқандықтан мақала бұрынғы сандардан ұсталып тұрды, бірақ журнал қызметкерлері оны «Ғылым соғыстары» санында тиісті үлес ретінде жариялады. Кейіннен 1996 жылғы мамыр айында Lingua Franca журналында жарияланған «Физик мәдени зерттеулермен тәжірибе жүргізеді» атты мақаласында Сокал өзінің «Шектерді бұзу» атты пародиалық мақаласын «(а) жақсы естілген және (б) редакторлардың идеологиялық көзқарастарына ұнамды болған жағдайда, ақыл-ойының қатаңдығын сынап отырған академиялық журналдың эксперименті ретінде» жариялағанын мәлімдеді. Бұл оқиға «Сокал ісі» деп аталды және осы кең ауқымды қақтығысқа көпшіліктің назарын аударды. Сокалдың мақаласынан кейін «антирелятивистік» сынға жиі ұшыраған Жак Деррида «Сокал мен Брикмонт маңызды емес» атты мақаласында бұл әрекетке жауап берді, ол алғаш рет Le Monde газетінде жарияланды. Ол Сокалдың математикалық жұмысына көлеңке түсіргені және ғылыми объективтілік туралы дауларды мұқият қарастыру мүмкіндігін жойғаны үшін Сокалдың әрекетін қайғылы деп атады. Деррида оны және оның әріптесі Жан Брикмонтты ақыл-ойының жаман ниеті үшін кінәлады: олар оны кітаптың ағылшын тіліндегі басылымында ғылыми білімі жеткіліксіздігі үшін айыптаған (бірнеше ағылшын рецензенттері атап өткен айып), бірақ француз тіліндегі басылымнан айыптауды алып тастады және оның бұрын болғанын жоққа шығарды. Ол, атаудан көрініп тұрғандай, Сокал өзінің тәсілінде жеңілтек болғанын, бірақ «жылдам әзіл» көрінісін пайдаланып, Дерриданың пікірінше, жұртшылыққа лайықты ғылыми зерттеулерден ауыртты.

In 1996, Social Text, a Duke University publication of postmodern critical theory, compiled a "Science Wars" issue containing brief articles by postmodernist academics in the social sciences and the humanities, that emphasized the roles of society and politics in science. In the introduction to the issue, the Social Text editor, Andrew Ross, said that the attack upon science studies was a conservative reaction to reduced funding for scientific research, characterizing the Flight from Science and Reason conference as an attempted "linking together a host of dangerous threats: scientific creationism, New Age alternatives and cults, astrology, UFO ism, the radical science movement, postmodernism, and critical science studies, alongside the ready made historical specters of Aryan Nazi science and the Soviet error of Lysenkoism" that "degenerated into name calling". The historian Dorothy Nelkin characterised Gross and Levitt's vigorous response as a "call to arms in response to the failed marriage of Science and the State"—in contrast to the scientists' historical tendency to avoid participating in perceived political threats, such as creation science, the animal rights movement, and anti abortionists' attempts to curb fetal research. At the end of the Soviet–American Cold War (1945–91), military funding of science declined, while funding agencies demanded accountability, and research became directed by private interests. Nelkin suggested that postmodernist critics were "convenient scapegoats" who diverted attention from problems in science. Also in 1996, physicist Alan Sokal had submitted an article to Social Text titled "Transgressing the Boundaries: Towards a Transformative Hermeneutics of Quantum Gravity", which proposed that quantum gravity is a linguistic and social construct and that quantum physics supports postmodernist criticisms of scientific objectivity. After holding the article back from earlier issues due to Sokal's refusal to consider revisions, the staff published it in the "Science Wars" issue as a relevant contribution. Later, in the May 1996 issue of Lingua Franca, in the article "A Physicist Experiments With Cultural Studies", Sokal exposed his parody article, "Transgressing the Boundaries" as an experiment testing the intellectual rigor of an academic journal that would "publish an article liberally salted with nonsense if (a) it sounded good and (b) it flattered the editors' ideological preconceptions". The matter became known as the "Sokal Affair" and brought greater public attention to the wider conflict. Jacques Derrida, a frequent target of "anti relativist" criticism in the wake of Sokal's article, responded to the hoax in "Sokal and Bricmont Aren't Serious", first published in Le Monde. He called Sokal's action sad (triste) for having overshadowed Sokal's mathematical work and ruined the chance to sort out controversies of scientific objectivity in a careful way. Derrida went on to fault him and co author Jean Bricmont for what he considered an act of intellectual bad faith: they had accused him of scientific incompetence in the English edition of a follow up book (an accusation several English reviewers noted), but deleted the accusation from the French edition and denied that it had ever existed. He concluded, as the title indicates, that Sokal was not serious in his approach, but had used the spectacle of a "quick practical joke" to displace the scholarship Derrida believed the public deserved.

Дамыған қақтығыс

Әлеуметтік мәтіннің «Ғылым соғыстары» басылымынан кейінгі алғашқы жылдары пікірталас пен талқылаудың маңыздылығы мен көлемі едәуір артты, оның көп бөлігі постмодернистер мен ғалымдардың «соғысқан» лагерлерін келісуге бағытталды. Маңызды оқиғаның бірі – 1997 жылдың басында өткен «Ғылым және оның сыншылары» конференциясы. Ол ғылымды зерттейтін ғалымдар мен ғалымдарды біріктірді, ал Алан Сокал мен Стив Фуллер негізгі спикерлер ретінде қатысты. Конференция баспасөз жаңалығының (жаңалықтар құралдарында да, ғылыми журналдарда да) соңғы күшті толқынын тудырды, бірақ ғылымдағы әлеуметтік құрылым және объективтілік туралы негізгі мәселелерді шешпеді. Екі лагерді келісуге тағы да бірнеше әрекеттер жасалды. Санта-Крустағы Калифорния университетінің физигі Майк Науэнберг 1997 жылдың мамыр айында ғалымдар мен ғылымның әлеуметтанушыларының қатысқан шағын конференция ұйымдастырды, олардың арасында Алан Сокал, Н. Дэвид Мермин және Гарри Коллинс болды. Сол жылы Коллинс Саутгемптон бейбітшілік семинарын ұйымдастырды, ол тағы да ғалымдар мен әлеуметтанушылардың кең ауқымын біріктірді. Бейбітшілік семинарынан кейін даулы тараптардың арасындағы аргументтерді картаға түсіруді көздеген кітап идеясы пайда болды. Химик Джей А. Лабингер мен әлеуметтанушы Гарри Коллинс редакциялаған «Бір мәдениет пе? : Ғылым туралы әңгіме» кітабы 2001 жылы жарық көрді. Атауы К. П. Сноудың «Екі мәдениет» кітабына сілтеме жасайтын кітапта Алан Сокал, Жан Брикмонт, Стивен Вайнберг және Стивен Шапин сияқты авторлардың еңбектері бар. Ғылым соғыстарына қатысты басқа да маңызды жариялымдар: Сокал мен Жан Брикмонттың (1998) «Сәнді әуесқойлық», Ян Хэкингтің (1999) «Не әлеуметтік тұрғысынан құрылған?» және Джеймс Роберт Браунның (2004) «Ғылымды кім басқарады?». Джон С. Баез үшін 2002 жылғы Богданов ісі Сокал даусының соңғы нүктесі болды: бұрынғы физикалық журналдарда мағынасыз деп танылған мақалаларды қарау, қабылдау және жариялау. Корнелл университеті физикасының профессоры Пол Гинспарг бұл жағдайлардың мүлдем ұқсамайтынын және кейбір журналдар мен ғылыми мекемелердің төмен стандарттарға ие екендігі «көзге түспейді» деді. «Annals of Physics» журналының жаңа бас редакторы, ол даулы жағдайдан кейін жаңа редакциялық құраммен бірге тағайындалды, журналдың стандарттары бұрынғы редакторы ауырғаннан кейін нашарлағанын айтты. Кейіннен Латур ғылым соғыстарынан алынған сабақтарға негізделген социологияның эпистемологиясын қайта қарауды ұсынды: «Ғалымдар бізге себеп ретінде қолданатын әлеуметтік күштердің түрі объективті фактілерді олардың салдары ретінде тудыру мүмкін емес екенін түсіндірді». Сокальдың «Ақпараттық шынайылықтан тыс» еңбегін қарап, Мермин «Ғылым соғыстарының аяқталғанына дәлел ретінде 2008 жылы Бруно Латурдың [ ] Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайлануын келтіремін» және «біз Сокалдың ақылынан ғана емес, сонымен қатар ғылым соғыстарының өзінен де асып кеттік» деді. Глобалды жылыну контекстінде бұл оқиғалар туралы жазуда Латур «қауіпті экстремистер біздің өмірімізді құтқара алатын қиындықпен алынған дәлелдерді жою үшін әлеуметтік құрылым туралы дәл осындай аргументті пайдалануда. Ғылым зерттеулері деп аталатын осы саланың тууына қатысқаным дұрыс па? Біз айтқанымызды шын жүректен айтпағанымызды айту жеткілікті ме?» деді. Кендрик Фрейзер Латурдың ғылымға деген сенімді қалпына келтіруге мүдделі екенін және Латур ғылымның беделін қайтару қажет екенін айтты. 2016 жылы Шон Лоуренс Отто өзінің «Ғылымға қарсы соғыс: кім оны бастады, неге маңызды және біз оны қалай жеңе аламыз» атты кітабында ғылымға қарсы соғыстың жеңімпаздары «билік, демократия және бостандықтың болашағын анықтайды» деп жазды.

In the first few years after the 'Science Wars' edition of Social Text, the seriousness and volume of discussion increased significantly, much of it focused on reconciling the 'warring' camps of postmodernists and scientists. One significant event was the 'Science and Its Critics' conference in early 1997; it brought together scientists and scholars who study science, and featured Alan Sokal and Steve Fuller as keynote speakers. The conference generated the final wave of substantial press coverage (in both news media and scientific journals), though by no means resolved the fundamental issues of social construction and objectivity in science. Other attempts have been made to reconcile the two camps. Mike Nauenberg, a physicist at the University of California, Santa Cruz, organized a small conference in May 1997 that was attended by scientists and sociologists of science alike, among them Alan Sokal, N. David Mermin and Harry Collins. In the same year, Collins organized the Southampton Peace Workshop, which again brought together a broad range of scientists and sociologists. The Peace Workshop gave rise to the idea of a book that intended to map out some of the arguments between the disputing parties. The One Culture? : A Conversation about Science, edited by chemist Jay A. Labinger and sociologist Harry Collins, was eventually published in 2001. The book, the title of which is a reference to C. P. Snow's The Two Cultures, contains contributions from authors such as Alan Sokal, Jean Bricmont, Steven Weinberg and Steven Shapin. Other important publications related to the science wars include Fashionable Nonsense by Sokal and Jean Bricmont (1998), The Social Construction of What? by Ian Hacking (1999) and Who Rules in Science by James Robert Brown (2004). To John C. Baez, the Bogdanov Affair in 2002 served as the bookend to the Sokal controversy: the review, acceptance, and publication of papers, later alleged to be nonsense, in peer reviewed physics journals. Cornell physics professor Paul Ginsparg, argued that the cases are not at all similar, and that the fact that some journals and scientific institutions have low standards is "hardly a revelation". The new editor in chief of the journal Annals of Physics, who was appointed after the controversy along with a new editorial staff, had said that the standards of the journal had been poor leading up to the publication since the previous editor had become sick and died. Subsequently, Latour has suggested a re evaluation of sociology's epistemology based on lessons learnt from the Science Wars: " scientists made us realize that there was not the slightest chance that the type of social forces we use as a cause could have objective facts as their effects". Reviewing Sokal's Beyond the Hoax, Mermin stated that "As a sign that the science wars are over, I cite the 2008 election of Bruno Latour [ ] to Foreign Honorary Membership in that bastion of the establishment, the American Academy of Arts and Sciences" and opined that "we are not only beyond Sokal's hoax, but beyond the science wars themselves". Writing about these developments in the context of global warming, Latour noted that "dangerous extremists are using the very same argument of social construction to destroy hard won evidence that could save our lives. Was I wrong to participate in the invention of this field known as science studies? Is it enough to say that we did not really mean what we said?" Kendrick Frazier notes that Latour is interested in helping to rebuild trust in science and that Latour has said that some of the authority of science needs to be regained. In 2016, Shawn Lawrence Otto, in his book The War on Science: Who's Waging It, Why It Matters, and What We can Do About It, that the winners of the war on science "will chart the future of power, democracy, and freedom itself."