Кіріспе
1940 жылы Говард Хокс түсірген фильм. "Жексенбі қызы" – Говард Хокс режиссерлік жасаған, Кэри Грант пен Розалинд Рассел басты рөлдерде ойнаған, ал Ральф Беллами мен Джин Локхарт қатысқан 1940 жылғы американдық комедиялық фильм. Оны Columbia Pictures компаниясы шығарды. Фильмнің сюжеті газет редакторы Уолтер Бернстің өзінің ең жақсы тілшісі және бұрынғы әйелі Хилди Джонсонды жоғалту қаупінен айтады, Хилди жаңадан басқа біреуге үйленуге дайын. Бернс олар бірлесіп тағы бір оқиғаны жариялауды ұсынады, осылайша олар қылмыскер Эрл Уильямс ісіне қатысады, ал Бернс әйелін қайтаруға тырысады. Сценарий Бен Хехт пен Чарльз Макартурдың 1928 жылғы "Фронт-паж" пьесасы негізінде жазылған. Бұл пьесаның экранға бейімделуінің екіншісі, алғашқысы 1931 жылғы фильм болды, ол түпнұсқа атауын "Фронт-паж" деп сақтап қалды. "Жексенбі қызы" фильмінің сценарийін Чарльз Ледерер мен Бен Хехт жазды, бірақ соңғысының үлесі ескерілмеді. Хоукс енгізген маңызды өзгеріс – Хилди Джонсон рөлі әйел адамға берілді. Фильмнің түсірілімі 1939 жылдың қыркүйек айында басталды және қараша айында аяқталды, кестеден жеті күнге қалып қойды. Өндіріс жиі импровизация мен көптеген топтық сахналардың көптеген қайта түсіруді қажет еткендіктен кешікті. Хокс актерлерін агрессивті және спонтанды болуға ынталандырды. "Жексенбі қызы" фильмі көрерменге сырға толы, комедиялық және жылдам, үзіліспейтін диалогтарымен танымал. Хокс сол кезде "Фронт-паж" фильмінде болған ең жылдам диалог рекордын бұзуға ниеттенді. Ол диалогтың жылдамдығын арттыру үшін дыбыс микшерін пайдаланды және екі фильмнің тездігін салыстыру үшін оларды бірге көрсетті. "Жексенбі қызы" Американдық кино институтының "100 жыл – 100 күлкі" тізімінде 19-орында тұрды және 1993 жылы Конгресс кітапханасының АҚШ Ұлттық кино реестріне "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызды" деп сақтау үшін енгізілді. Фильм авторлық құқығы жаңартылмағандықтан, жалпыға қолжетімді, ал оның негізінде жазылған пьеса бірнеше онжылдық бойы авторлық құқықпен қоршалған, ол 2024 жылы аяқталып, фильмтің барлық қалған авторлық құқықтарынан толық босатылды.
His Girl Friday is a 1940 American screwball comedy film directed by Howard Hawks, starring Cary Grant and Rosalind Russell and featuring Ralph Bellamy and Gene Lockhart. It was released by Columbia Pictures. The plot centers on a newspaper editor named Walter Burns who is about to lose his ace reporter and ex wife, Hildy Johnson, newly engaged to another man. Burns suggests they cover one more story together, getting themselves entangled in the case of murderer Earl Williams as Burns desperately tries to win back his wife. The screenplay was adapted from the 1928 play The Front Page by Ben Hecht and Charles MacArthur. This was the second time the play had been adapted for the screen, the first occasion being the 1931 film which kept the original title The Front Page. The script for His Girl Friday was written by Charles Lederer and Ben Hecht, the latter of whom is not credited for his contributions. The major change in this version, introduced by Hawks, is that the role of Hildy Johnson is a woman. Filming began in September 1939 and finished in November, seven days behind schedule. Production was delayed because the frequent improvisation and numerous ensemble scenes required many retakes. Hawks encouraged his actors to be aggressive and spontaneous. His Girl Friday has been noted for its surprises, comedy, and rapid, overlapping dialogue. Hawks was determined to break the record for the fastest film dialogue, at the time held by The Front Page. He used a sound mixer on the set to increase the speed of dialogue and held a showing of the two films next to each other to prove how fast his film was. His Girl Friday was #19 on American Film Institute's 100 Years 100 Laughs and was selected in 1993 for preservation in the United States National Film Registry of the Library of Congress as "culturally, historically, or aesthetically significant". The film is in the public domain because the copyright was not renewed; the play it was based on remained under copyright for several decades until it expired in 2024, fully releasing the film from remaining copyright.
Сюжет
Уолтер Бернс, "The Morning Post" газетінің қатал редакторы, бұрынғы әйелі және бұрынғы жұлдызды тілші Хилдегард "Хилди" Джонсонның сақтандыру агенті Брюс Болдуинге үйленіп, Олбаниде үй шаруасымен айналысатынын біледі. Бұл жоспарларды құлатқысы келген Уолтер, Хилдиді бір соңғы оқиғаны жабуға көндіреді: полиция қызметкерін өлтіргені үшін сотталған ұялшақ бухгалтер Эрл Уильямстың атылуы. Хилди Уолтердің Брюстен 100 000 долларлық өмірлік сақтандыру полисін сатып алуы шартымен келіседі, осылайша ол 1000 доллар комиссия алады. Осы уақытта ол Уильямспен түрмеде сұхбат алуға рұқсат беру үшін түрме бастығына пара береді. Уильямс полиция қызметкерін жазатайым атып жібергенін айтады. Уолтер Хилдидің кетуіне кедергі келтіру үшін барлық мүмкіндікті пайдаланады, алдымен Брюсті сағат ұрлады деп айыптап, Хилдиді оны түрмеден босатуға мәжбүр етеді. Ашуланған Хилди жұмыстан кетеді, бірақ Уильямс қашқанда журналистік сезімі оны билейді. Уолтер Брюсті тағы да айыптайды, ол дереу түрмеге қамалады. Хилди Уолтердің бұл істің артында тұрғанын түсінеді, бірақ Брюсті қайтадан босатудың орнына, Уильямстың оқиғасын жабуға басымдық береді. Уильямс бос баспасөз бөлмесіне кіріп, Хилдиді қарумен ұстайды; үлкен сенсацияның құлқына берілу оған қарсы тұруға мүмкіндік бермейді. Уильямстың досы Молли оны іздеп келеді. Басқа тілшілер келгенде, Хилди қашқынды ролл-топ үстелдің ішіне жасырады. Хилдидің болашақ енесі миссис Болдуин кіріп, Брюске қараған тәртібі үшін оны сөкпейді. Уильямстың қайда екенін сұрап, тілшілердің қысымына ұшыраған Молли терезеден секіріп құтылуға тырысады. Тілшілер Уильямсты іздеп, оны құтқарып алады. Уолтер келіп, өзінің адал адамы Луиге миссис Болдуинды ұрлап әкетуге бұйырады. Брюс баспасөз бөлмесіне келіп, Олбаниде босату үшін ақша жіберіп, анасының қайда екенін сұрайды. Хилди оқиғаны жазумен соншалықты айналысқандықтан, ол оны байқамайды; Брюс оның ісі үмітсіз екенін түсінеді және кетеді. Луи қайтып келіп, миссис Болдуинмен бірге келе жатқанда полиция машинасына соқтығысқанын және апаттан аман қалғанын білмейді. Осы арада, жемқор мэр мен шериф алдағы сайлауда өздерінің жұмыстарын сақтап қалу үшін өлім жазасынан жарық көру қажет, сондықтан хабаршы оларға губернатордан кешірім келгенде, олар оны кідіріс болғаннан кейін, кейін қайтып келу үшін пара беруге тырысады. Уильямс үстелден табылғаннан кейін Уолтер мен Хилдиді шериф қолғаппен ұстайды. Бірақ хабаршы кешіріммен оралып, Уильямсты дарға асудан құтқарады. Уолтер хабаршының мәлімдемесі арқылы мэр мен шерифке шантаж жасап, оларды және Хилдиді босатуға мәжбүрлейді. Хилдиге Брюс телефон шалып, ол тағы да қамауда отырғанын айтады, себебі Хилди Уолтерден оған жіберген жалған ақшаны білмей жіберген. Хилди Уолтерге өзінің Брюске қарсылықсыз үйленуге рұқсат берер ме деп қорыққанын мойындайды. Брюсті қайтадан түрмеден босатқаннан кейін, Уолтер Хилдиден қайтадан үйленуге өтініш жасайды және оны Ниагара шарлауына ешқашан болмаған бал айларына алып кетуге уәде береді. Бірақ Уолтер Ниагара шарлауына бара жатқан Албаниде ереуіл болып жатқанын біледі. Хилди Уолтер ешқашан өзгермейтінін мойындап, Албанидегі бал айларына келіседі.
Жазу және әзірлеу
"Жалғыз періштеде қанаттар бар" (1939) фильмін түсіріп жатқанда, Говард Хоукс "Фронт Пейдж" фильміне қайта түсіруді Columbia Pictures-тің Гарри Конуна ұсынды. Кэри Грант фильмге бірден бекітілді, бірақ Кохн бастапқыда Грантқа радио комментаторы Уолтер Винчеллді редактор етіп, репортер рөлін ойнатуды жоспарлаған. Хоукстың "His Girl Friday" болып аталған туындысы бастапқыда "The Front Page" фильмін тікелей бейімдеуді көздеген, онда редактор мен репортер екеуі де ер адам болған. Аудиция кезінде Ховард Хоукстың хатшысы, әйел адам, Хилди Джонсонның репликаларын оқыды. Хоуксқа диалогтың әйел аузынан жақсырақ естілгені ұнады, нәтижесінде сценарий қайта жазылып, Хильди әйел болып, редактор Уолтер Бернстің бұрынғы әйелі ретінде Кэри Грант ойнады. Кохн 1939 жылдың қаңтарында "The Front Page" құқығын сатып алды. Хоукс "The Front Page" диалогтарын "қазіргі заманғы ең жақсы диалог" деп санаса да, оның жартысынан астамы Хоуксқа жақсырақ көрінген сөздермен ауыстырылды. Бастапқы диалогтың бір бөлігі, сондай-ақ кейіпкерлердің есімдері (екі ерекшелікпен) өзгеріссіз қалды: Хилдидің күйеу жігіті (қазір ол құда емес) Брюс Болдуин деп аталды, ал губернатордан кешірім алып келген комик хабаршының аты Пинкустан Петибонға өзгертілді. Гарри Кохн Columbia Pictures кинокомпаниясынан Хоукстың фильм жобасына қатысты идеясын мақұлдады. Алғашқы пьесаның авторлары Бен Хехт пен Чарльз Макартур сценарий жазуға қол жетімді болмады. Сондықтан Хоукс Ген Фаулерді сценарийші ретінде қарастырды, бірақ ол Хоукстың сценарийге енгізгісі келген өзгерістерді ұнатпағандықтан жұмыстан бас тартты. Оның орнына Хоукс "The Front Page" фильмінің бейімделуімен айналысқан Чарльз Ледерерді жұмысқа алды. Ол титрде көрсетілмегенімен, Хехт Ледерерге бейімделуде көмектесті. Ледерер кейіпкерлерге сенімді түсіндіру үшін сценарийдің басына қосымша мәліметтер қосты; Хилди мен Уолтер ажырасқан және Хилдидің қайтадан үйлену ниеті Уолтердің оны қайтаруға тырысуына себеп болады деп шешілді. Жазу кезінде Хоукс Палм-Спрингсте "Жалғыз періштеде қанаттар бар" фильмін түсіріп жүрді, бірақ Ледерер мен Хектпен тығыз байланыста болды. Хехт Ледерерге кейбір ұйымдастырушылық түзетулер жасады, ал Ледерер 22 мамырда сценарийді аяқтады. Шілде айына дейін тағы екі нұсқасы аяқталғаннан кейін, Хоукс Морри Рискинді диалогты қайта қарап, оны қызықтырақ ету үшін шақырды. Рискинд жаз бойы сценарийді қайта қарады және түсірілім басталғанға дейін қыркүйектің соңында аяқтады. Бастапқы диалогтың жартысынан астамы қайта жазылды. Фильмде пьесаның әйгілі соңғы сөзі, "Көктің баласы менің сағатымды ұрлады!" жоқ, өйткені сол кездегі фильмдер Pre-Code Голливуд фильмдеріне қарағанда көбірек цензураланды, және Хоукс бұл сөздің тым көп қолданылғанын ойлады. Рискинд жаңа аяқтау жасады, онда Уолтер мен Хилди жаңалықтар кеңсесинде өткізетін үйлену тойында "Мақұлдаймын" дегеннен кейін дереу ұрыс бастайды, сонда кейіпкерлердің бірі: "Менің ойымша, бұл жолы бәрі жақсы болады" дейді. Бірақ бір күні кешке Columbia-да бірнеше сценарийшілерге аяқтауды көрсеткеннен кейін, Рискинд өзінің аяқтауын бірнеше күннен кейін басқа декорацияда түсіргенін естіп таң қалды. Басқа аяқтау жасауға мәжбүр болған Рискинд анонимді Columbia сценарийшісіне алғыс айтты, өйткені ол өзінің аяқтауын және соңғы сөзін "Брюс бізді қонаққа шақыра ала ма екен?" бастапқыда жазғаннан жақсы деп ойлады. Сценарийді қарап шыққаннан кейін, Hays Office фильмде журналистерге қатысты бірнеше жағымсыз пікірлер мен кейіпкерлердің заңсыз әрекеттерінен басқа ешқандай мәселе таппады. Цензура үшін қайта жазу кезінде Хоукс өзінің фильміне басты рөлді ойнайтын актрисаны табуға назар аударды.
Кастинг
"Жолдас қыз" ролін таңдауда Хокс қиындыққа тап болды. Кэри Грантты таңдау дерлік бірден жасалса, Хилди роліне иегерді табу көбірек уақыт алды. Алғашқыда Хокс Кароль Ломбардты қалаған, оны "Жиырмасыншы ғасыр" (1934) комедиясында режиссерлік еткен болатын, бірақ Ломбардты тәуелсіз артист ретінде жалдаудың құны тым жоғары болды, ал Columbia студиясы оған төлей алмады. Катарина Хепберн, Клодетт Колберт, Маргарет Саллаван, Джинджер Роджерс және Айрин Даннға бұл рөл ұсынылды, бірақ олар бас тартты. Данн рөлді қабылдамады, себебі ол рөлдің тым кішкентай екенін және оны кеңейту қажет деп ойлады. Жан Артур студиядан уақытша жұмыстан шеттетілді, өйткені ол рөлге келіспеді. Джоан Кроуфорд та қарастырылған болатын. Содан кейін Хокс Розалинд Расселлге жүгінді, ол жаңа ғана MGM студиясының "Қыздар" (1939) фильмін аяқтаған еді. Расселл New York Times газетіндегі мақаладан Конның басқа көптеген актрисаларды іздегеннен кейін онымен "қалғанын" білгенде ашуланды. Расселл Хокспен алғашқы кездесуі алдында, өзінің бейжай екенін көрсету үшін суға түсіп, ылғал шашымен кеңсесіне кірді, бұл оны қатты таң қалдырды. Расселл оны осы кастинг мәселесі бойынша сөзге тартып, ол оны дереу жіберіп, гардеробқа баруын өтінді.
Түсірілім
Макияж, гардероб және фотосынақтардан кейін түсірілім 1939 жылдың 27 қыркүйегінде басталды. Фильмнің жұмыс атауы «Олардың үлкендігі» болды. Фильм жылдам жауап берумен ерекшеленеді, әңгімелерді шынайырақ ету үшін диалогтарды үсті-үстіне келтіріп, бір кейіпкер екіншісі сөзін аяқтамай жауап береді. Үсті-үстіне диалогтар 1928 жылғы Хехт пен МакАртурдың пьеса сценарийінде көрсетілгенімен, Хоукс Питер Богдановичке былай деді:
Мен адамдар сөйлескенде бір-біріне үстінен сөйлейтінін байқадым, әсіресе жылдам сөйлейтіндері немесе дауласатын немесе бір нәрсені сипаттайтындары. Сондықтан біз диалогты сөйлемдердің басы мен соңы қажетсіз болып жазылды, олар үсті-үстіне сөйлеу үшін арналған. Ол қалаған эффектіні алу үшін, сол кезде көп тректі дыбыс жазу мүмкін болмағандықтан, Хоукс түсірілім алаңындағы дыбыс режиссеріне әртүрлі микрофондарды сахнаға қарай 35 ретке дейін қосып-өшіруді тапсырды. Оның көмекші сценарисі оған «His Girl Friday» фильміне тән мейрамхана сахнасы үшін бірнеше реплика берді. Бұл сахнаны түсіру ең қиын болды, себебі диалогтың жылдамдығы актерлерге сахнада аз тамақтануға мүмкіндік берді. Хоукс осы сахнаны бір камерамен бір жарым апта ішінде түсірді, ал жоспарланған екі күннің орнына төрт күн кетті. Импровизациялар операторларға кейіпкерлердің не істейтінін болжауды қиындатты. Расселді түсіру де қиын болды, өйткені оның анықталмаған жақ сызығы макияж шеберлеріне жағының астына қара сызық салуды және жарықпен араластыруды талап етті, бұл оның жасырақ көрінуіне көмектесті. Хоукс актерлікте агрессивтілік пен күтпегендікті қолдады, фильмде бірнеше рет «төртінші қабырғаны» бұзды. Бір сәтте Грант Расселдің сценарийде жоқ әрекетінен кейіпкерін тастап, камераға қарап: «Ол солай істей ме?» деді. Хоукс осы көріністі қалдыруға шешім берді, бірақ ол соңғы монтажда көрсетілмейді. Көптеген ансамбльдік сахналарға байланысты көптеген қайта түсірулер қажет болды. «Bringing Up Baby» (1938) фильмінен алған тәжірибесінен Хоукс басты кейіпкерлерді теңгерту үшін бірнеше қосымша кейіпкерлерді қосты. Артур Россон Колумбия ранчосындағы екінші топтың түсіріліміне үш күн жұмсады. Түсірілім 1939 жылдың 21 қарашасында жоспардан жеті күн кешігіп аяқталды. Сол кезге ерекшелік ретінде, фильмде тек соңғы кадрға дейін жетелеп отыратын музыкадан басқа музыка жоқ.
Гранттың жарнамалық жазбалары
Грант кейіпкері Беллами кейіпкерін сипаттай келе: "Ол кинодағы сол жігіттей көрінеді, Ральф Белламиді білесіздер ме!" деді. Белламидің сөзіне қарағанда, бұл сөзді Грант өзінен шығарған.
Қабылдау
Қазіргі сыншылардың пікірлері өте жағымды болды. Сыншылар ең бастысы репортердің жынысын өзгерткеніне қатты әсерленді. The New York Times газетінен Фрэнк С. Нюгент: «Біз «The Front Page» атты туындының өзінің және басқа да атауларымен жиі көріп, одан сәл жалыққан болсақ та, «His Girl Friday» – бұл бір кездері және қазірге дейін біздің замандағы ең керемет газет комедиясының қайта басылымы екенін мойындаймыз» деп жазды. Variety журналының рецензенты: «Бұл фильмнің безендірулері әртүрлі – тіпті репортер Хилди Джонсонды әйел ретінде көрсетуге дейін, бірақ бұл әлі де «The Front Page» фильмі және Columbia студиясы одан өкінуіне қажет жоқ. Чарльз Ледер (sic) сценарийді өте жақсы жазған, ал продюсер-режиссер Говард Хоукс кез келген жерде жеке тұра алатын және үлкен табыс әкелетін фильм жасады» деді. Harrison's Reports мынадай пікір білдірді: «Оқиғаның өзі және оның дамуы «The Front Page» фильмінің алғашқы нұсқасын көргендерге таныс болса да, олар бәрібір көңіл көтереді, себебі оқиғаның динамикасы соншалықты қызықты, ол көрерменді соңғы минутқа дейін кернеуде ұстап тұрады». Film Daily газетінде: «Жылдам темп, жоғары деңгейдегі актерлік құрам, сапалы өндіріс және шебер режиссура фильмге кез келген аудитория үшін жоғары сападағы ойын-сауық беруге қажетті барлық қасиеттерді сыйлады» деп жазылған. The New Yorker журналынан Джон Мошер «The Front Page» туындысының жылдар бойы «әлсіз, жұпыс, қайғылы имитацияларын» көргеннен кейін, осы түпнұсқаға адал бейімделуін «қалағандай жаңа, уақытқа тәуелсіз және жарқын фильм» деп атады. Луи Маркорелл «His Girl Friday» фильмін «американдық фильмнің өзі» деп атады. Rotten Tomatoes сайтында фильмге 100 рецензия негізінде 99% мақұлдау көрсетілген, ал орташа бағасы 9.00/10 құрады. Сайттың сыншыларының консенсусы: «Кэри Грант пен Розалинд Расселдің керемет ойынының арқасында «His Girl Friday» – бұл, мүмкін, ең керемет бұралаң романтикалық комедия». 2012 жылғы Sight & Sound журналының барлық уақыттардағы ең ұлы фильмдерге жасаған сауалнамасында «His Girl Friday» бірнеше тізімге енді, соның ішінде сыншы Дэвид Томсон мен режиссер Квентин Тарантиноның тізіміне де кірді.
Әңгіме
"Жұма күні қыз" деген атау ирониялы, себебі "жұма" қызы көбінесе қожайынның қызметшісін білдіреді, бірақ Хилди фильмде қызметші емес, Уолтермен тең дәрежеде. Бұл фильмдегі әлем жынысқа емес, интеллект пен қабілетке байланысты. Фильмнің басында Хилди әйелдей қаралуын қалайтынын айтады, бірақ кәсібіне оралуы оның өзгеше өмір сүруге деген шын ниетін көрсетеді. "Жұма күні қыз" фильмінде кейіпкерлер қайтадан үйленсе де, Хокс фильмге деген көзқарасы арқылы некеге, үйге және отбасыға деген теріс көзқарасын көрсетеді. Ерекше, шектеулі камера жұмысы және кадр мен диалогты бақылау отбасылық өмірге жасалған сыни пікірді көрсетеді. Фильмде отбасылық өмір тақырыбы көтерілмейді. Грант пен Расселл, Беллами мен Расселл арасындағы қарым-қатынастар да ерлер басым жаңалықтар залының кең аумағында орналасады. Фильм көптеген комедиялар сияқты, қауіпсіз, шалғайдағы махаббат емес, қиын, даулы махаббатты мақтайды, себебі ол қозғалыс пен пікірталасқа басымдық береді. Киносыншы Молли Хаскелл фильмнің соңында Хилдидің көз жасына толуы оның әйелдік қасиеттерін көрсету үшін емес, оның кәсіби және әйелдік жарасымдылығының қақтығысынан туған шатасуын көрсету үшін қосылғанын жазды. Хилдидің әйел жағы ерлерге бағынуды және олар үшін тартымды болуды қалайды, ал Хилдидің екінші жағы өзін көрсетуді және әйелге тән стереотиптік міндеттерден бас тартуды қалайды. Оның көз жастары оның эмоционалдық әлсіздігін және ер адамның билігіне наразылығын білдіре алмауын көрсетеді. Говард Хоукс фильмдерінің көпшілігінде басты кейіпкердің аморальдылығы ашылады және оның өзгеруіне немесе дамуына мүмкіндік болмайды. "Жұма күні қыз" фильмінде Уолтер Бернс манипуляция жасайды, өзімшілдік танытады, бұрынғы әйелінің күйеуіне айып тағып, қарт әйелді ұрлауды ұйымдастырады. Фильмнің соңында Бернс Хилди Джонсонды оны жек көретініне және оның күмәнді іс-әрекеттеріне қарамастан, оған қайтадан үйленуге көндіреді. Олардың қарым-қатынасын жаңартқаннан кейін, олардың арасында романтика байқалмайды. Олар бір-бірін құшақтамайды, тіпті бір-біріне қарамайды. Бернс бұрынғы қарым-қатынаста болғандай, жаңа оқиғаны іздеу үшін ешқашан болмаған бал айы туралы жоспардан тез бас тартады. Сонымен қатар, ол бөлмеден шыққанда оның алдында жүріп, Джонсон фильмнің басында оны сынағанына қарамастан, чемоданын өздігінен көтеруге мәжбүр етеді. Бұл неке бұрынғыдай аяқталуға бейім екенін көрсетеді. Хокс фильмдерінде қайталама немесе мақсатты әрекеттерді қолдануымен танымал. "Жұма күні қыз" фильмінде Хилди мен Эрл Уильямс арасындағы көріністегі темекі фильмде бірнеше символдық рөл атқарады. Біріншіден, Уильямс темекі тартпаса да, темекіге риза болған кезде, бұл кейіпкерлер арасында байланыс орнатылады. Алайда, оның темекі тартпауы және олардың темекі шекпеуі екі кейіпкердің өмір сүретін әлемдерінің айырмашылығы мен бөлінуін көрсетеді. Фильмде екі негізгі сюжет желісі бар: жеке және кәсіби. Уолтер Хилдиді газеттегі өлтіруші Эрл Уильямстың оқиғасын жариялау үшін қайтадан жұмысқа кіруге итермелейді; сонымен қатар, ол Хилдидің алдағы некесін бұзуға тырысады. Фильмнің қарқыны үзілістер мен жылдам сөйлеу арасында шапшаң және бір-біріне толы диалогты тудырады. Жест, кейіпкерлер мен камера қозғалысы, сондай-ақ монтаж диалогты толықтырып, фильмнің қарқынын арттырады. Хилди мен Уолтердің жылдам сөйлеуі мен Брюс пен Эрлдің баяу сөйлеуі арасында айқын қарама-қайшылық бар. Фильмдегі орташа сөз саны минутына 240 сөзді құрайды, ал орташа америкалық сөйлеу минутына 140 сөзді құрайды. Секундасына кем дегенде төрт сөзді құрайтын тоғыз көрініс бар және секундына бес сөзден артық сөздері бар екеуі бар. Актерлер бір-бірін үзіп, бір-бірімен сөйлесе алуы үшін, қажетті диалогты түсініксіз етпеу үшін, Хоукс сценарийдің белгілі бір жолдарына дейін және кейін ауызша белгілер қосады. Фильм теоретигі және тарихшы Дэвид Бордуэлл "Жұма күні қыз" фильмінің аяқталуын жабылу емес, "жабылу эффектісі" деп түсіндірді. Фильмнің соңы айналмалы, кейіпкерлердің, әсіресе Уолтер Бернстің дамуы жоқ, фильм басталғандай аяқталады. Сонымен қатар, фильм қысқаша эпилогпен аяқталады, онда Уолтер олардың қайтадан үйленетінін хабарлайды және бал айына бара жатқанда Албанидегі ереуіл туралы хабарлауға ниет білдіреді. Басты кейіпкерлердің тағдыры және тіпті Эрл Уильямс сияқты кейбір кішігірім кейіпкерлердің де тағдыры ашылады, бірақ шешімде кішігірім кемшіліктер бар. Мысалы, қақтығыс шешілгеннен кейін Молли Мэллойдың тағдыры талқыланбайды. Алайда, басты кейіпкерлердің соңы осылай анықталғандықтан, кішігірім кейіпкерлердің соңына назар аудару қажеттігі тумайды. Бұл "жабылу эффектісін" немесе жабылудың көрінісін тудырады.
Өңдеу стилі
«Жексенбі қызы» фильмі жылдамдыққа есептелген: ол минут сайын айтылған сөздердің ең жылдам көрсеткіші бойынша рекорд орнатты. Баспа бизнесінің қарбаласы бағалауға келмейтін сәттерден тұрады. Фильмдегі монтаж стилін көрсететін эпизод ретінде Эрл Уильямстың қашуын қарастырайық. Говард Хоукс Хильдидің екі мүмкін өмірінің қарқынындағы айырмашылықты сюжеттік элементтер мен сахналық шешімдер арқылы монтаждауға ұқсатып көрсетеді, онда баяу және ақырын келетін сәттер жаңалықтардың шапшаңдығына сай секундтық түсірілімдермен үйлеседі. Хильдидің Брюспен тұрмыстық өмірі мен Уолтермен серпінді өмірі арасындағы ритмдік контрастты күшейту үшін режиссер монтаж әдістерін қолданады: ұзақ, ойшаң кадрлар мен жылдам монтаж, үздіксіз диегетикалық дыбыс пен эллипстік монтаж, бір элементке назар шоғырландыру мен бірнеше нысанға бөлінген назар. Сцена Хильдидің редакциядан тыс өмірін бейнелейтін екі ұзақ (10 секундтық) кадрмен басталады. Бұл кадрлар Брюспен өмірдің болжамды және ақырын жүзеге асатынын көрсетеді. Хильди алғаш рет камерадан бұрылып, газет өмірінен бір сәт үзіліп, назары қайтадан редакцияға ауады, сол кезде оқ атылады. Монтаж дереу жаңа қарқынды көрсетеді: баяу панорамадан бастап, Хильдидің ақырын жүруімен ғана қозғалыс бар статикалық кадрларға ауысады, содан кейін бірнеше адамның көшедегі қозғалысын, оқ атуды, жарықтың күрт өзгеруін және терезедегі адамдардың айқай-шуын көрсететін динамикалық кадрларға өтеді. Бұрынғыда басты кейіпкер және дыбыс көзі болған Хильди енді фонға кетеді: оның бейнесі мұздатылған терезе арқылы жасырылады, ал дыбысы оқ ату мен айқай-шуға көміледі. Эрл Уильямстың қашқанын естігеннен кейін фильм бірнеше секундтық кадрлардан субсекундтық кадрларға ауысады, өйткені жаңалықтар редакторлары ең жоғары деңгейде жұмыстанады. Оқ ату уақыттың диегетикалық фонын қамтамасыз етеді, ал эллипстік монтаж айқын көрінеді: бірінші репортер үстелге жеткеннен тікелей телефонмен сөйлесуге ауысады. Келесі бес кадр да телефонға айқайлап жатқан журналистердің субсекундтық суреттерінен тұрады. Хильди қайтадан осы әлемге тартыла бастағанда, кадрда көбірек орын алады – ұзақ кадрдан орташа кадрға ауысады, журналистер оның қасынан өтіп бара жатыр. Журналистер кеткеннен кейін, саптың ең ұзақ кадры басталады: 16 секунд. Ол бұрынғы өмірінен жасаған қашықтықты қысқартып, Албанидегі салқын өмірін бейнелейтін пальтосын шешеді, астында репортерлік киімді көрсетеді – ол кім екенін көрсетеді. Уолтермен сөйлесу үшін телефонды көтеріп, жаңалықтарды жариялаушылар сияқты ынтамен бөлмеден шығып кетеді. Камера бұл соңғы өзгерісті бекітеді: долли сыртқа жылжып, оның қашуы кезінде қиылыс пайда болады, бұл бұрынғы монтаждардан өзгеше. Соңында қақпалардың ашылуы, көліктердің ағылып шығуы және адамдардың жүгіріп кетуі бейнеленеді. Мұнда Хоукс кадрлары жылдам ғана емес, уақыттан да жылдам екенін көрсетеді. Диегетикалық сирена секундтарды белгілейді, көліктер сырылдап тұр, бірақ фильм қақпаның жабылуын қысқартылған эллипстік кадрмен көрсетеді, күзетшілердің жүгіруімен уақытты өткізіп жібереді. Бұл тізбек нақты уақыттан жылдам, ал сиренамен салыстыру жаңалықтардағы уақыттың қаншалықты жылдам өтетінін көрсетеді. Хильди хаосқа қосылып «Эй!» деп айқайлайды, бұл көріністің басында ол бастапқыда бағытталған қаладағы тыныш өмірді сипаттаған сәтке қарсы қояды. Осы тізбекте Хоукс монтаж арқылы уақыттың өтуін және кейіпкерлердің назарын көрсетеді, Хильди бастаған баяу Албани өмірін жаңалықтардың қарбаласымен салыстырып, кадрлардың уақытын, іс-қимылдың үздіксіздігін және назарды аудару элементтерін өзгерту арқылы мазақтайды.
Әйел журналистер
Полин Кейлдің сөзінше, газеттегі фильмдер туралы жазатын барлық әйел журналистер Адела Роджерс Сент-Джонс прототипінде жасалған.
Мұра
Оның "Жексенбідегі қыз" (көбінесе "Бала әкелу" және "Екінші ғасыр" фильмдерімен бірге) бұралаң комедия жанрының архетипі ретінде жиі айтылады. 1993 жылы АҚШ Кітапханасы Конгресі "Жексенбідегі қыз" фильмін АҚШ Ұлттық кино тізіміне сақтау үшін іріктеді. Фильм 2000 жылы Америка кино институтының "100 жыл – 100 күлкі" тізімінде 19-шы орынды иеленді, бұл тізімде Американың ең күлкілі комедиялары баяндалған. "Жексенбідегі қыз" фильмінен бұрын "The Front Page" пьесасы 1931 жылы Говард Хьюз түсірген "The Front Page" фильмінде бейімделген, онда Адольф Менжу мен Пэт О'Брайен басты рөлдерді ойнады. Осы пьесаның алғашқы киноадаптациясында (бұрынғы Чикаголық журналистер Бен Хехт пен Чарльз Макартур жазған, Бродвейдегі сол аттас пьеса бойынша) Хилди Джонсон ер адам рөлінде болды. Ол тағы да 1941 жылдың 30 наурызында "The Screen Guild Theater" радиоспектаклінде жарты сағаттық нұсқада қайта жандандырылды, онда Грант пен Расселл кинодағы рөлдерін қайта ойнады. "The Front Page" 1974 жылы Билли Уайлдердің "The Front Page" фильмінде қайта түсірілді, онда Уолтер Бернс рөлін Уолтер Мэттау, Хилди Джонсон рөлін Джек Леммон, ал оның келіні рөлін Сьюзан Сарандон ойнады. "Жексенбідегі қыз" және түпнұсқа Хехт пен Макартур пьесасы драматург Джон Гуардың "Жексенбідегі қыз" атты тағы бір сахналық пьесасына негіз болды. Бұл пьеса 2003 жылдың мамыр айынан қараша айына дейін Лондондағы Ұлттық театрда қойылды, онда Бернс рөлін Алекс Дженнингс, ал Хилди рөлін Зоэ Ванамейкер ойнады. 1988 жылғы "Switching Channels" фильмі "Жексенбідегі қыз" фильміне еркін негізделген, онда Уолтер Бернс рөлін Бёрт Рейнольдс, Хилди Джонсон рөлін Кэтлин Тернер, ал Брюс рөлін Кристофер Рив ойнады. 2017 жылдың желтоқсанында Монреальдегі тәуелсіз "Snowglobe Theatre" компаниясының көркемдік директоры Питер Гизер сценарийді сахнаға бейімдеп, кейбір кейіпкерлерді кеңейтіп, пьесаны қазіргі көрермендерге жақындатты. Бұл пьеса "Snowglobe" компаниясы осы бейімделген нұсқаның авторлық құқығын алғаннан кейін сол желтоқсанда қойылды. Режиссер Квентин Тарантино "Жексенбідегі қыз" фильмін өзінің сүйікті фильмдерінің бірі деп атады. 2004 жылғы француздық "Notre musique" фильмінде Годар фильм түсірудің негіздерін түсіндіргенде, әсіресе кадр алмасу әдісін, осы фильмді пайдаланды. Ол осы тұжырымды түсіндіргенде "Жексенбідегі қыз" фильмінен екі кадр көрсетіледі, бірінде Кэри Грант, екіншісінде Розалинд Расселл бейнеленген. Ол екі кадрға жақын қарасаңыз, олардың бірдей екенін түсіндіреді, "себебі режиссер ер адам мен әйел адам арасындағы айырмашылықты көре алмайды". Розалинд Расселлдің Хилди Джонсон рөліндегі ойыны "Супермен" франшизасындағы Лоис Лейн кейіпкерінің прототипі ретінде қарастырылды.