Кіріспе

Ересектер мен балалар үшін жазатын ағылшын жазушысы Кэтрин Энн Кроу, туған тегі Стивенс (20 қыркүйек 1803 – 14 маусым 1876) – ағылшын романдарының авторы, әлеуметтік және мистикалық әңгімелер жазушы және драматург. Ол сонымен қатар балаларға арналған туындылар да жазған.

Өмір

Кэтрин Энн Стивенс Англияның Кент графтығындағы Боро Грин қаласында дүниеге келген. Ол үйде білім алды, балалық шағының көп бөлігін Кентте өткізді. Ол армия офицері, майор Джон Кроумен (1783–1860) үйленді және Джон Уильям (1823 жылы туған) деген ұлы болды, бірақ неке бақытсыз болды. 1828 жылы Бристоль қаласындағы Клифтон ауданында Сидни Смит және оның отбасымен танысқанда, ол олардан көмек сұрады. Алдағы бірнеше жыл туралы көп мәлімет жоқ, бірақ 1838 жылға қарай ол күйеуінен ажырасып, Эдинбургте тұрып, Томас де Квинси (Эдинбургтен) және Гарриет Мартино мен Уильям Макепис Такерей (Лондоннан) сияқты бірнеше жазушымен танысты. Смит оның жазу өнеріне де ықпал етті. 1850-ші жылдардың соңында Стивенстің сәттілігі азайып, 1861 жылы ол авторлық құқықтарын сатты. 1852 жылдан кейін ол көбінесе Лондон мен шетелде тұрды, бірақ 1871 жылы Фолкстоунға көшіп, келесі жылы онда қайтыс болды.

Жазбалар

Кроудың екі пьесасы, "Аристодем" (1838) трагедиясы және "Қырағай мейірімділік" (1853) мелодрамасы, екеуінде де оның отбасылық мәселелерімен сабақтас тарихи тақырыптар бар. Екеуі де жарияланды, ал екіншісі 1853 жылы Лондонда қысқаша қойылды. Кроуды романист ретінде танымал еткен кітап – "Сьюзан Хоплидің басынан өткендері" (1841). Одан кейін "Адамдар мен әйелдер" (1844), жақсы қабылданатын "Лили Доусонның хикаясы" (1847), "Сұлудың басынан өткендері" (1852) және "Линни Локвуд" (1854) жарық көрді. Олар орта таптың өмірінде болғанмен, күрделі, сенсациялық сюжеттерімен көзге түсті, сонымен қатар Виктория дәуіріндегі әйелдердің оқшау өмір сүріп, әдепті мінез-құлық нормаларын ұстанбаған ер адамдардың зорлық-зомбылығына ұшырауы туралы ойлармен толы болды. Оның шығармашылығының осы қыры кейінірек әйел жазушылар тарапынан "Виктория патшайымының тұсындағы әйел романистері" (1897) еңбегінде ерекше аталып өтті. "Сьюзан Хопли" көп рет қайта басылып, оның наразылығына қарамастан, сахналық қойылымға айналып, бір пенилік басылым ретінде жарық көрді. Оның әңгімелері апталық "Чемберстің Эдинбург журналы" және Дикенстің "Үй ішіндегі сөздері" сияқты мерзімді басылымдарда үлкен сұранысқа ие болды. Джордж Дибдин Питт Кроудың романынан бейімдеген "Сьюзан Хопли, немесе Қызметші қыздың тағдыры" пьесасы 1841 жылы Корольдік Виктория театрында сахнаға қойылып, ұзақ уақыт бойы сәттілікке жетті. 1849 жылға қарай ол 343 рет ойналды. Кроу неміс жазушыларының ықпалымен мистикалық тақырыптарға көбірек бет бұрды. Оның "Табиғаттың қара жағы" (1848) жинағы ең танымал туындысы болды және 2000 жылға дейін қайта басылды. Ол неміс және француз тілдеріне аударылды, ал Шарль Бодлердің көзқарасына әсер еткені айтылады. Оның осындай оқиғаларға араласуы 1854 жылдың ақпан айында күлкілі жағдайға жетті, ол бір түні Эдинбургте жалаңаш күйінде табылғанда, рухтар оны көрінбейтін етіп жасады деп сенді. Ол психикалық ауруға шалдығып, емделгенімен, жазылғандығы айтылады. Оның екі арбалы оқиғасы Монтегю Саммерстің редакциялаған "Виктория дәуірінің арбалы оқиғалары" (1936) жинағында қайта жарияланды. Кроу балаларға арналған бірнеше кітап жазды, соның ішінде жас оқырмандарға арналған "Том ағаның қорасы", "Пиппидің ескертуі; немесе, мінезіңді қадағала" (1848), "Артур Хантердің және оның алғашқы шиллингінің хикаясы" (1861) және "Мәймылдың басынан өткендері" (1862).