Аарбург – Швейцарияның Ааргау кантонындағы тарихи қала. Аарбург қалысы, Ааре өзені бойында орналасқан, қаланың маңызды көрікті жері – ұлттық мұра саналатын Аарбург замкі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Берн кантонындағы муниципалитет. Арбург – Швейцариядағы Аргау кантонының Зофинген округіндегі тарихи қала және муниципалитет. Шағын қала Аргаудың оңтүстік-батысында, Ааре өзенінің тар аңғарында, Виггер өзенімен қосылатын жерде орналасқан. Бұл Швейцарияның ең маңызды көлік бағыттарының тоғысқан жері. Арбург қамалы – Швейцарияның ең ірі қамалдарының бірі және ұлттық маңызы бар мұражайлық кешен. Арбургтің ерекшеленген келбетін қамал мен жартас үстіндегі шіркеу анықтайды. Арбургтің ресми тілі – (швейцариялық стандартты) неміс тілі, бірақ басты қолданылатын тіл – швейцариялық неміс диалектісінің жергілікті түрі.
the municipality in [[Canton of Bern
Aarburg is a historic town and a municipality in the district of Zofingen in the canton of Aargau in Switzerland. The small town lies in the southwest Aargau, in a narrow section of the Aare valley, at the confluence with the Wigger. It lies in the intersection of the most important traffic routes of Switzerland. The dominant landmark is the Aarburg Castle, one of Switzerland's largest castles and a heritage site of national significance. The visual character of Aarburg is shaped by the fortification and the church on a rock spur. The official language of Aarburg is (the Swiss variety of Standard) German, but the main spoken language is the local variant of the Alemannic Swiss German dialect.
Тарих
Рим дәуірінде Ольтен аймағын Швейцарияның ішкі бөлігімен және басқа аймақтармен байланыстыратын жол Арбург арқылы өтті. 20-шы ғасырда фабрика салынып жатқанда, император Тетрикус I билігі тұсында соғылған монеталардың қоймасы табылған. Монеталар қоймасы, шамасы, 284 жылы Багауден шапқыншылығы кезінде жерге көмілген. Арбург бекінісінің нақты қашан салынғаны белгісіз. Ол алғаш рет 1123 жылы Аребурк деп аталып, құжатта жазылған. Салынған аумақтың 4,8%-ын өнеркәсіптік ғимараттар, 23,3%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 10,2%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Электрмен жабдықтау және сумен жабдықтау инфрақұрылымы, сондай-ақ басқа да арнайы дамытылған аумақтар аумақтың 4,1%-ын, ал саябақтар, жасыл аймақтар мен спорт алаңдары 3,4%-ын құрайды. Орманды жерлердің 29,4%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 1,6%-ы жеміс бақшаларымен және шағын ағаштар тобымен жабылған. Егіс жерінің 12,2%-ы егін өсіруге, 4,8%-ы жайылымға, ал 2,3%-ы жеміс-жидек бақшалары мен жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағып тұратын су.
In Roman times a road went by Aarburg, connecting the Olten region with the rest of inner Switzerland. During the construction of a factory in the 20th century, a hoard of coins produced during the reign of Emperor Tetricus I was discovered. The coin hoard was probably buried during the Bagauden Invasions in 284 CE. When, precisely, the fortress of Aarburg was constructed on the rocky outcropping is unknown. The first time it was documented was in 1123 when it is mentioned as Areburc. Of the built up area, industrial buildings made up 4.8% of the total area while housing and buildings made up 23.3% and transportation infrastructure made up 10.2%. Power and water infrastructure as well as other special developed areas made up 4.1% of the area while parks, green belts and sports fields made up 3.4%. Out of the forested land, 29.4% of the total land area is heavily forested and 1.6% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 12.2% is used for growing crops and 4.8% is pastures, while 2.3% is used for orchards or vine crops. All the water in the municipality is flowing water.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Галген немесе Фробургтің қираған дарғасы, Гастхоф (қонақ үй және мейрамхананың үйлесімі), Штадтхен 5-тегі Альте Пост (бұрынғы ақсүйек үйі) және Касл ұлттық маңызы бар швейцариялық мұра орындары ретінде тізімделген. Арбург ауылының барлық бөлігі Швейцария мұра орындарының тізіміне енгізілген.
The Galgen or ruins of the Froburg built gallows, the Gasthof (combination hotel and restaurant) alte Post (former noble's house) at Städtchen 5 and the Castle are listed as Swiss heritage sites of national significance. The entire village of Aarburg is designated as part of the Inventory of Swiss Heritage Sites.
Көрікті жерлер
Ескі қала өзен мен үшбұрышты тау жыныстары арасында орналасқан, олар екі жағынан табиғи кедергі құрайды. Үйлер сол үшбұрышты алаңның төңірегіне топтасқан. Қаланың солтүстік жағындағы бекінісі 1840 жылғы өрттен кейін қайта жаңартылмады. Ескі қаланың үстінен тар, созылған тас тізілісі көтеріледі, оның үстінде Аарбург қамалы орналасқан. Ол 12 ғасырдың басында салынды және Берн билігінде болған кезде мықты бекініске айналды. Қалалық кешен ұлттық мәдени мүлік болып саналады және бүгінде жастар орталығы ретінде қызмет етеді. Көктем және жаз айларында (сәуірден қазанға дейін) сенбі күндері сағат 14:00-де қамалда экскурсиялар өтеді. 16 жастан асқан адамдар үшін экскурсия ақысы алынады (2010: 10 CHF). Жыл бойына жеке экскурсияларды жастар орталығы (Jugendheim Aarburg) арқылы алдын ала тапсырыс беруге болады. Аарбург тарихи мұражайы айдың екінші және төртінші жексенбі күндері жұмыс істейді. Қала мен ескі қала арасындағы террасада реформат шіркеуі орналасқан. Ол 1842-1845 жылдары неоготика стилінде, батыс жағында екі мұнарасымен салынған. Шіркеудің астында, тас тізілісінде 1726 жылы салынған пасторлық үй орналасқан; 1840 жылғы қала өртіне дейін қала қақпасы оның жертөлесінен өтіп кеткен.
The old town is located in a triangular area between the river and the wedge shaped rock formation, which forms a natural barrier on two sides. The houses are grouped around a similarly wedge shaped square. The town fortification on the north side was never rebuilt after the fire of 1840. Dominating the old town is a narrow, extended rock spur, on which one finds the Aarburg fortress. It was constructed at the beginning of the 12th century and expanded into a mighty fortress when it was controlled by Bern. The fortress complex is a nationally recognized cultural asset and serves as a youth center today. The fortress offers public tours at 2:00 PM on Saturdays during the spring and summer months (around April–October). A tour fee is charged (2010:10. CHF) for persons 16 and over. Private tours may be arranged by reservation all year through the youth center (Jugendheim Aarburg). The Aarburg Historic Museum is open the 2nd and 4th Sunday mornings of the month. On a terrace between the fortress and the old town one finds the reformed church. It was constructed from 1842 to 1845 in the new gothic style with two spires located on the west side. Beneath the church on the rock spur is the parsonage, constructed in 1726; until the town fire of 1840 the town gate went through its basement.
Экономика
2007 жылы Аарбургте жұмыссыздық деңгейі 3,8% болды. 2005 жылы бірінші экономикалық секторда 15 адам жұмыс істеді және осы секторда шамамен 5 кәсіпорын қызмет етті. Екінші секторда 928 адам жұмыс істейді және осы секторда 50 кәсіпорын бар. Үшінші секторда 1767 адам жұмыс істейді, оның ішінде 217 кәсіпорын қызмет етеді. Жұмыс істейтін халықтың 17,4%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 49,1%-ы жеке көлікпен барады.
as of 2007, Aarburg had an unemployment rate of 3.8%. as of 2005, there were 15 people employed in the primary economic sector and about 5 businesses involved in this sector. 928 people are employed in the secondary sector and there are 50 businesses in this sector. 1,767 people are employed in the tertiary sector, with 217 businesses in this sector. Of the working population, 17.4% used public transportation to get to work, and 49.1% used a private car.
Білім
Арбургте 25-64 жас аралығындағы халықтың 59,4%-ы міндетті емес жоғары орта білім немесе жоғары білім (университет немесе Fachhochschule) алған.
In Aarburg about 59.4% of the population (between age 25 64) have completed either non mandatory upper secondary education or additional higher education (either university or a Fachhochschule).
Көлік
Муниципалитетте Олтен-Берн және Олтен-Люцерн желілерінде темір жол станциясы бар. Ол тұрақты түрде , , және қалаларына қатынайды.
The municipality has a railway station, , on the Olten–Bern on Olten–Lucerne lines. It has regular service to , , and .