Кіріспе

Геoffrey Edward Harvey Grigson (2 наурыз 1905 – 25 қараша 1985) – британдық ақын, жазушы, сыншы және табиғатты зерттеуші.

1930 жылдары ол ықпалды «Жаңа өлең» журналының редакторы болды, содан кейін өзінің 13 өлеңдер жинағын шығарды, сондай-ақ көптеген антологияларды жинақтады. Оның көптеген жарияланған еңбектері өнер, саяхат және ауыл шаруашылығы сияқты тақырыптарды қамтыды. Григсон 1936 жылы Нью-Бёрлингтон галереясында өткен Лондон халықаралық сюрреалистік көрмесіне қатысты, ал 1946 жылы Заманауи өнер институтын құрды. Григсонның «Күміс үстіндегі шың» атты автобиографиясы 1950 жылы жарық көрді. Ол әртүрлі уақытта оқыту, журналистика және радиохабар таратумен айналысты. Өте кескілескен, көптеген әдеби қарсыластары болды.

Өмір және жұмыс

Григсон Корнуоллдағы Луеге жақын орналасқан Пелинт ауылында дүниеге келді. Оның балалық шағы Корнуоллдың ауылдық жерінде өткені оның поэзиясы мен жазуына зор әсер етті. Бала кезінде табиғат нысандарына (өсімдіктер, сүйектер және тастар) деген құштарлығы Полперродағы отбасылық достарының үйінде оянды, олар суретшілер және әуесқой табиғат зерттеушілері болатын. Ол Сент-Джон мектебінде (Leatherhead) және Оксфордтың Сент-Эдмунд колледжінде білім алды. 1930 жылдары ол алғаш рет ақын ретінде көзге түсті, содан кейін 1933 жылдан 1939 жылға дейін ықпалды «New Verse» поэзия журналының редакторы болды. «New Verse» журналында Луи МакНейс, Стивен Спендер, Дилан Томас, В. Х. Ауден, Пол Элуард және өзі Григсонның туындыларымен қатар, мүсінші Альберто Джакометтидің (Дэвид Гаскойн аударған) нақты поэзиясы және Григсонның ағасы Уилфрид Григсон Халби тілінен транскрипциялаған Бастар штатының Джагдалпур Тахсил ауданының тайпалық ауылдарының халық поэзиясы жарияланды. Осы кезеңде Григсон өзінің кейбір өлеңдерін Мартин Болдеро деген псевдониммен жариялады. «New Verse» журналының алғашқы 30 санында жарияланған өлеңдер жинағы 1939 жылы «Faber & Faber» баспасында қатты мұқабамен шықты, ал 1942 жылы қайта басылды; екінші басылымда біріншісі «соғыс жарияланған күні шықты» делінген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Григсон Вуд-Нортон қаласындағы (Ворстершир, Эвешемге жақын) ВВС Мониторинг қызметінің редакциялық бөлімінде және Бристольдегі ВВС баяндамаларын дайындаушысы болып жұмыс істеді.

Көркемөнер мұрағаты

1946 жылы Григсон Роланд Пенроуз, Герберт Рид, Питер Уотсон және Питер Грегоримен бірге Лондондағы Қазіргі заманғы өнер институтының (ICA) құрылуына бастама жасағандардың бірі болды. 1951 жылы Григсон Британдық Кеңестің коллекциясынан алынған суреттер мен акварельдерден тұратын көрмені ұйымдастырды, ол үш онжылдық бойы әлемнің 57 өнер галереясы мен мұражайында көрсетілді. Көрмеде Джон Крэкстон, Барбара Хепворт, Август Джон, Уиндэм Льюис, Генри Мур, Пол Нэш, Бен Николсон, Джон Пайпер және Грэм Сазерлендтің туындылары бар 100-ден астам жұмыс қойылды.

Өнер сыншысы және жазушы

Григсон белгілі сыншы, рецензент (әсіресе «New York Review of Books» үшін) және көптеген поэзия антологияларын құрастырушы болды. Ол 13 өлең жинағын жариялады және ағылшыл елді мекендері, ботаника, саяхат және әсіресе өнер тақырыбында көптеген еңбектер жазды, оның ішінде Уайндхэм Льюис, Генри Мур және ең бастысы, Сэмюэл Палмер туралы кітаптар бар. 1951 жылы ол «Уильям Коллинз» баспасынан шыққан, Ұлыбритания фестивалімен бірге өткен 13 томдық «Британия туралы» аймақтық нұсқаулықтар сериясының бас редакторы болды. 1956 жылғы Венгрия төңкерісін басудан кейін Стивен Спендердің ұсынысымен Григсон Венгриядағы диссиденттерді көру үшін виза сұраған британдық жазушылар мен суретшілер тобына қосылды. Визалар берілген жоқ.

Сэмюэл Палмердің қорғаушысы және зерттеушісі

Григсонның "Сэмуэль Палмер: Көрнекі жылдар" (1947) атты еңбегі, суретшінің ерте өміріне әсер еткен факторлар мен тәжірибелерін көркем тілмен баяндайтын поэтикалық тарихнама, 68 фотосуретпен толықталған, Англияның ең ұлы романтик суретшілерінің бірінің ерте туындыларын кең аудиторияға таныстырды. Григсонның одан кейінгі "Самуэль Палмердің Көріністің аңғары" (1960) кітабы суретшінің өзінің жазбаларынан құрылған таңдаулы жинақ пен қосымша 48 суреттен тұрды. Екі кітапта да бұрын жарияланбаған суреттер, сызбалар мен эскиздер орын алды. Олар Григсонды Палмердің қадірленген "Шорехам кезеңі" бойынша бірінші сарапшы ретінде бекітті және соғыстан кейінгі дүрбелең мен өнеркәсіптік революция дәуірінде табиғаттың молшылығын, Кент аймағының көркем суреттерін бейнелейтін Палмердің жас, құштарлыққа толы, фантастикалық туындыларына деген қызығушылықты жандандыруға көмектесті. Атап айтарлығы, бұл кітаптар атақты өнер жалғаншысы Том Китингтің назарын тартып, ол 1960 және 70-жылдары жасаған Палмердің жалған туындыларын жасау үшін олардың суреттерін үлгі ретінде пайдаланды. Палмердің туғанына 200 жыл толуына орай Британ мұражайы мен Метрополитен өнер мұражайында өткізілген көрменің каталогында (2005) Ашмолеан мұражайының кураторы Колин Харрисон суретшінің қайта жаңғыруы туралы эссесінде Григсонның 1947 жылғы кітабын Палмердің ерте туындыларының канонын қалыптастырғаны үшін жоғары бағалады. 1984 жылы ол Channel 4 телеарнасының "Book Four" бағдарламасында Гермиона Лимен сұхбаттасты. Григсонның өмірінің соңғы жылдарында Уилтширде (Англия) және Францияның Лоир-ет-Шер департаментіндегі Троо атты үңгірдегі ауылда тұрды, ол оның поэзиясында да көрінеді. Ол 1985 жылы Уилтширдегі Брод Таун қаласында қайтыс болды және Христос шіркеуінің зиратына жерленді.

Отбасы

1905 жылы туған Григсон Норфолк аймағының дін қызметкері, пастор Уильям Шукфорт Григсонның (1845–1930) жеті ұлының ең кішісі болды. Ол Корнуолл аймағындағы Пелинт шіркеуінің викарийі қызметін атқарып, қоныстанған. Анасы – Мэри Биатрис Болдеро, ол да дін қызметкерінің қызы. Пелинт шіркеуінің зиратындағы әкесінің тас қабір тақтасындағы жазуды Эрик Гилл 1931 жылы жасаған. Григсонның алты бауырының бесеуі Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қаза тапты, олардың ішінде Джон Григсон да болды. Бұл 20 ғасырдың соғыстарында британдық отбасылар арасындағы ең жоғары қаза болу көрсеткішінің бірі еді. Григсонның аман қалған бауыры Уилфрид Григсон 1948 жылы Пакистанда, бөліс кезінен кейінгі қызметкер ретінде жұмыс істеп жүргенде әуе апатында қаза тапты.

Құрметтер мен мұра

Григсон 1971 жылы "Сүйектер мен тастардың ашылуы" атты өлеңдер жинағы үшін Дафф Купер сыйлығымен марапатталды. Р. М. Хили (Кембридж: Rampant Lions Press) құрастырған "Григсонның 80 жасы" атты құрмет көрсетулер жинағы 1985 жылы, оның қайтыс болған жылы жарық көрді. 2017 жылы Британ мұражайы J. M. W. Тернердің қайтыс болғаннан кейінгі ғасырдағы британдық пейзаждардың маңызды көрмесін ұсынды. Көрменің атауы 1949 жылғы ақын және сыншы Джеффри Григсонның "Ақылдың орындары" атты эсселер жинағынан алынған, және осы арқылы "әрбір пейзаж суреті оның авторының санасы мен қиялының құрылысы екендігі мойындалады".