Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фрэнсис Доус (ағылш. Francis Douce; 1757 жылдың 30 наурызы – 1834 жылдың 30 наурызы) – британдық антиквар және музей кураторы.
English antiquary and curator
Francis Douce ('/d//aʊ//s/ DOWS; 175730 March 1834) was a British antiquary and museum curator.
Өмірбаян
Доус Лондонда дүниеге келген. Оның әкесі Канцелярияда кеңсе қызметкері болған. Білімін аяқтаған соң, ол әкесінің кеңсесіне орналасты, бірақ көп ұзамай оны тастап, көне заттарды зерттеуге өзін арнады. Ол Антикварлар қоғамының белгілі мүшесі болды және 1799 жылдан 1811 жылға дейін Британ мұражайында қолжазбалар сақтаушысы болып қызмет етті, бірақ сенімділердің бірімен тудырған жанжал салдарынан отставкаға кесуге мәжбүр болды. 1807 жылы ол "Шекспирдің бейнелері және ежелгі әдет-ғұрыптар" (2 том, 8vo) атты еңбегін жариялады, онда қызықты мәліметтермен қатар, көптеген маңызсыз сын мен қате түсіндірулер де болды. "Эдинбургтік шолу" журналында осы еңбек туралы жазылған жағымсыз пікір авторды қатты ашуландырып, оны одан әрі жарияланудан сақтандырды. Дегенмен, ол "Археология" және "Жұртшылық журналына" көптеген мақалалар жариялады. 1833 жылы ол "Өлім биінің әртүрлі суреттері" туралы диссертация жариялады, оның мазмұны қырық жыл бұрын жарияланған болатын. 1807 жылы Британ мұражайы оны Қолжазбалар бөліміне қабылдады, сол жылы ол Роберт Нарестің орнын басып, сақтаушы болды. Оның мұражаймен қарым-қатынасы басынан бастап шиеленіскен болды, сондықтан бес жыл қызмет еткеннен кейін 1811 жылы отставкаға кетті. 1823 жылы ол мүсінші Джозеф Ноллекенстің мүлігінен 50 000 фунт стерлинг мұрагерлік алды, бұл оған нарыққа шыққан ең бағалы кітаптар мен қолжазбаларды сатып алуға мүмкіндік берді. Ол 1834 жылдың 30 наурызында қайтыс болды.
Douce was born in London. His father was a clerk in Chancery. After completing his education he entered his father's office, but soon quit it to devote himself to the study of antiquities. He became a prominent member of the Society of Antiquaries, and from 1799 to 1811 served as Keeper of Manuscripts in the British Museum, but was compelled to resign owing to a quarrel with one of the trustees. In 1807 he published his Illustrations of Shakespeare and Ancient Manners (2 vols. 8vo), which contained some curious information, along with a great deal of trifling criticism and mistaken interpretation. An unfavourable notice of the work in The Edinburgh Review greatly irritated the author, and made him unwilling to venture any further publications. He contributed, however, a considerable number of papers to the Archaeologia and The Gentleman's Magazine. In 1833 he published a Dissertation on the various Designs of the Dance of Death, the substance of which had appeared forty years before. In 1807 the British Museum recruited him to the Department of Manuscripts, where in the same year he succeeded Robert Nares as Keeper. His relationship with the museum was uneasy from the start, so that after only five years' service he resigned in 1811. In 1823 he received a bequest of £50,000 from the estate of the sculptor Joseph Nollekens, which enabled him to buy the finest printed books and manuscripts that came on to the market. He died on 30 March 1834.
Жинақ
Дюс көптеген қолжазбалар мен кітаптарды жинап, көптеген қолжазбалар мен басылған кітаптарды қамтитын кең кітапхана құрды. Ол өзінің жинағы арқылы адамдардың түр-салтын, әдет-ғұрыптарын және сенімдерін әр дәуірде бейнелеуді көздеді. Бұл жинақ әсіресе тарих, өмірбаян, ежелгі ескерткіштер, мінез-құлық, әдет-ғұрыптар, көркем өнер, саяхат, археология, сиқыршылық, «Өлім биі» және шетелдік кітаптар салаларында ерекше көзге түседі. Оның жинағында көптеген тілдердің кітаптары болғанымен, ағылшын әдебиеті, әсіресе Шекспир, безендірілген «Сағат кітаптары» мен француз романдарында айрықша байлыққа ие. 1840 жылы Генри Октавиус Кокс оның қолжазбалары мен басылған кітаптарының каталогын жариялады, кейіннен ол «Қысқаша каталогта» толықтырылды. Дюс Оксфордтағы Бодлеан кітапханасына 19 мыңнан астам басылған кітапты мұра етіп қалдырды, олардың ішінде 479 инкунабула (15-і Кэкстон баспасында басылған), Киелі кітаптар, Ортақ дұға кітаптары, Забурлар, ортағасырлық романстардың алғашқы басылымдары, 17 және 18 ғасырлардағы француз әдебиеті, 17 және 18 ғасырлардағы ағылшын драмасының түпнұсқа және алғашқы басылымдары, өлеңдер, әндер мен балладалар жинағы, 17 және 18 ғасырлардағы альманахтар мен болжамдар, сату каталогтары, әдемі мұқабаланған кітаптар және сирек кездесетін қытай жинағы кірді. Бодлеан кітапханасы сонымен қатар Дюстің 420 қолжазбасын (олардың үштен екісі ортағасырлық немесе 16 ғасырға жатады, олардың ішінде «Сағат кітаптары», француз романдары және ерте ағылшын әдебиеті бар, бәрі де иллюстрацияларымен ерекшеленеді), оның хаттары мен жазба кітаптарының сериясын сақтайды. Жинақта 27 мың гравюра, 1500 сурет, сондай-ақ Оксфордтағы Эшмолеан мұражайына көшірілген медальдар мен монеталар да болды; Бодлеанда тек кітаптарға тиесілі немесе олармен тығыз байланысты гравюралар ғана қалды.
Douce collected a vast array of manuscripts and books, and formed an extensive library containing numerous manuscripts and printed books. Through his collection, Douce wished to illustrate the manners, customs, and beliefs of people throughout the ages and it is particularly strong in history, biography, antiquities, manners, customs, the fine arts, travel, archaeology, witchcraft, the ‘Dance of Death’, and in foreign books. Although his collection spans a number of different languages, it has particular strengths in English literature, especially Shakespeare, illuminated Books of Hours, and French romances. A catalogue of his manuscripts and printed books was published in 1840 by Henry Octavius Coxe, and later supplemented by entries in the Summary Catalogue. Douce bequeathed over 19,000 volumes of printed books to the Bodleian Library in Oxford, including 479 incunabula (15 of which are items printed by Caxton); Bibles; Books of Common Prayer; Psalters; early printed editions of medieval romances; editions of novels and tales, including 17th and 18th century French fiction; original and early editions of 17th and 18th century English drama; a collection of poems, songs, and ballads; almanacs and prognostications from the 17th and 18th centuries; sale catalogues; books in fine bindings; and a Chinese collection which although small, contains several rarities. In addition, the Bodleian also holds 420 of Douce's manuscripts (two thirds of which are medieval or 16th century, including Books of Hours, French romances and early English literature, all notable for their illustrations), as well as Douce's correspondence and a series of notebooks. The collection also contained 27,000 prints, 1,500 drawings, and a hoard of medals and coins which were relocated to the Ashmolean Museum, also in Oxford; only those prints belonging to, or closely connected with books as distinct from pure art, were retained in the Bodleian.
Дуаш бөлмесі
Бодлей кітапханасы бұл жинақты алған кезде, кітапхананың бірінші қабатындағы Оқу залдары төртбұрышының оңтүстік-шығыс бұрышындағы кеңістік тазаланып, «Дуаш бөлмесі» деп аталды. Бөлменің қабырғалары шамамен үш метр биіктіктегі сөрелермен қапталған, ал бөлме төбеге дейінгі сөрелермен солтүстік және оңтүстік бөліктерге бөлінді, соның нәтижесінде оңтүстік жағында кішірек бөлме пайда болды. Бөлмеде сөреге шығуға арналған баспалдақтар, алты тұрған жәндік тәрізді тіреуіш және екі үлкен емен үстел орнатылды. Дуаш қолжазбалары оңтүстік жақтағы кіші бөлмеде, ал баспа кітаптары солтүстік жақтағы үлкен бөлмеде сақталды. 1839 жылы кітапхананың кураторлар кеңесі Лондондық зейнеткер гравер Томас Доддқа баспаға түсірілген суреттер мен гравюраларды тізімдеуді тапсырды. Алайда, 1840 жылы Дуаш монеталары, жетондары мен медальдары кітапхананың монеталар бөлмесінде сұрыпталмаған күйінде қалды. 1871 жылы Британ мұражайының өкілі Уильям С. Вокс кітапхана тапсырысымен монеталарды тізімдеді, бірақ 1881 жылға дейін коллекцияның жартысын ғана тізімдеуге қол жеткізді. 1882 жылы Эдвард Б. Николсон коллекцияны басқаруды өз қолына алды: ол барлық материалды тізімдеу қажет деп санды, сондай-ақ «Дуаш бөлмесінің» сөрелерін алып тастауды шешті, бірақ бұл Дуаш кітаптарының бір бөлігін орын ауыстыруға мәжбүр етті. Кітаптардың жаңа ағынына басшылық ету үшін қосымша тіреуіштер қосылды. Николсон сонымен қатар Е. Гордон Дафф жүргізетін кітапхананың инкунабулаларының жеке тізімін жасауды талап етті, бұл кейінірек 1457 жылғы Шеффер Фусттің «Канон Missæ» атты еңбегінің табылуына әкелді. Дафф 1888 жылы Бодлей кітапханасынан кетіп, оның жұмысын 1891 жылы Роберт Проктор жалғастырды, ол тізімді 1893 жылы аяқтады. Тізімде 4800-ден астам зат болды, олардың шамамен 400-і Дуаш коллекциясының бөлігін құрады – кітапханадағы инкунабуланың ең ірі бөлігі. 1884 жылы Николсон Дуаш коллекциясын және басқа жеке жинақтарды географиялық топтарға және серияларға бөлуге кірісті, соның ішінде Дуаш монеталары, жетондары мен медальдарының коллекциясын, бірақ оның монеталар бөлмесі жобасы 1890-шы жылдарға дейін күш алған жоқ. Ол 1902 жылы аяқталды. 1926 жылға қарай сөрелер мен оқу орындарының жетіспеушілігі күшейді, сондықтан Дуаш монеталары, жетондары мен медальдары Эшмолеан мұражайына берілді. Бұл Бодлей және Эшмолеан мұражайлары арасындағы одан әрі алмасуға әкелді, онда Дуаш суреттері мен гравюралары реттелді және тізімделді.
When the Bodleian Library received this collection, a space on the library's first floor at the south east corner of the Schools Quadrangle was cleared and renamed 'The Douce Room'. The room's walls were lined with shelves roughly twelve feet high and the room was divided into northern and southern sections by a ceiling high row of shelves which created a smaller room at the south end. The room was finished with shelf ladders, six freestanding dwarf cases, and two large oak tables. Douce's manuscripts were held in the smaller room at the south end, while the printed books were shelved in the larger room at the northern section. In 1839, the library's board of curators commissioned a retired London engraver, Thomas Dodd, to catalogue the prints and drawings. By 1840, however, Douce's coins, tokens, and medals remained unsorted in the library's coin room. It was not until 1871, when William S. Vaux of the British Museum was commissioned by the library, that the coins were catalogued, although he only managed to catalogue around half of the collection by 1881. In 1882, Edward B. Nicholson overtook the collection: he held the unorthodox view that all material must be catalogued, and also decided to remove the shelves of The Douce Room, but in doing so forced the relocation of a segment of Douce's books. The new overflow of books was managed by adding additional freestanding cases. Nicholson also demanded the creation of a separate catalogue of the library's incunabula, conducted by E. Gordon Duff, which later led to the discovery of the Schoeffer Fust Canon Missæ of 1457. Duff left the Bodleian in 1888, and his work was resumed by Robert Proctor in 1891 who completed the catalogue in 1893. The catalogue included over 4,800 items, almost 400 of which were part of the Douce Collection – the largest single component of incunabula in the library. In 1884, Nicholson set out to break up the Douce Collection and other individual cabinets into geographical classes and series, including Douce's collection of coins, tokens and medals, although his coin room project did not gain momentum until the 1890s. It was completed in 1902. By 1926, there was a severe shelf and study space problem so Douce's coins, tokens, and medals were transferred to the Ashmolean Museum. This led to further exchanges between the Bodleian and the Ashmolean Museum, where Douce's prints and drawings began to be arranged and catalogued.
Цифрлық Бодлей жобасы
Дуустың көптеген кітаптары Digital Bodleian веб-сайтында цифрландырылды, оның ішінде 247-ден астам мұрағат және қолжазба, 97 баспа кітап, 23 кітап мұқабасы, 8 карта және 7 музыкалық нөмір бар. Цифрланған жинақ 15 тілді қамтиды, соның ішінде латын, орта француз, ағылшын, голланд, қытай, парсы және малай тілдері, ал мерзімі 8-ден 20 ғасырға дейін жетеді.
Many of Douce's books have been digitised on the Digital Bodleian website, including over 247 archives and manuscripts, 97 printed books, 23 bindings, 8 maps and 7 music sheets. The digitised collection also spans 15 languages, including Latin, Middle French, English, Dutch, Chinese, Persian, and Malay, and ranges in period from the 8th to the 20th century.