Кіріспе
1888 жылғы қаңтарда АҚШ-та болған қырауыл АҚШ-тың солтүстік Ұлы жазықтарындағы қырауыл. Бұл қырауыл Мектеп үйінің қыраулы, сондай-ақ Оқушылардың қыраулы, Балалардың қыраулы деп те аталады, 1888 жылдың 12 қаңтарында АҚШ-тың Ұлы жазықтарына соқты. Шамамен 235 адамның қаза болуымен, бұл әлемдегі ең қасіретті қысқы дауылдардың тізімінде 10-орында тұр. Қырауыл салыстырмалы түрде жылы күні күтпеген жерден келді, көптеген адамдар, соның ішінде бір бөлмелі мектептердегі балалар да, дайындықсыз болды. Күндізгі ауа райын болжауды сол кезде бригадир генерал Адольф Грили басқарған Ауа райы бюросы жасады. Сент-Полдегі (Миннесота штаты) метеоролог лейтенант Томас Мейхью Вудрафф былай деді: «Бүгін және ертең Дакота мен Небраскада суық болады; Дакота, Небраска, Миннесота және Висконсин штаттарында бүгін және ертең қар қатты жауады». 11 қаңтарда су бетіндегі төмен қысым күшейіп, Канаданың Солтүстік-Батыс аймақтарындағы Альберта округінен Монтананың орталық бөлігіне, содан кейін 12 қаңтар таңында Колорадоның солтүстік-шығысына қарай оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай жылжыды. Төмен қысым алдындағы температура орталық жазықтарда біршама көтерілді (мысалы, Омаха, Небраска, 11 қаңтарда таңғы сағат 7-де температураны тіркеді, ал 12 қаңтарда таңғы сағат 7-ге дейін температура көтерілді). 12 қаңтарда сағат 15:00-де күшті төмен қысым оңтүстік-шығыс Небраскаға жылдам жетті, ал сол күні сағат 23:00-де оңтүстік-батыстағы Висконсинге жетті. 11 қаңтарда 8 қаңтарда Ассинибоя округінің Медисин Хэт және К'Аппель айналасында қалыптасқан үлкен суық ауа массасы 780 миль (1255 км) жерге тарады. Бұл қырауыл Мексика шығанағынан келген жылу ылғалды ауамен Арктиканың суық фронтының соқтығысуынан туындады. Бірнеше сағат ішінде суық фронт температураны бірнеше градустан нөл градусқа дейін төмендетті. Бұл суық толқынмен бірге қатты жел мен қар да болды. Жылдам қозғалған қырауыл алғаш Монтанаға 12 қаңтарда таңертеңгі сағаттарда соқты, Дакота аймағынан ортасынан кейінге дейін және кешке дейін өтті, ал сағат 15:00-де Небраска штатының Линкольн қаласына жетті. Фортиерде (Миннесота штаты) тұратын жасөспірім норвегиялық иммигрант Карл Салти: «12 қаңтардың 1888 жылы шамамен түскі уақытта күн соншалықты жылы болды, терезеден қар мен мұз еріді, сағат 13:00-ге дейін еріді» деп еске алды. Бұл жасөспірім үшін жағдай тез өзгерді, ол сағат 15:30-ға дейін «Сол жақта қара және ауыр қабырға пайда болды, жылдам келді, найзағай сияқты келді. Бірнеше минуттан кейін мен өмірімде көрген ең қатты қарлы боран болды, қатты жел соқты, дауыл сияқты, қар соншалықты қалың болды, кейде есіктен 3 қадамнан артық көре алмадық» деді. Бұл қырауылдың соншалықты қауіпті болуына себеп – оның уақыты (жұмыс және оқу сағаттарында), қырауылдың кенеттен басталуы және оған дейін болған жылы ауа райы. Сонымен қатар, суық фронттың артындағы өте күшті жел және қардың ұнтақ болуы ашық жазықтарда көру мүмкіндігін нөлге дейін төмендетті. Адамдар өз үйлерінен қауіпсіздік үшін шығып, шаруалық жұмыстарды жасауға, қалаға баруға, мектепке баруға немесе күннің шамалы жылылығын пайдалануға тырысты. Нәтижесінде мыңдаған адам, соның ішінде көптеген оқушылар, қырауылға тап болды. Қаза болғандардың саны 235-ке жетті, бірақ кейбір деректер бойынша 1000-ға жуық адам қаза тапқан. Мұғалімдер әдетте балаларды сыныптарда ұстап отырды. Ерекше жағдайлар көбінесе апатқа әкелді. Бұл суық фронт өзін-өзі күшейтіп, температураны Мексиканың Веракрус қаласына дейін төмендетті, содан кейін ыдырады. Келесі күндері саяхат жасау өте қиын болды. Екі айдан кейін Шығыс жағалау штаттарына тағы бір қатты қырауыл соқты. Бұл қырауыл 1888 жылғы Ұлы қырауыл деп аталды. Ол Нью-Йорк және Массачусетс сияқты штаттардағы шығыс жағалауға қатты әсер етті.
the blizzard in the northern Great Plains of the United States
The Schoolhouse Blizzard, also known as the Schoolchildren's Blizzard, School Children's Blizzard, or Children's Blizzard, hit the U. S. Great Plains on January 12, 1888. With an estimated 235 deaths, it is the world's 10th deadliest winter storm on record. The blizzard came unexpectedly on a relatively warm day, and many people were caught unaware, including children in one room schoolhouses. The weather prediction for the day was issued by the Weather Bureau, which at the time was managed by Brigadier General Adolphus Greely. The indications officer (forecaster), Lieutenant Thomas Mayhew Woodruff in St. Paul, Minnesota, said: "A cold wave is indicated for Dakota and Nebraska tonight and tomorrow; the snow will drift heavily today and tomorrow in Dakota, Nebraska, Minnesota, and Wisconsin." On January 11, a strengthening surface low dropped south southeastward out of the Alberta District in Canada's North West Territories into central Montana Territory and then into northeastern Colorado by the morning of January 12. The temperatures in advance of the low increased some in the central plains (for example, Omaha, Nebraska, recorded a temperature of at 7 a. m. on January 11, while the temperature had increased to by 7 a. m. on January 12). The strong surface low rapidly moved into southeastern Nebraska by 3 p. m. on January 12 and finally into southwestern Wisconsin by 11 p. m. that same day. On January 11, the massive cold air mass that had formed around January 8 around Medicine Hat and Qu'Appelle, Assiniboia District, had reached a spread of over 780 mile (1255 km). The blizzard was precipitated by the collision of an immense Arctic cold front with warm moisture laden air from the Gulf of Mexico. Within a few hours, the advancing cold front caused a temperature drop from a few degrees above freezing to [ in some places]. This wave of cold was accompanied by high winds and heavy snow. The fast moving storm first struck Montana in the early hours of January 12, swept through Dakota Territory from midmorning to early afternoon, and reached Lincoln, Nebraska, at 3 p. m.
Many who were caught unaware misjudged the weather due to a warm spell. Carl Saltee, a teenage Norwegian immigrant in Fortier, Minnesota, remembered that " on the 12th of January 1888 around noontime it was so warm it melted snow and ice from the window until after 1 p. m." This changed rapidly for the teenager who continued that by 3:30 p. m. "A dark and heavy wall built up around the northwest coming fast, coming like those heavy thunderstorms, like a shot. In a few moments, we had the severest snowstorm I ever saw in my life with a terrible hard wind, like a Hurricane, snow so thick we could not see more than 3 steps from the door at times." What made the storm so deadly was the timing (during work and school hours), the suddenness of the storm, and the brief spell of warmer weather that preceded it. In addition, the very strong wind fields behind the cold front and the powdery nature of the snow reduced visibilities on the open plains to zero. People ventured from the safety of their homes to do chores, go to town, attend school, or simply enjoy the relative warmth of the day. As a result, thousands of people — including many schoolchildren — got caught in the blizzard. The death toll was 235, though some estimate 1,000. Teachers generally kept children in their schoolrooms. Exceptions nearly always resulted in disaster. This cold front was so self reinforced that it dropped temperatures as far south as Veracruz, Mexico, before dissipating. Travel was severely impeded in the days following. Two months later, yet another severe blizzard hit the East Coast states: This blizzard was known as the Great Blizzard of 1888. It severely affected the east coast, in states like New York and Massachusetts.
Өлеңдер
Плейнвью, Небраска: Лоис Ройс үш оқушысымен бірге мектеп ғимаратында қамалып қалды. Сағат 15:00-ге қарай олардың жылыту отыны таусылып бітті. Оның пансионаты жақын болғандықтан, ол балаларды сонда жетектеп әкелуге тырысты. Бірақ көріну өте нашар болғандықтан, олар жолдан адасып қалды. Балалардың екеуі 9 жасар ұл, ал біреуі 6 жасар қыз. Ол ақпанның 6-сы немесе 7-сі күні, аяқтары мен тізелерінің қырынуынан кейін жасалған операцияның салдарынан қайтыс болды. Зеонаға жақын, Дакота аймағы: Жергілікті мектептегі балалар құтқарылды. Екі ер адам ең жақын үйге арқан байлап, мектепке бет алды. Олар арқанның екінші ұшын байлап, балаларды қауіпсіз жерге шығарды. Мира Вэлли, Небраска: Минни Фримен 13 баланы мектебінен үйіне аман-есен жеткізді. Ол балаларды соқыр дауыл кезінде бірге ұстап тұру үшін арқан қолданды деген әңгіме кең тарады, бірақ балалардың бірі бұл рас емес деді. Сол жылы Уильям Винсент оның құрметіне «Ұлы қыраудың әні: Он үш адам құтқарылды» немесе «Небрасканың батыл қызы» атты әнді жазып, Lyon & Healy баспасынан шығарды. 1967 жылы, Небрасканың жүз жылдығын тойлауға орай, Женна Рейналдың 1888 жылғы мектеп қырауының венециялық әйнек суреті Небраска штатының Капитолий ғимаратының солтүстік бөлігінің батыс қабырғасына орнатылды. Сурет, жартылай абстрактілі стильде, Фрименнің балаларды дауылдан аман-есен алып шығуын бейнелейді. Небраска ақыны Тед Кузер мектеп қырауы туралы көптеген әңгімелерді өзінің «Қырау дауыстары» атты өлеңдер жинағында жазды. Небраскада туған жазушы Рон Хансен «Зұлымдық» атты әңгімесінде қыраудың әртүрлі көзқарастардан бейнеленгенін көрсетеді. 36 жастағы шотланд иммигранты Джеймс Джексон Миннесота штатының Вудсток қаласының жанында 16 шақырымдық жерде мүлкіндегі малдың қырынудан өлгенін тапты. Лорен Таршис 2018 жылдың ақпан айында «Мен аман қалдым» кітап сериясының аясында Джон есімді кейіпкерге арналған «Балалар қырауы» атты кітабын жариялады.
Еске алу кітабы
1940 жылдары бір топ адам 1888 жылғы 12 қаңтардағы буран туралы кітап жазу үшін «Үлкен Небраска бураны клубын» құрды. «In All Its Fury: A History of the Blizzard of Jan. 12, 1888, With Stories and Reminiscences» атты нәтижесінде жарық көрген кітапты В. Х. О’Гара өңдеді.