Кіріспе

Аргентиналық генерал және саясаткер, 1777–1850 жж.
Аргентиналық генерал және саясаткер Хуан Мартин де Пуэрредон и О'Доган (18 желтоқсан 1777 – 13 наурыз 1850) – 19 ғасырдың басындағы Аргентиналық генерал және саясаткер. Аргентинаның тәуелсіздік жариялануынан кейін ол Рио-де-ла-Платаның Біріккен провинцияларының Жоғарғы директоры болып тағайындалды.

Ерте өмір

Пуэрредон Буэнос-Айресте дүниеге келді, Хуан Мартин де Пуэрредон и Лабрушери мен оның әйелі Мария Рита Дамасия О'Доган и Сорияның сегіз баласының бесіншісі. Пуэрредонның әкесі француз саудагері болған, ол ағасымен бірге Кадисте, кейін Буэнос-Айресте қоныстанды. Әкесі 1791 жылы қайтыс болғанға дейін Корольдік колледжде білім алды. Мария отбасының басшысы болды, бизнес мәселелерінде Ансельмо Саенц Валенте оған көмектесті және Хуан Мартинді 14 жасында оқудан шығарды. Одан кейін ол сауда-саттық үйрену үшін Испанияның Кадис қаласындағы туысының үйіне көшті. Оның алғашқы іскерлік сапары оны Мадрид пен Францияға жеткізді. Әкесінің өсиетін реттеу үшін ол қысқа уақытқа Буэнос-Айреске оралды және 1803 жылы Испанияда Диего де Пуэрредон и Лабрушери мен Маман Майролуоның қызы, туысы Долорес Пуэрредонға үйленді. Олар Буэнос-Айреске қайтып келді, бірақ сапар жолында Долорес түсік тастады. Пуэрредон онымен бірге Испанияға оралып, отбасына барып, денсаулығын жақсартуға үміттенді, бірақ ол тағы да түсік тастады және денсаулығы нашарлап, 1805 жылдың мамыр айында қайтыс болды.

Британдық шабуылдар

Буэнос-Айрес 1806 жылы Рио-де-ла-Платаға британдықтардың екі шабуылының біріншісі кезінде британдық әскерлердің басып кіруіне ұшырады. Пуэирредон испандықтардан тәуелсіздік алуға британдықтардың көмектесетініне сенбеген креолдардың бірі болды. Ол Монтевидеоға көшіп, губернатор Паскуаль Руис Уидобромен кездесті. Уидобро оған қарсылық ұйымдастыруға рұқсат берді, сондықтан ол Буэнос-Айреске қайтып, Пердриел ранчосында жасырын түрде әскер дайындады. Бірақ британдықтар оны тауып, жартылай дайын әскерді жеңіске жеткізді. Пуэирредон Колония-дель-Сакраментоға қашып, Сантьяго де Линьерске қосылды, оның әскері кейін британдықтарды жеңді. 1807 жылы ол Буэнос-Айрес атынан Испанияға қайта жіберілді, бірақ 1809 жылы Бразилия арқылы Буэнос-Айреске оралды, содан кейін тәуелсіздік қозғалысына қатысты. 1810 жылғы мамыр революциясынан кейін, бірінші жергілікті үкіметтік хунта құрылды, ол Кордова губернаторы болып тағайындалды, ал 1812 жылы тәуелсіз күштердің жетекшісі және қысқа ғұмырлы Бірінші Триумвират мүшесі болды. 1812-1815 жылдары ол Сан-Луисте жер аударылды.

Жоғарғы директор

1816 жылы Пуэрредон Рио-де-ла-Платаның біріккен провинцияларының Жоғарғы директоры болып сайланды. Ол Хосе де Сан-Мартиннің Чилидегі әскери жорығын ынталы түрде қолдады, сондай-ақ Аргентинаның бірінші ұлттық банкін және ұлттық монетаханасын құрды. Біртұтас конституция жарияланғаннан кейін, көтерілістер оны 1819 жылы Жоғарғы директор лауазымынан қанағаттануға және Монтевидеоға жер аударылуға мәжбүр етті. Содан кейін ол саясатта аз ғана рөл атқарды, ең бастысы 1829 жылы Хуан Мануэль де Росас пен Хуан Лавалле арасында делдал ретінде қызмет етті. Ол Буэнос-Айрес штатының Сан-Исидро қаласындағы шаруашылығында зейнетке шығып, қайтыс болды.

Жеке өмір

Сан-Луисте болған кезінде Пуэрредонның Хуана Санчеспен некеден тыс Вирджиния деген қызы болды. 1815 жылы 39 жасында ол 14 жасар екінші әйелі Мария Каликста Тельхея и Кавидеске үйленді; Бірінші Триумвираттың Ривадавия, Пуэрредон және Чикланасы үш жыл бұрын оның әкесі Мартин де Алзаганың роялистік құйрықтарының мүшесі ретінде өлім жазасына кесілді. Пуэрредондардың жалғыз ұл баласы және қызы Вирджиния Пуэрредон Сан-Исидрода Хосе Мария Пелиза Гомес де Роспиглиозиге тұрмысқа шықты. Прилидиано 1823 жылғы 24 қаңтарда Буэнос-Айресте дүниеге келді. Ол инженер-құрылысшы және суретші болды, сондай-ақ алғашқы аргентиналық суретші деп аталды; ол баласыз болды. 1835 жылдан 1849 жылға дейін Пуэрредон отбасымен бірге Еуропада тұрды.

Танымал мәдениетте

Гриффиннің "Құрметпен байланысты" тарихи ойын-қиял сериясы Пуэрредонға Мария Елена Пуэрредон де Фраде (1812–1858) атты ойдан шығарылған қызды сыйлайды. Ол Аргентиналық полковник Хорхе Гильермо Фраденің және серияның басты кейіпкері Клетус Хауэлл Фраденің аналық туысы болып табылады.