Жаңа Зеландияның бұршақ ағаштары және олардың қолданылуы
Pseudowintera
Жаңа Зеландияға тән мәңгі жасыл Pseudowintera туқымдасы туралы ақпарат. Дәрілік қасиеттері бар Horopito өсімдігі, Winteraceae тұқымдасының ерекшеліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағаштар туысы
Genus of trees
Pseudowintera – Winteraceae тұқымдасына жататын, гүлдейтін, сүректі мәңгі жасыл ағаштар мен бұталар туысы. Pseudowintera түрлері Жаңа Зеландияға тән. Winteraceae – оңтүстік жарты шардағы ылғалды Антарктида флорасымен байланысты магнолидтер. Хорипото жапырақтарын ыстық, бұрышты дәмді ету үшін шайнауға болады. Pseudowintera axillaris, жазықтық хорипотосы деп белгілі. Бұл 35° - 42° оңтүстік ендігіндегі жазық және төменгі тау ормандарында сегіз метрге дейін өсетін бұта немесе кішкентай ағаш. Оңтүстік аралда ол Басты суайырықтың батысында өседі. Pseudowintera colorata, немесе тау хорипотосы, мәңгі жасыл бұта немесе кішкентай ағаш (1–2,5 м), жапырақтарының өткір дәмі болғандықтан, көбінесе қалампир ағашы деп аталады. Оның сары және жасыл жапырақтары қызыл дақтармен өрнектелген; көктемде жаңа жапырақтар ашық қызыл түсті болады. Бұл түр Жаңа Зеландияның барлық аймақтарында, жазық ормандардан жоғары тау ормандарына дейін, сондай-ақ 36° 30' оңтүстік ендігінен Стюарт аралы/Ракиураға дейін кеңінен таралған. Әртүрлі қолданылуының арқасында, медициналық және тағамдық мақсаттарда, horopito атауы күнделікті сөйлеуде әдетте colorata түріне қатысты қолданылады. Pseudowintera traversii, немесе Travers хорипотосы, бір метрге дейін жететін тығыз бұта. Ол Оңтүстік аралдың солтүстік-батыс бөлігінде ғана, Коллингвудтан Вестпортқа дейін табиғатта өседі.
Pseudowintera is a genus of woody evergreen flowering trees and shrubs, part of family Winteraceae. The species of Pseudowintera are native to New Zealand. Winteraceae are magnoliids, associated with the humid Antarctic flora of the southern hemisphere. Horopito can be chewed for a hot, peppery taste. Pseudowintera axillaris, is known as the lowland horopito. It is a shrub or small tree growing up to eight metres tall in lowland and lower montane forests from 35° to 42° South. In the South Island it grows West of the Main Divide. Pseudowintera colorata, or mountain horopito, is an evergreen shrub or small tree (1–2.5 m) commonly called pepperwood because its leaves have a very hot bite. Its yellow and green leaves are blotched with red; new leaves in the spring are bright red. It is widespread throughout New Zealand, from lowland forests to higher montane forests, and from 36° 30' South as far southwards as Stewart Island/Rakiura. Because of its various uses, both medicinal and culinary, the name horopito when used in common speech normally refers to the colorata species. Pseudowintera traversii, or Travers horopito, is a compact shrub up to one metre tall. It grows naturally only in the northwest corner of the South Island, from Collingwood to Westport.
Өсіру
Хорипота табиғи түрде тазаланған жерлерде жаңадан өсетін өсімдіктер арқылы таралады, бірақ оны көбінесе үй бақшаларында әсемдік үшін отырғызып көруге болады. Соңғы жылдары коммерциялық мақсатта өсіруге кірісті.
Horopito spreads naturally through regrowth on cleared land but may often be found in domestic gardens as a decorative plant. Planting for commercial purposes has begun in recent years.
Фармацевтикалық қолдану
Horopito құрамында сесквитерпен диалдегид полигодиал, әйтпесе полигодиал деп аталатын, көптеген биологиялық қасиеттері бар зат бар, оның ішінде саңырауқұлаққа қарсы, микробқа қарсы, қабынуға қарсы, аллергияға қарсы және жәндіктерге қарсы әсерлері бар. Polygodial Candida albicans-ты өте тиімді тежегіш ретінде сынақтан өткен. Маорилер горопитоны дәстүрлі түрде әртүрлі емдік мақсаттарда қолданған, соның ішінде: терідегі саңырауқұлақты инфекцияны, асқазан ауруын, диареяны және ауырсық басу үшін. Жаңа Зеландияға алғашқы еуропалық қоныс аударушылар да горопитоны емдік мақсатта қолданған.
Horopito contains a substance called sesquiterpene dialdehyde polygodiali, otherwise known as polygodial that has a number of biological properties including antifungal, antimicrobial, anti inflammatory, antiallergic and insecticide effects. Polygodial has been tested as a very effective inhibitor of Candida albicans. Horopito was used traditionally by Maori for a variety of medicinal purposes including treatment of: fungal skin infection, stomach pain, diarrhoea and as an analgesic. Early European settlers to New Zealand also used horopito for medicinal purposes.
Ас дайындауда
Хоропито жапырақтары тамақ дайындауда әртүрлі тәсілдермен қолданылады. Қазіргі Жаңа Зеландия асханасында хоропито дәмдеуіш ретінде қолданылуда. Әдетте жапырақтары кептіріліп, содан соң ұнтаққа айналдырылады. Бұл ұнтақты қара бұрыш қолданылатын жерлерде пайдалануға болады, тікелей етке сеуіп, майлармен араластырып, соустар (мысалы, горчицамен) жасауға, сірке суына, печеньеге және тіпті мұзжұмсаққа қосуға болады.
Horopito leaves are used in cooking in a variety of ways. Horopito is now being used as a seasoning in modern New Zealand cuisine. Typically the leaves are dried and then ground to form a powder. The powder may be used wherever black pepper is used and applied directly to meats, mixed with oils, used to make condiments (e. g. with mustard), in vinegars, biscuits and even ice cream.