Кіріспе

Сеетал темір жолы (Seetalbahn) – Швейцарияның Ленцбург пен Люцерн арасындағы Швейцария Федералдық темір жолдарының стандартты кеңдіктегі темір жолы. Жол 1883 жылы британ инвесторларына тиесілі болған Швейцарияның көл аңғары теміржол компаниясымен салынды, кейіннен ол Швейцариялық Зеетальбан Гезельшафт (SthB) компаниясына тиесілі болды. Салынған кезде, бұл жол көптеген жағынан жол бойындағы трамвай сияқты болды, дерлік барлық жерде параллель жолмен қатар жүріп, ауылдардың ішінде өтіп, үйлерді жолдан бөліп тұрды. Қауіпсіздігін жақсарту мақсатында қайта жаңартылғанмен, осы ерекшеліктерінің көп бөлігі бүгінгі күнге дейін сақталған.

Құрылуы

Сеталь аңғарының тұрғындары бастапқыда Базельден Люцернге дейінгі басты теміржол желісі аңғар арқылы салынады деп үміттенген, бірақ Швейцарияның орталық темір жолы Зофинген, Сурзе және Семпах қалалары арқылы өтетін бағытты таңдады. Осы кезеңде инженер Теодор Лутц жергілікті теміржолдарды салу жөніндегі тұжырымдаманы әзірледі. Оның ойынша, бұл теміржолдар қолданыстағы жолдарды бөлісіп пайдалануға тиіс, себебі жаңа ашылған теміржол олардың көп бөлігін трафиктан айырады. Бұдан өзге, бұл жергілікті пойыздың тікелей қала орталықтарына келуіне мүмкіндік беретін еді. Лутц Лондон инвесторларынан қаржы тауып, Сеталь аңғары арқылы өз идеяларын іске асырды. 1882 жылдың 22 тамызында Лондонда Швейцарияның Көлді аңғар теміржол компаниясы құрылды. 1883 жылдың 3 қыркүйегінде алғашқы бөлігі ашылды. Жолаушылардың арасында Люцерннен келген туристер де болды, олар Холлвилерзе және Балдегерзе көлдерін аралап, көрікті жерлерді тамашалады. Содан кейін басты желі кеңейтілді, сондай-ақ Бейнвил мен Беромунстер арасындағы қысқа тармақ желісі салынды.

Меншік иесінің өзгеруі

Британдық инвесторлардың күтілген пайдасы орындалмады, сондықтан олар 1894 жылы жаңадан құрылған Schweizerische Seethalbahn Aktiengesellschaft (SthB) компаниясына бұл желіні сатты. Олар түрлі жақсартулар жасады, оның ішінде жолаушыларға арналған мейрамхана вагондарын қосты. Сонымен қатар, олар Швейцариядағы темір жолдарды электрлендіруді бастады, 1910 жылы 5,5 кВ 25 Гц айнымалы токпен электрмен жұмыс істейтін қызметті іске қосты. Барлық күш-жігеріне қарамастан, желі пайда әкелмейтін болып қалды. 1922 жылы бұл желі Швейцария Конфедерациясына өткізіліп, Швейцария Федералдық темір жолдарының (SBB) құрамына енді. 1930 жылы SBB электрлендіру жүйесін өз стандартына сәйкес өзгертті. 1997 жылы Beinwil мен Beromünster арасындағы тармақ желісі жабылды. Қазір ол велосипед жолының бөлігіне айналды.

Қайта құру

ХХ ғасырдың соңына қарай Seetalbahn жолы SBB-ның барлық желілері арасындағы қауіпсіздік көрсеткіштері бойынша ең нашар нәтиже көрсеткен. 1987 және 1992 жылдар аралығында SBB-ның барлық теміржол өткелдерінде болған апаттардың шамамен жартысы осы жолға тиесілі болды, сондай-ақ жолда тоғыз адам қаза тапты. Осыдан қауіпсіздікті жақсарту осы жол үшін маңызды міндет болып табылды.