Кіріспе
Трахеоэзофагеялық фистула (TEF, немесе TOF; орфографиялық айырмашылықтарды қараңыз) – өңеш пен трахея арасындағы қалыптан тыс қосылыс (фистула). ТЭФ – жиі кездесетін туа біткен аномалия, бірақ ересек жаста пайда болған жағдайда көбінесе ларингэктомия сияқты хирургиялық араласулардың салдарынан туындайды.
Презентация
Жаңа туған нәрестеде трахеоэзофагеялық фистула тым көп сілекей шығарумен, сондай-ақ тамақтану басталғанда тұншығу, жөтел, құсу және цианозбен байланысты болуы мүмкін. Қазандық атризиясы және одан кейінгі жұту қабілетінің жоқтығы әдетте жүктілік кезінде полигидрамнияға алып келеді. Ересектерде сирек кездеседі.
Қауымдастықтар
ТЭФ немесе қыртқан ішек атризиясы бар нәрестелер дұрыс тамақтана алмайды. Диагноз қойылғаннан кейін, тамақ қабылдау мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін дереу операция жасау қажет. Кейбір балаларда ТЭФ операциясынан кейін қиындықтар туындауы мүмкін; олар дисфагия және кеуде қуысының мәселелеріне тап болуы мүмкін. ТЭФ-пен туған балалар басқа да аномалиялармен бірге тууы мүмкін, ең көп кездесетіні – VACTERL ассоциациясында сипатталған аномалиялар. Бұл жиі бірге кездесетін аномалиялардың тобы, оның ішінде жүрек, бүйрек және аяқ-қолдың деформациялары бар. ТЭФ-і бар нәрестелердің 6%-ында көмейдің жарығы (ларингеальдік тілік) болады.
Себеп
ТЭФ туа біткен жағдайда, эмбриологиялық дамудың төртінші аптасынан кейін трахеоэзофагеялық жоталардың бірігуі толық болмағандықтан пайда болуы мүмкін. "Фистула" сөзі латын тілінен аударғанда "құбыр" деген мағынаны білдіреді және ол екі түтікше арасында немесе түтікше мен қуыс арасындағы қалыптан тыс байланыс болып табылады. Трахеялық-эзофагеялық фистулада бұл байланыс трахея мен қықырақ арасында орналасады. Бұл байланыс орталық қуысқа ие болуы немесе болмауы мүмкін; егер қуыс болса, онда қықырақтан тамақ трахеяға (және одан өкпеге) өтуі мүмкін, немесе трахеядағы ауа қықыраққа өтуі мүмкін. ТЭФ трахеостомиялық түтік пен назогастрикалық зондтың (NGT) бір-біріне жақын орналасуынан туындаған қысым салдарынан некрозға байланысты да пайда болуы мүмкін.
Диагностика
ТЭФ күдікті болуы тиіс, егер нәресте өмірінің бірінші күні алғашқы тамақтандырудан кейін жұта алмаса. Қазан-асқазан атризиясын Райлдың мұрын-асқазан зонды арқылы анықтауға болады; егер Райл зонды асқазанға енбесе, онда бұл қазан-асқазан атризиясы және асқазан мен қыртқан арасындағы байланыстың жоғалғанын көрсетеді. ТЭФ МРТ арқылы диагностикаланады, ол атризиялық қыртқанды (бар болса) және ТЭФ-ті, сондай-ақ оның орналасуын және анатомиясын нақтылайды. ТЭФ күдікті болған жағдайда, аллергия қаупі жоғары және ауыр, бақылауға келмейтін кеуде инфекциясы болуы мүмкін болғандықтан, гастрографинмен контрастты жұтқыруды қолдануға болмайды.
Емдеу
Ол хирургиялық жолмен түзетіледі, кез келген фистула резекцияланып, үзіліс болған сегменттер тігіледі. Сәбилер көбінесе асқазанға зонд арқылы тамақтандыру үшін жаңа туған нәрестелерді күтіп қадағалау бөлімінде жатуы мүмкін. Антибиотиктер, ауырсынды басатын дәрілер, кеудеден сұйықтық шығару, оттегі және тыныс алдыру қажет болуы мүмкін.