Блеомицин: Қолданылуы, жанама әсерлері мен ескертулер

Кіріспе

Гликопептид антибиотик әртүрлі қатерлі ісіктерді емдеу үшін қолданылады.

| Сурет = Bleomycin A2.svg
| Сурет сипаттамасы = Bleomycin A2
| Ен = 350
| Балама =

| Биожетімділік = Бұлшық етке және тері астына енгізгенде сәйкесінше 100% және 70%, ал ішқұрыштық және плевраға енгізгенде 45%
| Ақуызға байланысуы =
| Метаболизм =
| Метаболиттер =
| Басталуы =
| Жартылай шығарылу кезеңі = екі сағат. Бұл Ходжкин лимфомасы, Ходжкин емес лимфомасы, ұрық безінің қатерлі ісігі, аналық безінің қатерлі ісігі және жатыр мойнының қатерлі ісігі сияқты ауруларды қамтиды. Жиі кездесетін жанама әсерлерге қызба, салмақ жоғалту, құсу және бөртпе жатады. Бұл дәрі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының "Көрінетін дәрілер тізіміне" кіреді. Ол жалпы қолданыстағы дәрі ретінде қол жетімді. Бактериялық инфекцияларға қарсы тиімді болғанымен, оның уыттылығы оны осы мақсатта қолдануға кедергі келтіреді.

Жанама әсерлер

Ең көп кездесетін жанама әсерлер тұмауға ұқсас белгілер болып табылады және оларға қызба, бөртпе, дерматографизм, гиперпигментация, алопеция (шаштың түсіп қалуы), дікілдеу, суық тию және Рейно синдромы (саусақтар мен есікшелердің түсі өзгеруі) кіреді. Блеомициннің дозасын арттыру кезінде туындайтын ең қауіпті асқынуы – өкпе фиброзы және өкпе функциясының нашарлауы. Блеомициннің оттегіге деген сезімталдықты күшейтетіні айтылған, ал жақындағы зерттеулер блеомициннің тудырған өкпе зақымдануының механизмінде IL-18 және IL-1β қабынуға қарсы цитокиндердің ролі екенін көрсетеді. Сондықтан, жалпы анестезия қажет болатын процедурадан бұрын, пациент блеомицинмен бұрын емделгенін анестезиологқа міндетті түрде хабарлауы керек. Блеомициннің оттегіге сезімталдығы және қосымша оттегімен емдеуден кейін өкпе фиброзы даму қаупінің артуы туралы болжамдарға байланысты, емделген пациенттердің су астына шолу жасауы мүмкін бе деген мәселе туындайды. Сондай-ақ, блеомициннің дәм сезімін бұзатыны анықталды.

Өмір бойы жинақталған доза

Блеомициннің өмір бойы жинақталған дозасы 400 бірліктен аспауы тиіс. Өкпе токсикалық әсерлері, көбінесе өкпе фиброзы ретінде көрінеді, блеомициннің 400 бірліктен жоғары дозаларымен байланысты. Кейбір зерттеулер блеомициннің ДНК тізбектеріне тимидиннің енуін тежейтінін көрсетеді. Блеомициннің ДНК-ны бөлуі, кем дегенде in vitro жағдайында, оттегі мен металл иондарына байланысты. ДНК тізбегінің бөліну механизмі толыққанды анықталмаған, бірақ блеомицин металл иондарын (негізінен темірді) хелаттайды, нәтижесінде ДНК-ны бөлетін супероксид және гидроксид еркін радикалдарын тудыратын псевдофермент пайда болады деп саналады. Балама гипотеза бойынша, блеомицин ДНК тізбегіндегі белгілі бір орындарға байланысып, негізден сутек атомын алып тастау арқылы бөлінуді тудыруы мүмкін, бұл негіздің Криги типіндегі қайта құрылуына немесе сілтіге сезімтал зақымданудың пайда болуына әкеледі. Бұған қоса, бұл кешендер липидтердің пероксидтелуіне және басқа жасушалық молекулалардың тотығуына да себеп болады. Сондықтан, блеомицин Ходжкин лимфомасында доксорубицинмен бірге қолданылады, себебі олардың ДНК-ға қосымша және толықтыратын әсерлері бар, доксорубицин ДНК тізбектері арасына еніп әрекет етеді, сондай-ақ топоизомераза II ферментіне әсер етіп, топоизомераза кешендерін босатады.

Тарих

Блеомицин алғаш рет 1962 жылы жапон ғалымы Хамао Умезава Streptomyces verticillus бактериясының культуралық сұйықтықтарын зерттеу кезінде қатерлі ісікке қарсы әсерін анықтағанда ашылды. Умезава өз жаңалығын 1966 жылы жариялады. Препарат 1969 жылы Жапонияда Nippon Kayaku компаниясы тарапынан өндіріске енгізілді. АҚШ-та блеомицин 1973 жылдың шілде айында FDA мақұлдауына қол жеткізді. Алғашқыда препарат АҚШ-та Bristol Myers Squibb компаниясының алдындағы Bristol Laboratories мекемесімен Blenoxane тауарлық атауымен сатылды.

Зерттеу

Блеомицин зерттеулерде егешқұйрықтарда өкпе фиброзын шақыру үшін қолданылады.