Аускуц концлагеріндегі тұтқын және қызығушылық саяхаты
Passenger (1963 film)
«Жолаушы» (1963) – Анджей Мунктың аяқталмаған, Освенцим концлагеріндегі қызмет еткен SS офицерінің естеліктерін баяндайтын польша фильмі. Холокост тақырыбы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жолаушы (Pasażerka) – 1963 жылы түсірілген польшалық көркем фильм, режиссері Анджей Мунк. Мунк түсірілім барысында автокөлік апатында қаза болғандықтан, аяқталмаған фильмті режиссерлер Витольд Лесиевич және Анджей Брзозовский шығару үшін жинастырды. "Жолаушы" деректі фильм форматында, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Аушвиц концлагерінде қызмет еткен, құрамындағы SS офицерінің (Александра Сляска сомдаған) естеліктерін көркемдеп бейнелейді. "Жолаушы" еврейлерге жасалған Холокост кезіндегі неміс құрту лагерінің шағын үлгісінде қанаушы мен құрбанның мәнін зерттейді.
Passenger (Pasażerka) is a 1963 Polish feature film directed by Andrzej Munk. When Munk died in a car crash during production, the unfinished film was assembled for release by directors Witold Lesiewicz and Andrzej Brzozowski. Passenger, using the form of a documentary, dramatizes the memories of a fictional SS officer (played by Aleksandra Śląska) who had served at the Auschwitz concentration camp during World War II. The Passenger examines the nature of oppressor and victim within the microcosm of a German extermination camp during the Jewish Holocaust
Сюжет
"Пассажир" романы 1960 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанына он бес жыл өткен соң басталады. Оқиға Оңтүстік Америкадан Еуропаға бағыт алған сәнді лайнердегі Атлантика арқылы жасалған саяхат кезінде өрбітеді. Лиза Кречмер (Александра Сляска), бұрынғы концлагерьдегі СС офицері, лагерьдегі тұтқындардың бірі болған Мартамен (Анна Ципелевская) кездейсоқ кездеседі. Кемеде Лиза мен Мартаның рөлдері шамалы өзгеріп, кері айналады. Марта бұрынғы нацисті соғыс қылмыскері ретінде әшкерелеу мүмкіндігіне ие, егер билікке хабарламаса, кем дегенде Лизаның күйеуіне, ол оның өткенінен бейхабар. Бұл кездесу Лизаның естеліктерінің легін оятып, оны құрту орталығындағы оқиғаларды және Мартаға қатысты өзінің әрекеттерін қайта бағалауға итереді. Флешбэктер сериясында Лизаның рөлін ақтауға бағытталған ішкі монологы Холокост сипаттаған ерлердің, әйелдердің және балалардың жүйелі түрде қырғынға ұшырауы туралы естеліктермен қақтығысады. Жәбірленуші мен қылмыскер арасындағы қарым-қатынастың күрделілігі Мартаның қадір-қасиетін жоғалтуын көрсетеді, ол өзін қанаушыларға бейімдеу арқылы аман қалды.
The Passenger begins in 1960, fifteen years after the end of World War II. The setting is a transatlantic voyage aboard a luxury liner en route from South America to Europe. Liza Kretschmer (Alexandra Śląska), a former concentration camp SS officer, has a chance encounter with a fellow passenger who was one of her inmates at the camp, Marta (Anna Ciepielewska). Aboard the vessel, the roles of Liza and Marta are more or less reversed. Marta is in a position to expose the former Nazi as a war criminal, and if not to the authorities, at least to Liza’s husband, who is ignorant of her past. The meeting unleashes a cascade of memories for Liza, in which she struggles to revisit the events at the extermination center, and the nature of her behavior towards Marta. In a series of flashbacks, Liza’s internal narrative, which serves to rationalize her role, clashes with memories of the systematic murder of men, woman and children that characterized the Holocaust. The complexities of the relationship between perpetrator and victim reveals the degradation of Marta, who survived by accommodating herself to her oppressors.
Өндіріс тарихы
39 жасында фильм түсіріліп жатқан кезде көлік апатынан қайтыс болған Мунк, фильмнің аяқталған түсірілімдері Витольд Лесиевичтің түпнұсқа кадрлары мен сценарий эскиздерінің бөліктері арқылы біріктірілді. Пайдаланылған әдістер фильм барысында дауыстау арқылы түсіндіріледі, сондықтан оның аяқталмаған күйі өзі деректі фильм сипатына ие. Фильмнің бір бөлігі Аушвицте түсірілген. "Жолаушы" фильмінің бастауы Зофия Посмыш-Пиасечканың 1959 жылы жазған "45-ші кабинадағы жолаушы" атты радиодрамасынан алынған. Посмыштың пьесасы кейіннен романға өңделді және 1962 жылы "Пассажерка" деген атпен жарық көрді.
Munk, at the age of 39, died in a car accident while the film was in production and the completed scenes were combined from parts of original footage and screenplay sketches by Witold Lesiewicz. The methods used are explained in a voice over during the course of the film, so its unfinished state itself takes a documentary form. Parts of the film were shot at Auschwitz. The source for The Passenger was a radio drama titled Passenger from Cabin Number 45, written by Zofia Posmysz Piasecka in 1959. Posmysz's play was later reworked into a novel. It was published in 1962 as Pasażerka.
Марапаттар
"Пассажир" фильмі 1964 жылғы Канн кинофестиваліне ілікті, онда ол FIPRESCI жүлдесін жеңіп алды. Сондай-ақ фильм 37-ші "Оскар" сыйлықтарындағы "Үздік шетелдік фильм" номинациясына Польшадан ұсынылды.
The film Passenger was entered into the 1964 Cannes Film Festival where it won a FIPRESCI Award. The film was also selected as the Polish entry for the Best Foreign Language Film at the 37th Academy Awards.