Жапониядағы ең көне Шинто ғибадатханасы - Изумо Тайша

Кіріспе

Жапониядағы ең көне синтоизм ғибадатханасы

Изумо тайша (出雲大社), ресми түрде Изумо Ояширо, Жапониядағы ең ежелгі және маңызды синтоизм ғибадатханаларының бірі. Құрылған күні туралы ешқандай жазбада көрсетілмеген. Шимане префектурасының Изумо қаласында орналасқан, мұнда екі ірі фестиваль өтеді. Ол Окунинуши (大国主大神) құдайына, неке құдайы ретінде танымал синто дініндегі қасиетті тұлғаға, сондай-ақ ерекше аспанды қами – Котоамацукамиге арналған. Көптеген адамдар бұл ғибадатхананың Жапониядағы ең көне синтоизм ғибадатханасы екеніне сенеді, тіпті Исе Ұлы ғибадатханасынан да бұрын салынған. "Таиша зкури" сәулет стилі атын Изумо тайшаның басты залынан алған. Сол зал және оған іргелес үйлер 1952 жылы Жапонияның ұлттық қазынасы деп жарияланды. Дәстүр бойынша, зал қазіргіге қарағанда бұрын әлдеқайда биік болған. 2000 жылы табылған алып бағаналардың қалдықтары осы мәлімдемені қуаттайды. Қасиетті орын камидің күшін сақтау және сәулет өнерінің салт-дәстүрлерін жалғастыру үшін әр 60-70 жылда қайта салынып тұрады. Бұл жүйелі қайта құру процесі "Сенгу" (遷宮) деп аталады және көптеген маңызды синтоизм ғибадатханаларында ұзақ жылдар бойы қолданылып келеді, мысалы, Исе Ұлы ғибадатханасы әр 20 жылда қайта салынады. Ғибадатхана аумағындағы бірнеше басқа да ғимараттар Жапонияның маңызды мәдени мұралары тізіміне енгізілген.

Шығу тегі

Жапонияның ең көне екі жылнамасы – Кодзики мен Нихон Шокиде айтылғандай, Күн құдайы Аматерасудың немересі Ниниги-но Микото аспаннан түскенде, Окунинуши құдайы өзінің елін Ниниги-но Микотоға сыйлады. Аматерасу бұл әрекетке өте қуанды және Окунинушиге Изумо Тайшаны тарту етті. Синто мифтерінде айтылғандай, бір кезде Япон аралдары Изумодан басқарылды. Изумо, құдайлардың мекені немесе аңыздар елі ретінде танымал, Изумо Тайшаның провинциясы болып табылады. Оның негізгі құрылысы бастапқыда Жапонияны құрған деп есептелетін Окунинушидің ұлы еңбегін мақтан ету үшін салынған. Окунинуши ұлтты құруға өмірін арнады, ол елдің ата-бабаларымен көптеген қуаныштар мен қайғыларды бөлісті. Окунинуши құтқарушы ғана емес, сонымен қатар қамқоршы құдай, бақыт сыйлайтын құдай және жақсы қарым-қатынас орнатушы құдай деп есептеледі. Нихон Шокиде айтылғандай, Күн құдайы Аматерасу: «Ендігіде менің ұрпақтарым мемлекеттік істерді басқарады. Сен адамдарға жақсы қарым-қатынас орнатуға және бақытты өмір сүруге көмектесетін сиқырды сыйла. Мен сенің үйіңді өзімдікіндей сәулет стилінде, алып бағаналармен және қалың, кең тақтайшалармен салып, оны Аменохису-но Мия деп атаймын» деді. Басқа құдайлар шақырылып, Аматерасудың бұйрығымен Уга тауының етегінде ұлы сарай салуға кірісті. Изумо Тайшаның қашан салынғаны туралы нақты мәлімет жоқ, бірақ шамамен 950 жылға (Хейан дәуірі) жатқан жазбаларда ғибадатхананың биіктігі 48 метрге жететін ең биік құрылыс екені айтылады, бұл Будданың Ұлы бейнесі орналасқан Тодай-дзи ғибадатханасынан (45 метр) асып түседі. Бұл ертедегі синтоисттік космологиямен байланысты болды, онда адамдар құдайлардың (ками) адамдық әлемнен жоғары тұратынына және табиғаттың ең керемет және сұлу бөліктеріне жататынына сенеді. Сондықтан, Изумо Тайша – ками үшін адамдардан жоғары тұратын орын құруға жасалған тыраш болуы мүмкін. Кодзикидегі ежегі Жапонияның аңыздары мен Нихон Шокидегі ежегі жылнамаларда Изумо Тайша алғаш салынған кезде Жапониядағы ең үлкен ағаш құрылыс болып саналған. Изумо Ояширо немесе Изумо Тайша деп аталудан бұрын, ғибадатхана Изумодағы Оками-но Мия, Ицукашиноками-но Мия, Кизуки-но Ояширо, Кизуки-но Мия немесе Ивакуманосо-но Мия деп белгілі болды. Ежегі ғибадатхананың қалдықтары табылды. Мысалы, құрылыстың бір тірегінің бөлігі табылған: диаметрі үш метр болатын үш қызыл шыршы ағашы. Ол қазір ғибадатханада қойылған. Көрсетілімде ерте дәуірден көптеген іздерді көруге болмаса да, басты кіреберіске дейін жергілікті колледж студенттері жасаған бастапқы құрылыстың кішірейтілген моделі бар дүкен бар.

According to the two oldest chronicles of Japan, the Kojiki and the Nihon Shoki, when Ninigi no Mikoto, grandson of the Sun Goddess Amaterasu, descended from the heavens, the god Ōkuninushi granted his country to Ninigi no Mikoto. Amaterasu was much pleased by this action and she presented Izumo taisha to Ōkuninushi. At one time, the Japanese islands were controlled from Izumo, according to Shinto myths. Izumo, known as the realm of gods or the land of myths, is Izumo taisha's province. Its main structure was originally constructed to glorify the great achievement of Ōkuninushi, considered the creator of Japan. Ōkuninushi was devoted to the building of the nation, in which he shared many joys and sorrows with the ancestors of the land. In addition to being the savior, Ōkuninushi is considered the guardian god and god of happiness, as well as the god who establishes good relationships. According to the Nihon Shoki, the sun goddess Amaterasu said, "From now on, my descendants shall administer the affairs of state. You shall cast a spell of establishing good relationship over people to lead them a happy life. I will build your residence with colossal columns and thick and broad planks in the same architectural style as mine and name it Amenohisu no miya." The other gods were gathered and ordered by Amaterasu to build the grand palace at the foot of Mt. Uga. There is no knowledge of exactly when Izumo taisha was built, but a record compiled around 950 (Heian period) describes the shrine as the highest building, reaching approximately 48 meters, which exceeds in height the 45 meter tall temple that enshrined the Great Image of Buddha, Tōdai ji. This was due to early Shinto cosmology, when the people believed the gods (kami) were above the human world and belonged to the most extraordinary and majestic parts of nature. Therefore, Izumo taisha could have been an attempt to create a place for the kami that would be above humans. According to Kojiki, the legendary stories of old Japan, and Nihon Shoki, the chronicles of old Japan, Izumo taisha was considered the largest wooden structure in Japan when it was originally constructed. Before being known as Izumo Ōyashiro or Izumo taisha, the shrine was known as Okami no miya in Izumo, Itsukashinokami no miya, Kizuki no Oyashiro, Kizuki no miya, or Iwakumanoso no miya. Evidence of the original Grand Shrine has been found. For example, part of one of the pillars for the structure was found: three cedar trees with a three meter diameter at its base. It is on display at the shrine. Although there is not much early evidence one can see when visiting, there is a shop just before the main entrance that has a smaller scale model of the original main structure made by local college students.

Тарих

Камакура дәуірінде, шамамен 1200 жылы, негізгі құрылымның мөлшері кішірейтілді. 1744 жылы ғибадатхана қазіргі көлеміне – 24 метр биіктікке және негізінде 11 метрлік шаршыға қайта жаңартылды. 18- мен 19-ғасырларда Жапонияда саяхаттау жиілеген сайын, ғибадатхана паломничествоның маңызды орталығына айналды. 1744 жылы киелі рух ішкі киелі орынға қоныстанғаннан бері, ішкі киелі орынды жөндеу үшін үш рет дәстүрлі рәсіммен орын ауыстырылды. Орын ауыстырулар 1809, 1881 және 1953 жылдары болды. 1871 жылдан 1946 жылға дейін Идзумо тайшасы ресми түрде (官幣大社) деп тағайындалды, яғни ол мемлекеттік қолдауға ие ғибадатханалардың ең жоғары дәрежесінде тұрды. 2008 жылдың сәуір айында рух, Хэйсей кезеңіндегі жөндеу жұмыстарына дайындық ретінде, Идзумо тайшасының алдыңғы киелі орынына уақытша орналастырылды. Идзумо тайшасының ішкі киелі орыны 2008 жылдың жазында 60 жылдан кейін алғаш рет жұртшылыққа ашылды. 2013 жылдың 11 мамырында Окунинуши 8000-нен астам адам қатысқан салтанатты шарада ішкі киелі орынға қайта оралды.

Сәулет

Идзумо Ояшироның негізгі құрылымы Тайша стилімен салынған, бұл ғибадатханалар салудың ең көне стилі. Негізгі құрылысқа әсерлі көлемдегі екі жақты кіреберіс құрылысы салынған, ол осы киелі орынды Ұлы киелі орын немесе Ұлы киелі орын деп атауға себеп болды. Бас зал (ходен) екі жағында үлкен чиги (қайшы пішіндес қыры) орналасқан. Жапон сәулет кітабында былай делінген: «Жоспар бойынша, қазіргі Бас киелі орын әрбір жаңа императордың таққа отыруы үшін салынған Дайджое Шоденге ұқсайды. Сондықтан Идзумодағы негізгі ғибадатхана ежелгі тұрғын үй сәулетінің ерекшеліктерін сақтап қалған деп есептеледі» (Ниши және Хозуми, 1985, 41 б.). Сәулет тұрғысынан алғанда, Идзумо Тайшаның негізгі құрылысының бастапқы биіктігі тарихи құрылыс стильдері мен әдістерін зерттеуді қиындатады. Алайда, белгілі болғандай, мұндай үлкен құрылыс көптеген қиындықтарға тап болды. Осы себепті, негізгі құрылымды қайта жаңарту кезінде құрылымдық және стильдік өзгерістер болды, бұл сыртқы түрінің бастапқы құрылыстан айырмашылығына әкелді. Сыртқы пішіні әрбір қайта құрумен өзгергенімен, еден жоспары дерлік өзгеріссіз қалды. Жоспар тоғыз тірек бағанадан тұрады, бұл ішкі кеңістікті төрт бөлікке бөледі және кіреберісті ортадан ығыстырады. Көптеген ғибадатханаларға тән маңызды ерекшелік – симметриялық дизайн, бұл Идзумо Тайшаның негізгі құрылымын асимметриялық еден жоспарымен ерекшелендіреді. Негізгі құрылым ғибадатхана емес, үй сияқты салынған, бұл адамдар мен ками арасындағы қарым-қатынас басқа ғибадатханаларға қарағанда азырақ болғанын көрсетеді.

Кагура-ден

Идзумо тайшасының (神楽殿) алғаш рет 1776 жылы Сэнге әулеті, Идзумо но Куни но Мияцуко, яғни Идзумоның билеушісі салт-дәстүрлі рәсімдерді өткізу үшін арналған үлкен зал ретінде салдырған. 1981 жылы Идзумо Ояширо Кё орденінің құрылғанына 100 жыл толуына арнап қайта жаңартылды. Идзумо но Куни но Мияцуконың дәстүрлі дұғалары, сенушілердің үйлену тойлары және ежелгі жапон музыкасымен қасиетті билер 240 татамимен Оракул залында өткізіледі. Сонымен қатар, құрбандық тақтасының үстінде ханзада Арисугаваның "Нұрға толы Оракул" деген мағынаны білдіретін төрт боялған кандзи таңбасынан тұратын жақтауы да дұғамен бірге құрметтеледі. Кагура залдарында Жапониядағы ең ірі шименава (қасиетті сабан арқан) орналасқан; оның ұзындығы 13,5 метр, ал салмағы шамамен 5 тонна. Бұл арқан – Идзумо тайшасының ең танымал және ерекше белгілерінің бірі.

Шококан

(彰古館) екі қабаттан тұрады. Бірінші қабатта Кагураденнің қабылдау кеңсесі орналасқан. Екінші қабатта маңызды заттарға арналған мұражай бар. Мұражайдағы кейбір заттар ұлттық қазына және маңызды мәдени мүліктер ретінде тағайындалған, мысалы әшекейлер, тұрмыстық заттар, картиналар, қылыштар және музыкалық аспаптар. Шококанның ең маңыздысы – Жапонияның ең көне ағаш ұршығы және от жағу тақтасы, сондай-ақ бір бөлік ағаштан ойылған кішкентай қайық. Бұл кішкентай қайықтың Йошино өзенінің жоғарғы ағысынан, Сето ішкі теңізі арқылы Изумо тайшасының жанындағы Инаса жағасына келгеніне сенген.

Фестивальдар

Идзумодағы мерекелер немесе мацури – адамдар құдайдың төңірегіне жиналып, бақытты өмір сүру тілегін орындауға ұмтылатын шақтар. Идзумо Тайшасындағы ең маңыздыларының бірі – 14 мамырда өткізілетін Императорлық фестиваль. Императорлық фестивальден кейін 14 және 15 мамырда Ұлы фестиваль өтеді. Басқа да маңызды мерекелер: 1 қаңтарда Омике фестивалі; 3 қаңтарда Фукумукае фестивалі; 5 қаңтарда Бастапқы уағыз фестивалі; 17 ақпанда Кикоку (мол өнім тілеу) фестивалі; 1 сәуірде Кёсо фестивалі; 1 маусымда Сузумидоно фестивалі; 6-9 тамыз – Идзумо Ояширо Кё діни фестивалі. Дәстүрлі ай күнтізбесінің оныншы айында барлық құдайларды Идзумо Ұлы киелі орнына қарсы алу үшін мереке ұйымдастырылады. Қазан айында құдайлар Идзумо киелі орнында келесі жылғы некелер, өлім-жітім және туулар туралы ақылдасады деп сендіріледі. Осы себепті Идзумо аймағындағы адамдар қазан айын камиаридзуки ("құдайлар айы") деп атайды, ал Жапонияның қалған бөлігі қазан айын каннадзуки ("құдайларсыз ай") деп атайды.

Әкімшінің отбасы

Аметарусу (Аматерасу ōmikami) – күн құдайының екінші ұлы Аменохохи но микотоның (天穂日命) ұрпақтары, ал тұңғыш ұлы императорлық отбасының ата-бабасы саналады. Олар Изумо Кокусо (出雲国造) немесе Изумо губернаторы атынан рәсімдерді өткізіп келді, себебі Изумо Тайша құрылғанда Аменохохи но микото Окунинуши но камиге қызмет көрсеткен. 1340 жыл шамасында отбасы ішіндегі қақтығыс салдарынан олар екі тармаққа – Сенге (千家) және Китадзима (北島) – бөлінді. Бөлінгеннен кейін осы екі отбасы 19-ғасырдың соңына дейін Izumo no Kuni no Miyatsuko лауазымын кезекпен атқарып келді. 19-ғасырдың соңында Синтоизм Жапонияның жаңартылған ұлттық діні ретінде қайта құрылды. 1871 жылы Изумо Тайша императорлық байланыстағы қасиетті орын деп жарияланды және үкімет жаңа әкімшіні жіберді, соның салдарынан Izumo no Kuni no Miyatsuko отбасылары енді Изумо Тайшаның әкімшілері болмады. Сенге және Китадзима әрқайсысы өздерінің діни ұйымдарын құрды: Сенге – Izumo taisha kyo (出雲大社教), ал Китадзима – Izumo kyo (出雲教). Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін одақтас әскерлердің билігі кезінде Синто үкіметтік бақылаудан босатылып, Изумо Тайша жеке қасиетті орынға айналдырды. Содан кейін Сенге және оның Izumo taisha kyo Изумо Тайшаның әкімшісі лауазымын қайта иеленді. Сенге әулетінің 83-ші буынынан шыққан Такатоши Сенге (千家尊祀) 1947 жылы Изумо Тайшаның бас жұмасы болып тағайындалды. Ол 2002 жылдың ақпанында 89 жасында дүние салды. Қазіргі таңда Изумо Тайшаның әкімшісі лауазымын Сенге әулетінің өкілдері жалғастырып келеді. Олардың Izumo taisha kyo ұйымы бүкіл елде жақсы танымал және көптеген жақтастары бар ("1998/8"), бірақ жергілікті жерлерде Китадзима әулеті мен олардың Izumo kyo ұйымы Изумо аймағында көбірек жақтастарға ие. Китадзима – бұл дәстүрлі Izumo no Kuni no Miyatsuko. ("1898"). 2014 жылдың 5 қазанында қазіргі әкімші Такамаса Сенгенің үлкен ұлы Кунимаро Сенге қасиетті орында ханшайым Норикоға үйленді. Ханшайым Норико – қазіргі императордың туысы, марқұм ханзада Такамадоның қызы.

The descendants of Amenohohi no mikoto (天穂日命), the second son of Amaterasu (Amaterasu ōmikami), the sun goddess whose first son is the ancestor of the imperial family, have been, in the name of Izumo Kokuso (出雲国造) or governor of Izumo, taking over rituals because when Izumo taisha was founded Amenohohi no mikoto rendered service to Okuninushi no kami. The family's conflict around 1340 made them separated into two lineages, Senge (千家) and Kitajima (北島). After the separation those two families took the position of Izumo no Kuni no Miyatsuko by turns until the late 19th century. Shinto was reconstructed as modernized Japan's national religion in the late 19th century. In 1871, Izumo taisha was designated as an Imperial associated shrine and the government sent a new administrator so Izumo no Kuni no Miyatsuko families were no more the administrators of Izumo taisha. Senge and Kitajima established their religious corporations respectively, Izumo taisha kyo (出雲大社教) by Senge and Izumo kyo (出雲教) by Kitajima. Under the Allied occupation after World War II, Shinto was separated from the government control and Izumo taisha was reformed into a private shrine, then Senge and its Izumo taisha kyo took back the position of the administrator of Izumo taisha. Takatoshi Senge (千家尊祀), the 83rd generation Izumo no Kuni no Miyatsuko of Senge lineage, was chosen to be the chief priest of Izumo taisha in 1947. He died in February 2002 at the age of 89. Currently, the position of the administrator of Izumo taisha is succeeded by Senge lineage. Its Izumo taisha kyo is better known nationwide and has more followers in total, " (1998/8)", but locally Kitajima lineage and its Izumo kyo has more followers around Izumo region. Kitajima is the more orthodox Izumo no Kuni no Miyatsuko. " (1898)". On October 5, 2014, Kunimaro Senge, eldest son of the current administrator Takamasa Senge, married Princess Noriko at the shrine. Princess Noriko is a daughter of the late Prince Takamado, a cousin of the now Emperor Emeritus of Japan.

Жалпы сілтемелер

Ежелгі Изумо назарда. (2007 ж. 26 ақпан, 19-б.). "The Daily Yomiuri" (Токио), 1. 2008 жылдың 12 шілдесінде LexisNexis академиялық деректер қорынан алынды. Идзумо Ояшироға арналған нұсқаулық. (күнді көрсетілмеген). (Қиылғанға келгендерге арналған буклет) Идзумо ғибадатханасы зәулім ежелгі ғимаратқа сілтеме жасайды. (2000 ж., сәуір, 29-б.). "The Daily Yomiuri" (Токио), 1. 2008 жылдың 12 шілдесінде LexisNexis академиялық деректер қорынан алынды. Лукас, Б. (2002 ж., 7 мамыр). Синтоистік ғибадатхана архитектурасының тарихы мен символикасы. Харви Мадд колледжінің веб-сайты. 2008 жылдың 26 шілдесінде алынды. Ниши, К., және Хозуми, К. (1985). Жапон сәулеті неде? : Жапондық дәстүрлі сәулет өнерінің шолуы, нысандар тізімі және картасы. Нью-Йорк, Нью-Йорк: Harper & Row. Понсонби Фэйн, Ричард Артур Брабазон. (1959). Жапонияның императорлық үйі. Киото: Понсонби еске алу қоғамы. OCLC 194887. Идзумо ғибадатханасының бас жұбасы Сенге 89 жасында қайтыс болды. (2002 ж., 18 сәуір). "Japan Economic Newswire". 2008 жылдың 28 шілдесінде LexisNexis академиялық деректер қорынан алынды.