Юг Капет: Франктар Королінің Бастаушысы

Кіріспе

987–996 жылдар аралығында франктер патшасы болған Хью Капет ( /k//æ//p//eɪ/; yɡ kapɛ; 940 – 24 қазан 996) – 987–996 жылдар аралығында франктер патшасы. Ол Капе әулетінің негізін қалаушы және осы әулеттен шыққан алғашқы патша. Күшті герцог Гю Ұлы мен оның әйелі Саксониялық Гедвиганың ұлы, ол соңғы Каролинг патшасы Людовик V-нің орнына сайланды. Хью анасы және әкесінің әжесі арқылы Карл I Ұлының ұлы Италиялық Пипиннен тегін алып, сонымен қатар Ұлы Оттонның туысы болды. Ол құрған әулет Францияны шамамен тоғыз ғасыр бойы биледі: 987 жылдан 1328 жылға дейін бас линия бойынша, ал 1848 жылға дейін – тармақтары арқылы (1792 жылдан 1814 жылға дейін үзіліс болды және 1815 жылы қысқа мерзімге қайтадан үзілді).

Ұрпақ және мұрагерлік

Гю Франк герцогы Гю Ұлы мен Германия королі Генрих Құсшысының қызы Саксониялық Гедвиганың ұлы болды. Оның туған күні ешбір деректе көрсетілмеген, бірақ қазіргі ғалымдар оның шамамен 938 және 941 жылдар аралығында туғанын айтады. Ол Франция мен Германияның патшалық үйлерімен байланысы бар, ықпалды отбасында дүниеге келді. Анасы арқылы Гю, Священ Рим империясы императоры I Оттонның, Бавария герцогы I Генрихтің, Кельн архиепискобы Бруно Ұлының және Франция патшайымы Саксониялық Герберганың немересі болды. Герберга Франция королі IV Людовиктің әйелі және Франция королі Лотар мен Төменгі Лотарингия герцогы Карлдің анасы еді. Оның әкесінің отбасы – Робертиандар, Иль-де-Франс аймағының қуатты жер иелері болды. Оның атасы король I Роберт болған. Гюдің әжесі Вермандуалық Беатрис, Карл Ұлының тікелей ұрпағы еді. Ұлы Гю, Англия королі Ательстан сарайында жер аударылған Карл Қарапайымның ұлы Луи д’Отремерді Франция королі IV Людовик ретінде таққа отыруға әкелді. Бұл әрекет Гюге Х ғасырдың бірінші жартысында Франциядағы ең қуатты тұлғаға айналуға мүмкіндік берді. Билікке келген соң, IV Людовик оған “Франк герцогы” (dux Francorum) атағын берді. Людовик сондай-ақ (мүмкін, қысымға ұшырап) Гюді “біздің барлық патшалықтарымыздағы екінші тұлға” деп ресми түрде жариялады. 943 жылы II Герберт Вермандуалық қайтыс болғанда, Гю билікке ие болды, себебі Герберттің қуатты княздығы оның төрт ұлының арасында бөлісті. Ұлы Гю Орлеан мен Сенлистен Оксер мен Сенге дейін Францияның орталық бөлігін бақылады, ал король Париждің солтүстік-шығысындағы (Компиень, Лаон, Суассон) аймақпен шектелді.

10-ғасырдағы француз монархиясы

Хью өскен және кейін патша болған мемлекет, қазіргі Францияға көп ұқсамайтын еді. Хьюдың алдыңғылары өздерін Франция патшалары деп атаған жоқ, ал оның ұрпағы Филипп II заманына дейін оның ізбасарлары бұл атауды қолданбады. Патшалар "Франктердің патшасы" (rex Francorum) ретінде билік етті, бұл атау 1190 жылға дейін қолданыста болды (бірақ Людовик XII 1499 жылы, Франциск I 1515 жылы және Генрих II шамамен 1550 жылы, сондай-ақ француз монеталарында он сегізінші ғасырға дейін FRANCORUM REX қолданғанын ескеріңіз). Олар билеген жерлер бұрынғы Каролинг империясының шағын бөлігін ғана құрады. Шығыс франк жерлері, яғни Киелі Рим империясы, Отон әулетінің билігінде болды, оның өкілі Хьюдың бірінші туысы Отон II, ал одан кейін Отонның ұлы Отон III. 922 жылы Қарапайым Карл биліктен қуылғаннан кейін Луара өзенінің оңтүстігіндегі жерлер Батыс Франкия патшалығының құрамына енуден тоқтады. Нормандия және Бургундия герцогтіктері көбінесе тәуелсіз болды, ал Бретань толығымен тәуелсіз еді, бірақ 956 жылдан бастап Бургундияны Хьюдың ағалары Отто мен Генрих басқарды.

Франция Остон империясының ықпалы астында

956 жылы әкесі Ұлы Гю қайтыс болғанда, үлкен ұлы Гю он бес жасқа толып, екі інісі болған. Германия королі Оттон I Францияның батысын өзінің бақылауына алуды ниеттенді, себебі ол Хью Капеттің және Францияның Лотарьдің анасының туысы еді. Лотарь 954 жылы 13 жасында Людовик IV-тің орнын басып, франктердің жаңа патшасы болған. 954 жылы Оттон I өзінің ағасы Бруноны, Кёльн архиепискобы және Лотарингия герцогын, Лотарьтың қамқоршысы және Франция корольдігінің регенті етіп тағайындады. 956 жылы Оттон оған Хью мен Робертиан княздығына қатысты да сол рөлді берді. Осы жас княздардың бақылауында болу арқасында Оттон Робертиандар, Каролингтер және Оттондар арасындағы тепе-теңдікті сақтауға ұмтылды. 960 жылы Лотарь Хьюға әкесінің мұрасын – Неустрия маркграфтығын және франктер герцогы атағын беруге келісті. Алайда, шарты бойынша, Хьюдің кәмелетке толмаған кезінде Неустрия графтарының қол жеткізген жаңа тәуелсіздігін қабылдауы керек еді. Хьюдің інісі Отто тек Бургундия герцогтығын (неке арқылы) алды. Эндрю В. Льюис Ұлы Гю сол замандағы барлық көрнекті отбасылар сияқты, үлкен ұлына мұрасының көп бөлігін қамтамасыз ету үшін мұрагерлік саясатын жоспарлағанын көрсетуге тырысты. Батыс 955 жылы мажарларды жеңген және 962 жылы қайта жаңғырған императорлық атақты алған Оттон I-нің билігінде болды. Жаңа император Францияның батысындағы билігін, әсіресе шекарадағы белгілі епископтарға ерекше назар аудару арқылы арттырды. Лотарь сайлаған болса да, Реймстің архиепискобы Адалберон императорлық көзқарас ұстанды. Көңілі толмаған Лотарь басқа епархияларға (Лангре, Шалон, Нойон) және Фландрия графы Арнульф I-ге сүйенді.

Франк герцогы Юг

956 жылы Хью әкесінің иеліктерін мұраға алды, теория бойынша, оны Батыс Францияның ең қуатты дворяндарының бірі етті. Ол әлі ересек болмағандықтан, анасы оның қамқоршысы болды, ал жас Хьюдың көршілері осы мүмкіндікті пайдаланды. Хьюдың әкесінің бұрынғы вассалы, Блуа графы Теобальд I, Шартр және Шатодон графтықтарын басып алды. Оңтүстікке қарай, корольдіктің шекарасында, Ұлы Гугтың бұрынғы клиенті Анжу графы Фулк II, Гуг пен бретондықтардың есебінен княздық құрды. 960-шы жылдардағы патшалық жарлықтары ақсүйектердің Ұлы Гуг заманындағыдай, Франк герцогына ғана емес, король Лотарға да адал болғанын көрсетті. Шындығында, корольдік әскерлерінің бір бөлігі Лотар атынан Нормандия герцогтығына қарсы күресті. Соңында, Хьюдың патшалықтағы екінші тұлға ретіндегі беделі де төмендеді. Монтье-ан-Дер аббаттығының екі жарғысында (968 және 980 жылдар) Вермандои графы Герберт III, Шато-Тьерри, Витри графтары және Соссонның Сент-Медард аббаты "Франктар графы" және тіпті Лотардың жарғысында "сарай графы" деген атақтарға ие болды. Лотар, өз кезегінде, Оттон монархиясының күшеюімен билігін жоғалтты. 965 жылы Отто I-нің туыстары мен вассалдарының жиынына қатысып, ол әлсіреп қалды. Алайда, 973 жылы император қайтыс болғаннан кейін Лотар, атасының Лотарингияны қайтару саясатын жаңартуға тырысты. Оттонның ұлы және мұрагері Оттон II, Лотардың інісі Карлді Төменгі Лотарингияның герцогы етіп тағайындады. Бұл Лотар мен Хьюдың екеуін де ашуландырды, өйткені Хьюдың қарындасы Беатрис Жоғарғы Лотарингияның жас герцогы Теодорих I-нің регенті болды. 978 жылы Хью, Оттоға қарсы соғыс ашуға Лотарды қолдады. 1978 жылдың тамызында патшалықтың ақсүйектерімен бірге Лотар Оттон II-нің резиденциясы Аахенді тонады, императорлық отбасыны қашуға мәжбүр етті. Аахенді бес күн басып алғаннан кейін Лотар қалаға символдық ұят келтіріп, Францияға оралды. 978 жылдың қыркүйегінде Оттон II Карлдің көмегімен Францияға басып кірді және Лотардан кек алды. Ол Реймс, Суассон және Лаон маңындағы жерлерді қиратып, француз территориясында аз қарсылыққа тап болды. Содан кейін Оттон II, Мец епископы Теодорих I-нің қатысуымен Карлді Францияның королі етіп тағайындады. Лотар Францияның астанасы Парижге қашып, онда Оттон II мен Карл оны қоршап алды. Қыс келуімен әскерлері арасында аурулар тарады, ал Хью Капе басқаратын француздық көмекші әскері Оттон II мен Карлді 30 қарашада қоршаудан шығуға және Германияға қайтуға мәжбүр етті. Германияға қайтып келе жатқанда, Оттонның соңғы отряды Суассон қаласының жанындағы Айн өзенінің тасқынына тап болды және кесіп өте алмады, толығымен жойылды, "және толқыннан семсерден гөрі көбірек адам қаза болды". Бұл жеңіс Хью Капеге Франк корольдығының бірінші ақсүйегі ретінде беделін қайтаруға мүмкіндік берді.

In 956, Hugh inherited his father's estates, in theory making him one of the most powerful nobles in the much reduced kingdom of West Francia. As he was not yet an adult, his mother acted as his guardian, and young Hugh's neighbours took advantage. Theobald I of Blois, a former vassal of Hugh's father, took the counties of Chartres and Châteaudun. Farther south, on the border of the kingdom, Fulk II of Anjou, another former client of Hugh the Great, carved out a principality at Hugh's expense and that of the Bretons. The royal diplomas of the 960s show that the nobles were faithful not only to the Duke of the Franks, as in the days of Hugh the Great, but also to King Lothair. Indeed, some in the royal armies fought against the Duchy of Normandy on behalf of Lothair. Finally, even Hugh's position as second man in the kingdom seemed to slip. Two charters of the Montier en Der Abbey (968 and 980) refer to Herbert III, Count of Vermandois, while Count of Chateau Thierry, Vitry and lay abbot of Saint Médard of Soissons, bearing the title of "Count of the Franks" and even "count of the palace" in a charter of Lothair. For his part, Lothair also lost power with the ascendance of the Ottonian monarchy. It waned by participating in the gathering of relatives and vassals of Otto I in 965. However, from the death of the emperor in 973, Lothair wanted to revive the policy of his grandfather to recover Lorraine. Otto's son and successor, Otto II, appointed his cousin, Charles, brother of Lothair, as Duke of Lower Lorraine. This infuriated both Lothair and Hugh, whose sister, Beatrice was the regent for the young Duke Theodoric I of Upper Lorraine. In 978, Hugh thus supported Lothair in opening a war against Otto. In August 978, accompanied by the nobles of the kingdom, Lothair surprised and plundered Aachen, residence of Otto II, forcing the imperial family to flee. After occupying Aachen for five days, Lothair returned to France after symbolically disgracing the city. In September 978, Otto II retaliated against Lothair by invading France with the aid of Charles. He met with little resistance on French territory, devastating the land around Rheims, Soissons, and Laon. Otto II then had Charles crowned as King of France by Theodoric I, Bishop of Metz. Lothair then fled to the French capital of Paris where he was besieged by Otto II and Charles. Sickness among his troops brought on by winter, and a French relief army under Hugh Capet, forced Otto II and Charles to lift the siege on 30 November and return to Germany. On the journey back to Germany, Otto's rearguard, unable to cross the Aisne in flood at Soissons, was completely wiped out, "and more died by that wave than by the sword." This victory allowed Hugh Capet to regain his position as the first noble of the Frankish kingdom.

Хью Реймс архиепискобының көмекшісі

10 ғасырдың соңына дейін Реймс Францияның ең маңызды архиепископтық орталығы болды. Каролингтер жерінде орналасқан архиепископ Галлиядағы басымдық құқығын және патшаларды тәж кигізу, олардың кеңсесін басқару ерекшелігін талап етті. Сондықтан Реймс архиепискобы дәстүрлі түрде билеуші династияны қолдап, патшалық саясаттың ортасында болды. Бірақ епископтық қаланы Реймстің Адалбероны басқарды, ол Мецтің Адалберонының немере інісі (Каролингтерге адал дін қызметкері), 969 жылы король Лотарь сайлаған, бірақ Оттонмен туыстық байланысы бар еді. Архиепископқа өз заманының ең дамыған ойшылдарының бірі, мектеп мұғалімі және болашақ Рим папасы Сильвестр II Герберт Ауриллакский көмектесті. Адалберон мен Герберт Еуропадағы біртұтас үстемдік құрушы империяны қайта жаңғырту үшін жұмыс істеді. 13 жастағы король Лотарь өзінің ағасы Отто I-нің қамқорлығында болды. Бірақ есейген соң тәуелсіздікке ие болды, бұл олардың бүкіл Еуропаны бір тәж астына біріктіру жоспарларын күйретіп жіберді. Сондықтан олар Лотарьтан Хью Капетке қолдауын аударды. Шындығында, Оттон Францияны империяның қарауына алу үшін франк корольі Каролингтер әулетінен болмауы және Оттонның ықпалынан шығуға жеткілікті күшті болмауы керек еді. Хью Капет олар үшін идеалды кандидат болды, әсіресе ол монастырлық реформаны белсенді түрде қолдағандықтан, ал басқа үміткерлер шіркеу кірістерін өз жақтастарына бөліп беруді жалғастырды. Мұндай әрекеттер Клюни қозғалысына жақын болған Реймске ғана ұнайтын еді.

Людовик V билігі

Реймс Адалберонының қолдауымен Хью патшалықтың жаңа басшысы болды. Герберт д’Ориллак: «Лотар Франция патшасы – тек есіммен ғана; ал Хью – есімде емес, іс жүзінде және амалмен» деді. 979 жылы Лотар өзінің үлкен ұлын таққа мұрагер етіп бекіту арқылы өзінің мұрагерлігін қамтамасыз етуге тырысты. Хью Капе оны қолдап, патшалықтың ірі ақсүйектерін шақырды. Салтанатты рәсім Компиеньде корольдің, Арнульфтің (корольдің заңды емес ұлы) және архиепископ Адалберонның қатысуымен, Хьюдың батасымен өтті. Жиналысқа қатысушылар Каролингтер дәстүрі бойынша Людовик V-ті жариялады, ал архиепископ франктардың жаңа патшасын майлады. Келесі жылы Лотар Хьюдың күшінің артып бара жатқанын көріп, император Отто II-мен келісуге бейімделді, Лотарингиядан бас тартуға келісті. Бірақ Хью патша мен императордың татуласуын қаламай, Монтрейль бекінісін басып алып, Римге сапарлады. Онде ол император мен папамен, сондай-ақ өзіне сенгендері Вендомдық Бурхард I және Орлеандық Арнульфпен кездесті. Лотар мен Хью арасындағы шиеленіс күшейді. Патша өзінің 15 жасар ұлы Людовикті 40 жастан асқан Анжу әулетінен Аделаидаға үйлендірді. Ол Аувернь және Тулуза графтықтарын алып келді, бұл оңтүстіктен Робертиан жерлерін қоршауға жеткілікті болды. Алайда, олардың некесі сәтсіз аяқталып, екі жылдан кейін ажырасып кетті. 983 жылы Отто II қайтыс болғаннан кейін, Лотар Отто III-тің жас екенін пайдаланып, Бавария герцогымен одақтасып, Лотарингияға шабуыл жасауға шешім қабылдады. Хью бұл жорыққа қатыспауға тырысты. Патша Верденді басып алып, Годфриді (Реймс архиепискобының інісі) тұтқындағанда, Адалберон мен Герберт франк герцогынан көмек сұрады. Бірақ Лотар 986 жылғы наурыз айында қайтыс болғаннан кейін, оның барлық жоспарлары күшін жойды. Людовик V, Людовик IV және Лотардан кейін, өзінің саясаты үшін франк герцогының кеңесіне жүгінетінін мәлімдеді. Жаңа патшаның Рим және Лаонға қарсы шабуыл жасауға ниеттенгені көрінеді, себебі олар империяға жақындаған. Бұл кезде Хьюдың рөлі туралы мәліметтер көп емес, бірақ корольдің артық құлшынысын шектеу оның мүддесінде болды. Людовик өзінің іс-әрекеттері үшін жауап беру үшін Реймстің архиепискобын Компиеньдегі сарайына шақырды. Бірақ Сенлис орманды аймағында аң аулап жүргенде, Людовик 987 жылғы 22 мамырда аттан құлап қаза тапты.

With the support of Adalberon of Reims, Hugh became the new leader of the kingdom. Gerbert d'Aurillac stated that "Lothair is king of France in name alone; Hugh is, however, not in name but in effect and deed." In 979, Lothair sought to ensure his succession by associating his eldest son with the throne. Hugh Capet supported him and summoned the great nobles of the kingdom. The ceremony took place at Compiègne, in the presence of the king, of Arnulf (an illegitimate son of the king), and of Archbishop Adalberon, under Hugh's blessing. The congregation acclaimed Louis V, following the Carolingian custom, and the archbishop anointed the new king of the Franks. The following year, Lothair, seeing the growing power of Hugh, decided to reconcile with the Emperor Otto II by agreeing to renounce Lorraine. But Hugh did not want the king and the emperor reconciled, so he quickly took the fortress of Montreuil, and then went to Rome. There he met the emperor and the pope, with his confidants Burchard I of Vendôme and Arnulf of Orléans. Tension mounted between Lothair and Hugh. The king married his 15 year old son Louis to Adelaide of Anjou, who was then more than 40 years old. She brought with her Auvergne and the county of Toulouse, enough to pincer the Robertian territories from the south. However, the marriage failed and the couple separated two years later. At the death of Otto II in 983, Lothair took advantage of the minority of Otto III and, after making an alliance with the Duke of Bavaria, decided to attack Lorraine. Hugh was careful not to join this expedition. When the king took Verdun and imprisoned Godfrey (brother of the Archbishop of Reims), Adalberon and Gerbert sought the aid of the duke of the Franks. But Lothair's enterprises came to naught when he died in March 986. Louis V, following Louis IV and Lothair, declared that he would take the counsels of the duke of the Franks for his policies. It seems the new king wished to launch an offensive against Reims and Laon because of their rapprochement with the empire. Sources are vague on Hugh's role at this time, but it would be his interest to limit the king's excessive pretensions. Louis summoned the archbishop of Reims at his palace at Compiègne to answer for his actions. But while hunting in the forest of Senlis, Louis was killed in a riding accident on 22 May 987.

Гю франктердің патшасы болып сайланды

987 жылы мамыр айында Рихер және Герберт Ауриллак сияқты жылнамашылар Сенлисте «Карл әулетінің соңы келді» деп жазды. Дегенмен, егер Людовик баласыз қайтыс болса да, таққа талапкер болатын каролинг әлі бар еді: Карл, Төменгі Лотарингия герцогы, Лотарьдің інісі, Людовик V-нің сіңілісінің ұлы, Хью Капеттің анасы арқылы бірінші туысы. Бұл ерекше жағдай емес еді, Робертиандардың каролингтермен бәсекелесуі алғашқы рет емес еді. Ұлы Хьюдің тұсында Робертиандар каролингтердің талабын қолдауды тиімді деп санаған. Алайда, 987 жылға қарай жағдай өзгерді. Он жыл бойы Хью Капе патшасына қарсы ашық түрде күресіп, ірі вассалдарды бағындырғандай көрінді. Ал оның қарсыласы, Лоррейннің Карлы, барлық жамандықтарға айыпталып, 978 жылы тәжді тартып алуға тырысқан, ағасына қарсы императормен одақтасқан және ағасының әйелі, Италия королевасы Эмманы қаралаған еді. Реймс архиепискобы Францияның ең беделді феодалдарын Сенлиске шақырды және Карл Лоррейннің өз мәртебесін сақтамағаны үшін, император Отто II-нің вассалы болғаны үшін және төменгі рулық әйелге үйленгені үшін айыптады. Содан кейін ол Хью Капеттің кандидатурасын жақтады:

«Герцогты тәждеріңдер! Ол өзінің ерліктерімен, абыройымен және күшімен ерекшеленеді. Тәж мұрагерлік құқықпен алынбайды; кім болса да, тек туған тегімен ғана емес, сонымен қатар жанының тазалығымен ерекшеленсе ғана оған лайық». Хью 1 маусымда Нойонда және 3 шілдеде 987 жылы Парижде франктердің королі ретінде таж киді. Таққа отырғаннан кейін Хью ұлы Робертті де таққа отырғызуға тырысты. Архиепископ Капетия әулетінен мұрагерлік монархия орнатудан сақтанды және бір жылда екі король болуы мүмкін емес деп жауап берді. Алайда Хью Барселона графы Борель II-ге шабуыл жасайтын мавр әскерлеріне қарсы жорыққа дайындалып жатқанын және жорық кезінде қайтыс болған жағдайда елдің тұрақтылығы үшін екі корольдің болуы қажет екенін мәлімдеді. Ральф Глабер Хьюдың тілегін оның қарттығымен және ақсүйектерді бақылауға қабілетсіздігімен байланыстырды. Қазіргі заманғы зерттеулер Хьюдың аристократияның сайлау билігіне қарсы династия құруға ұмтылғанын көрсетеді, бірақ бұл замандастарының пікірінен өзгеше, тіпті кейбір қазіргі ғалымдар да Хьюдың Испанияға жорық жасау жоспарына күмәнданады.

Мұра

Хью Капе 996 жылғы 24 қазанда қайтыс болды және Сен-Дени базиликасына жерленді. Оның ұлы Роберт патшалыққа жалғастырды. Көптеген тарихшылар қазіргі Францияның бастауы Хью Капеттің тәж киюімен байланысты деп есептейді. Себебі ол Париж графы ретінде қаланы өзінің билік орталығына айналдырды. Монарх сол жерден елдің қалған бөлігін бақылауға ұзақ процесті бастады. Ол Капетия әулетінің негізін қалаушы саналады. Капетиялықтар немесе Капетия әулеті 987 жылдан 1328 жылға дейін Францияны биледі; одан кейін корольдік әулеттің кіші тармақтарымен басқарылды. Франция патшаларының барлығы Луи Филиппке дейін, және содан бері барлық монархтар осы әулетке жатады. Испания мен Люксембургте де әулеттің кіші тармақтары билік етеді. Хью Капеттен Франция королі Филипп II-ге дейінгі Франция Корольдігінің барлық монархтары "Франктердің патшасы" деген атаққа ие болды. Филипп II билік еткен кездегі құжаттарда латын тілі басты тіл болғанымен, "Франция патшасы" атағы ортағасырлық француз халқының жақындасуының бастамасы ретінде қолданыла бастады.

Пайғамбарлық

Дәстүр бойынша, 981 жылы Хью Капет Фламандтар ұрлаған Әулие Валеридің қасиетті деректерін тауып, оларды лайықты жеріне қайтарды. Әулие түсінде герцогқа көрініп: "Сен жасағандарың үшін сен де, сенің ұрпақтарың да жеті буынға дейін патша болады", - деді. Патша болғаннан кейін Хью патшалық нышандарын киюден бас тартты, өйткені бұл оның ұрпақтарының билігін бір буынға ұзартуы мүмкін деп үміттенеді. Сөзбе-сөз мағынасында Капетия әулетінің патшалығы оның әулетінен тараған жетінші патша Филипп II Августпен аяқталуға тиіс еді. Алайда, жеті саны толықтықты білдіреді, яғни Капетиялар мәңгі патша болады дегенді білдіреді. Шындығында, Капетия патшалығы Францияда 1848 жылға дейін сақталды, ал қазіргі Испания королі мен Люксембург Ұлы Герцогы Капетия әулетінен шыққан.

Қабылдау

Италиялық ақын Данте Алигьери "Құдайлық комедияның" екінші әнінде Хью Капетті кейіпкер ретінде бейнелейді. Саяхатшы Капетті Тазалық тауының бесінші террасасында ашкөздік үшін тәубе етіп жатқан жандардың арасында кездестіреді (Тазалық 20). Осы бейнелеуде Капе өзін "барлық христиан елдерін көлеңкеге алған / жағымсыз өсімдіктің тамыры" деп мойындайды (Purg. 20.43–44). Өсімдіктің тамыры туралы метафора әулет ағашын еске түсіреді. Осылайша Данте Гюді француз монархиясын бұзған зұлымдықтың басты себебі деп айыптайды. Дантенің Гюдің мұрасына деген жеке наразылығы оның жер аударылуына XIV ғасырдың басында француз тәжі мен Рим папасы VIII Бонифацийдің флоренциялық саясатқа араласуы себеп болған болуы мүмкін. Осылайша, Капетиялықтардың "жағымсыз өсімдігі" папалық билікке де, Италияға тәртіп келтіре алатын император мүмкіндігіне де көлеңке түсіреді, Дантенің "екі күні". Капеттің қарапайым тегі туралы миф – Дантенің "Тазалықтағы" осы тарихи тұлғаны бейнелеуінің тағы бір маңызды бөлігі. Өмірде өз деңгейінен асып кеткені үшін Капе және осы террасадағы басқа да ашкөз жандар тасқа жатып, беттерін төмен қаратуға мәжбүр. Жандар тауға ақырындап көтеріледі, жер бетінде ашкөздікпен өмір сүрген кезде тазару орнында шамалылықты сақтайды.