Кіріспе
Клиенттерге қызығушылық тудыратын медиа мазмұнын ұсыну қызметі. Медиа мониторинг қызметі, баспасөз үзінділері қызметі немесе бұрынғы кезде белгілі болғандай, үзінділер қызметі – клиенттерге оларға ерекше қызығушылық танытатын және сұранысқа қарай өзгеретін медиа мазмұнының көшірмелерін ұсынады. Олар ұсынатын материалдар құжаттар, мазмұн, талдау немесе редакциялық пікір болуы мүмкін, бұл нақты немесе жалпы сипатта болуы мүмкін. Мұндай қызметтер көбінесе тақырып, сала, масштаб, географиялық орналасқан жері, басылым, журналист немесе редактор бойынша маманданады. 19 ғасырдың ортасы мен соңында телеграфия және теңіз асты кабельдерінің пайда болуымен оңай бақыланатын баспа деректері кеңейді. 20 ғасырда радио, теледидар, көшірме машинасы және Әлемдік желінің дамуымен қол жетімді медиа түрлері көбейді. Медиа мониторинг көбінесе мазмұн немесе редакциялық пікірді анықтау үшін қолданылса да, жарнамалық мазмұнды анықтау үшін де пайдаланылуы мүмкін. Медиа мониторинг қызметтері уақыт өте келе, нарыққа жаңа қатысушылардың келуімен, медианың жаңа түрлерінің пайда болуымен және қол жетімді мазмұнның жаңа қолданылуымен әртүрлі атаулармен белгілі болды. Аталған мониторинг қызметін, оның негізгі мақсатына қатысты, қолданыстағы ұйым ұсынуы мүмкін, ал мониторинг агенттігі мұндай қызметті негізгі бизнесі ретінде ұсынады. Осы мониторинг қызметтері мен олар ұсынатын ақпараттың баламалы атаулары:
A media monitoring service, a press clipping service or a clipping service as known in earlier times, provides clients with copies of media content, which is of specific interest to them and subject to changing demand; what they provide may include documentation, content, analysis, or editorial opinion, specifically or widely. These services tend to specialize their coverage by subject, industry, size, geography, publication, journalist, or editor. The printed sources, which could be readily monitored, greatly expanded with the advent of telegraphy and submarine cables in the mid to late 19th century; the various types of media now available proliferated in the 20th century, with the development of radio, television, the photocopier and the World Wide Web. Though media monitoring is generally used for capturing content or editorial opinion, it also may be used to capture advertising content. Media monitoring services have been variously termed over time, as new players entered the market, new forms of media were created, and as new uses from available content developed. An existing group may provide such a monitoring service, as it relates to their main purpose, while a monitoring agency generally provides such as their main business. Alternative terms for these monitoring services as well as the information they provide include:
Press clipping service or agency
Media cutting service or agency
Information logistics service
Media intelligence
Media information services
Баспасөз үзінділерін шығару қызметі немесе агенттігі
Медиа кескіш қызметі немесе агенттігі
Ақпараттық логистика қызметі
Медиа барлауы
Медиа ақпараттық қызметтері
A media monitoring service, a press clipping service or a clipping service as known in earlier times, provides clients with copies of media content, which is of specific interest to them and subject to changing demand; what they provide may include documentation, content, analysis, or editorial opinion, specifically or widely. These services tend to specialize their coverage by subject, industry, size, geography, publication, journalist, or editor. The printed sources, which could be readily monitored, greatly expanded with the advent of telegraphy and submarine cables in the mid to late 19th century; the various types of media now available proliferated in the 20th century, with the development of radio, television, the photocopier and the World Wide Web. Though media monitoring is generally used for capturing content or editorial opinion, it also may be used to capture advertising content. Media monitoring services have been variously termed over time, as new players entered the market, new forms of media were created, and as new uses from available content developed. An existing group may provide such a monitoring service, as it relates to their main purpose, while a monitoring agency generally provides such as their main business. Alternative terms for these monitoring services as well as the information they provide include:
Press clipping service or agency
Media cutting service or agency
Information logistics service
Media intelligence
Media information services
Тарих
Бұқаралық ақпарат құралдары дәстүрлі түрде тек баспа басылымдарымен ғана шектелгендіктен, мониторинг те осы құралдармен ғана жүзеге асырылды. Әлемдегі алғашқы баспасөз кесінділерін жинау агенттігі 1852 жылы Лондонда поляк жаңалықтар сатушысы Римэйке тарапынан құрылды. Актерлер, жазушылар, музыканттар және суретшілер өздері туралы мақалаларды іздеу үшін оның дүкеніне келіп тұратын. Сөйтіп, Римэйке мұны пайдалы бизнеске айналдыра алатынын түсінді. 1879 жылы Парижде Альфред Шери "L'Argus de la presse" деп аталатын агенттік құрды, ол париждік актерлерге баспасөз кесінділерін алу қызметін ұсынды, бұл оларға газеттің толық нөмірін сатып алудың орнына өз жұмыстары туралы пікірлерді сатып алуға мүмкіндік берді. 20 ғасырда радио, ал кейін теледидар енгізілген кезде баспасөз кесінділерін жинау агенттіктері өз қызметтерін осы хабар тарату құралдарын мониторингтеуге кеңейтті, ал 1950 және 1960 жылдардағы коммерциялық аудио және бейне жазу жүйелерінің дамуы бұл міндетті жеңілдетті. 1990 жылдары Интернет пайда болғаннан кейін медиа мониторинг қызметтері жаңа цифрлық іздеу және сканерлеу технологияларын қолдана отырып, онлайн ақпарат көздерін мониторингтеуге өсті, соның нәтижесінде клиенттеріне қажетті ақпаратты ұсынды. 1998 жылы WebClipping веб-сайты Интернеттегі жаңалықтарды мониторингтеуді бастаған алғашқы компания болды, бұл индустрияны цифрлық жаңалықтарды жылдам бақылауға итермеледі. Әдетте, жеке тұлғалар немесе ұйымдар – мысалы, жеке компаниялар мен корпорациялар, қайырымдылық қорлар, мемлекеттік департаменттер мен министрліктер – олар туралы, олардың қызмет саласы туралы, олардың бәсекелестері туралы немесе басқа да қызықтырған тақырыптар туралы ақпаратты бақылау үшін медиа мониторинг қызметіне жазылады.
Өнеркәсіп
Жаңалықтарды бақылау саласы мемлекеттік органдарға, корпорацияларға, жаңалықтарды жариялау мамандарына және басқа да ұйымдарға бұқаралық ақпарат құралдары жасаған жаңалықтар туралы ақпарат алуға мүмкіндік береді. Әдетте, жаңалықтарды бақылау компаниялары баспасөз, телерадио және интернеттегі қызығушылық тудыратын нақты тақырыптарға қатысты жариялымдарды іздеп, талдайды және клиенттеріне баспасөз мәліметтері, мониторинг есептері және медиа талдау түрінде кері байланыс ұсынады.
Эволюция
Кесу және клиптер қызметінен бастап, бүгінгі медиа клиптер ақпаратпен технологияны біріктіруге дейін кеңейді. Медиа мониторингі клиенттері енді барлық медиа жарияланымдарын қамту үшін баспа, эфир және онлайн көздерін таңдау мүмкіндігіне ие. Бұл технология процестің бір бөлігін автоматтандыруға мүмкіндік берсе де, көптеген медиа мониторингі агенттіктер нәтижелерді тексеру және растау үшін тәжірибелі мамандардың қызметін ұсынады. Қызмет көрсету үш бағытта жүзеге асырылады. Клиенттер бастапқы қағаз түріндегі клиптерін дәстүрлі жолмен (поштамен/жедел жеткізу арқылы) алуға немесе цифрлық жеткізуді таңдауға болады. Цифрлық жеткізу соңғы пайдаланушыға компания, бәсекелестер және салаға қатысты барлық маңызды жаңалықтарды күнделікті электрондық пошта арқылы, жаңалықтар келген бойдан жаңартулармен бірге алуға мүмкіндік береді. Сол жаңалықтар авторлық құқық заңдарына сәйкес рұқсат болған жағдайда, абоненттерге қолжетімді іздеу деректер базасында индекстелуі мүмкін. Бұл қызметтің тағы бір мүмкіндігі – автоматты талдау, онда деректерді әртүрлі форматта қарауға және салыстыруға болады. PR қолданатын кез келген ұйым жаңалықтарды мониторингілеуді де қолданады. Өздерінің жарияланымдарын, өндірілген немесе басқа тараптан алынған, бақылаудан басқа, жаңалықтарды мониторингілеу клиенттері бәсекелестікті, салалық тенденцияларды немесе заңнаманы бақылау, болашақта сілтеме үшін журналистер, сарапшылар, көшбасшылардың контакттік базасын құру, PR кампанияларының тиімділігін бағалау, PR, маркетинг және сату хабарламаларының үйлесімділігін тексеру және олардың мақсатты аудиторияға тигізетін әсерін өлшеу үшін осы қызметті пайдаланады. Қалалық, штаттық және федералдық агенттіктер өздері бақылай алмайтын аймақтардағы жағдайды білу және таратылған қоғамдық ақпараттың дұрыстығын, көп форматта қолжетімділігін және жұртшылыққа ашық екенін тексеру үшін жаңалықтарды мониторингілеу қызметтерін пайдаланады. Кейбір мониторингі қызметтері баспасөз клиптеріне, телерадио бағдарламаларын бақылауға немесе интернетті қадағалауға маманданған. Медиа талдауды көптеген жаңалықтарды мониторингілеу қызметтері ұсынады. Телевизиялық жаңалықтарды мониторингілейтін компаниялар, әсіресе АҚШ-та, жабық субтитрлерді түсіріп, индекстеп, клиенттердің сілтемелерін іздейді. Кейбір теледидар мониторингі компаниялары бағдарлама мазмұнын қарап, мазмұндама жасайтын адамдарды жұмысқа алады, ал басқалары автоматтандырылған іздеу бағдарламаларына сенеді. Онлайн медиа мониторингі қызметтері газеттер, журналдар, сауда басылымдары, телеарналар және жаңалықтарды тарату қызметтері сияқты тегін онлайн жаңалық көздерінің мазмұнын автоматты түрде бақылау үшін «жәндіктер» немесе «роботтар» (боттар) деп аталатын автоматтандырылған бағдарламалық жасақтаманы пайдаланады. Онлайн қызметтер әдетте сілтемелерді ұсынады, сонымен қатар мақалалардың мәтіндік нұсқаларын да ұсынуы мүмкін. Онлайн мониторингі қызметі нәтижелердің дұрыстығын тексеруі мүмкін немесе тексермейді. Көптеген газеттер өздерінің баспа контентінің барлығын онлайнда жарияламайды, ал кейбіреулерінде веб-мазмұны бар, бірақ ол баспа түрінде жарияланбайды. АҚШ-та үздік тәжірибелерді бөлісу үшін құрылған сауда қауымдастықтары бар, оларға Солтүстік Америкалық баспасөз клиптері қызметтерінің конференциясы және Халықаралық эфирлік мониторингі қауымдастығы кіреді.
Құқықтық істер
2012 жылы екі параллель жағдай туындады, бірі – АҚШ-та, екіншісі – Ұлыбританияда. Екі жағдайда да клиенттерге ұсынылатын уақытша көшірмелердің және онлайн медиа мониторинг қызметінің заңдылығы күмәнда болды. Ақиқатында, екі іс те бір мәселені қамтыды (клиенттерге онлайн көрсетілетін медиа материалдары) және бірдей жауапкер – Meltwater Group. Арыз білдіруші басқа болды, АҚШ-тағы Associated Press емес, Ұлыбританияның авторлық құқықтарды жинау ұйымы (Ұлыбритания), бірақ негіздері ұқсас болды. АҚШ-та бұл қызмет заңсыз деп танылды ("әділетті пайдалану" доктринасы бойынша). Ұлыбританияда Ұлыбритания және Еуроодақтың авторлық құқық заңдарына сәйкес, қызмет провайдерлеріне лицензия қажет. Пайдаланушылар да лицензия алады. Егер пайдаланушылар бастапқы дереккөзді ғана қараса, мақаланың тақырыбын немесе үзіндісін көрмесе, немесе мақаланы басып шығармаса, бұл заңбұзушылық болып табылмайды, сондай-ақ заңды мақсатқа қол жеткізуге мүмкіндік беретін уақытша көшірмелердің өзі заңды болып саналады, бірақ іс жүзінде бизнеске арналған қызметтер осылай жұмыс істемейді.