Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Микроскоптық көрінісі
Қазіргі уақытта олигодендроглиоманы басқа ми зақымдануларынан тек клиникалық немесе радиологиялық көрінісі бойынша ажырату мүмкін емес. Сондықтан, ми биопсиясы – нақты диагноз қоюдың жалғыз тәсілі. Олигодендроглиомалар мидың қалыпты олигодендроглиясын қайта жасайды. (Олардың аты грек тіліндегі "oligo" – "аз" және "dendro" – "ағаш" сөздерінен шыққан.) Олар көбінесе кішкентай немесе сәл үлкейген дөңгелек ядролары, тығыз, қараңғы ядролары және аздаған эозинофильді цитоплазмасы бар жасушалардан құралған. Гистологиялық ерекшеліктеріне байланысты оларды көбінесе "жарылған жұмыртқа" жасушалары деп атайды. Олар мидың қалыпты паренхимасына еніп, нашар байқалатын түйіндер құрайтын, біртекті дөңгелек жасушалар тобы ретінде көрінеді. Ісік анық шекараланбаған сияқты көрінсе де, ол анықтама бойынша кеңінен таралатын ісік болып табылады. Классикалық жағдайда олардың қан тамырлары ұсақ тармақталған капиллярлардан тұрады, олар "тауық торы" сияқты көрінуі мүмкін. Сұр зат құрылымдарына, мысалы, қыртысқа енген кезде, неопластикалық олигодендроциттер нейрондардың айналасына жиналып, "периневрональды сателлитоз" деп аталатын құбылысты көрсетеді. Олигодендроглиомалар көбінесе қан тамырларының айналасында немесе мидың қабықшасының астында орналасады. Сондықтан OLIG2 ересектердің глиомаларын ажырату үшін қолданылмайды, бірақ экспрессия деңгейі кейбір жағдайларда IDH мутациясының болуын болжауы мүмкін. Олигодендроглиомалар әдетте II дәрежелі (төмен дәрежелі) ісік ретінде жіктеледі. Алайда, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) нұсқаулықтарында II дәрежелі ісіктерді бағалауда субъективті критерийлер бар. Сонымен қатар, митоздық белсенділіктің төмен болуы, қан тамырларының өсуі және некроз, соның ішінде псевдопаллисадиялық некроз, осы ісіктің дәрежесін арттыру үшін жеткіліксіз. Бұл патологтардың диагнозындағы пікір қабылдаушылар арасындағы айырмашылықтарға әкеледі. Емдеу туралы шешімдерді қабылдау және диагнозды түсіндіру үшін соңғы жауапкершілік пациент пен оның отбасымен кеңесе отырып, онкологқа жүктеледі. ДДҰ нұсқаулықтарында IV дәрежелі олигодендроглиомалар үшін жеке категорияны енгізу ұсынылған, олар негізінен белгілі төмен дәрежелі олигодендроглиомалардан немесе олигодендроглиялық дифференциацияның айқын белгілері бар глиобластома мультиформнан (ГМ) туындаған глиальды неоплазмалар болып көрінеді. Бұл санаттың диагностикалық маңызы әлі анық емес, себебі мұндай ісіктер глиобластома немесе III дәрежелі анапластикалық олигодендроглиома сияқты мінез-құлық танытуы мүмкін. Сондықтан, бұл өте сирек кездесетін диагноз. ДДҰ-ның 2007 жылы жаңартылған нұсқаулықтарында мұндай ісіктерді "олигодендроглиома компоненті бар глиобластома" деп жіктеу ұсынылады. Бұл ісіктердің стандартты глиобластомаларға қарағанда жақсы болжамға ие екендігі әлі дәлелденбеді.
Oligodendrogliomas cannot currently be differentiated from other brain lesions solely by their clinical or radiographic appearance. As such, a brain biopsy is the only method of definitive diagnosis. Oligodendrogliomas recapitulate the appearance of the normal resident oligodendroglia of the brain. (Their name derives from the Greek roots 'oligo' meaning "few" and 'dendro' meaning "trees".) They are generally composed of cells with small to slightly enlarged round nuclei with dark, compact nuclei and a small amount of eosinophilic cytoplasm. They are often referred to as "fried egg" cells due to their histologic appearance. They appear as a monotonous population of mildly enlarged round cells infiltrating normal brain parenchyma and producing vague nodules. Although the tumor may appear to be vaguely circumscribed, it is by definition a diffusely infiltrating tumor. Classically they tend to have a vasculature of finely branching capillaries that may take on a "chicken wire" appearance. When invading grey matter structures such as cortex, the neoplastic oligodendrocytes tend to cluster around neurons exhibiting a phenomenon referred to as "perineuronal satellitosis". Oligodendrogliomas may invade preferentially around vessels or under the pial surface of the brain. Therefore, OLIG2 should not be used to differentiate these classes of adult gliomas, although the expression level might predict the IDH mutation status in some clinical circumstances. Oligodendrogliomas are generally dichotomized into grade II (low grade) tumor. Unfortunately, the WHO guidelines include subjective criteria in grade II. In addition, the presence of low mitotic activity, vascular proliferation and necrosis, including pseudopallisading necrosis, is insufficient by itself to elevate the grade of this tumor. This leads to inevitable interobserver variability in diagnosis by pathologists. The ultimate responsibility for making treatment decisions and interpretation of this diagnosis lies with the oncologist in consultation with the patient and their family. It has been proposed that WHO guidelines should contain a category for grade IV oligodendrogliomas which essentially appear to be glial neoplasms with overwhelming features of glioblastoma multiforme (GBM) arising from known lower grade oligodendrogliomas or GBM with a significant proportion of oligodendroglial differentiation. The diagnostic utility of this latter category is uncertain as these tumors may behave either like glioblastoma or grade III Anaplastic oligodendrogliomas. As such, this is an exceptionally unusual diagnosis. The updated WHO guidelines published in 2007 recommends classifying such tumors for the time being as 'glioblastoma with oligodendroglioma component'. It remains to be established whether or not these tumors carry a better prognosis than standard glioblastomas.
Молекулалық генетика
ДДҰ 2021 CNS5 жіктемесінде олигодендроглиома "Олигодендроглиома, IDH мутанты және 1p/19q коделетілген" деп аталады және IDH1 немесе IDH2 мутацияларының болуы мен 1p және 19q хромосомаларының коделециясы қажет. Қызығы, олигодендроглиомада IDH2 мутациясының жиілігі астроцитомаға қарағанда жоғары, сондықтан мутацияны анықтамауы мүмкін. Ең көп кездесетін құрылымдық өзгеріс – 1p және 19q хромосомалық тармақтарының коделециясы. Бұл глиальды ісіктің ерекше ерекшелігі – коделецияның жоғары жиілігі, ол олигодендроглиоманың "генетикалық белгісі" болып саналады. 1p және 19q аллельдік жоғалтулары, жеке немесе біріктірілген күйде, классикалық олигодендроглиомаларда астроцитомалар мен олигоастроцитомаларға қарағанда жиі кездеседі. Бір зерттеуде классикалық олигодендроглиомалардың 42-сінің 35-інде (83%) 1p жоғалған, 39-ының 28-інде (72%) 19q жоғалған, ал 39-ының 27-сінде (69%) екеуі де біріктірілген; төмен дәрежелі және анапластикалық олигодендроглиомалар арасында 1p/19q гетерозигоздық жоғалтуда айтарлықтай айырмашылық жоқ. Осы коделеция нәтижесінде жоғалған гендер генотоксикалық терапияға қарсы тұру медиаторларын қамтуы мүмкін. Сонымен қатар, 1p/19q жоғалтуы глиальды неоплазмалардың пайда болуын ынталандыратын, генотоксикалық стреске жоғары сезімталдықты сақтайтын ерте онкогендік зақымдану болуы мүмкін. Көптеген ірі онкологиялық емдеу орталықтары олигодендроглиомалар үшін патологиялық есептің бөлігі ретінде 1p/19q жоғалтуын әдетте тексереді. 1p/19q локустарының жай-күйін FISH, гетерозигоздық жоғалту (LOH) талдауы немесе виртуалды кариотипілеу арқылы анықтауға болады. Виртуалды кариотипілеудің артықшылығы – бір сынақта бүкіл геномды, соның ішінде 1p/19q локустарын бағалау мүмкіндігі. Бұл глиальды ісіктердегі EGFR және TP53 көшірме санының жай-күйі сияқты басқа да маңызды локустарды бағалауға мүмкіндік береді. 1p және 19q жоғалтуларының прогностикалық маңыздылығы аралас олигоастроцитомалар үшін жақсы белгілі болса, төмен дәрежелі глиомалар үшін жоғалтулардың прогностикалық маңыздылығы күмәнді. Төмен дәрежелі глиомалар бойынша жақындағы зерттеу 1p/19q коделециясы (1;19)(q10;p10) транслокациясымен байланысты болуы мүмкін екенін көрсетті, бұл, 1p/19q жоғалтуы сияқты, төмен дәрежелі глиомалардағы пациенттердің жалпы және прогрессиясыз өмір сүру ұзақтығымен байланысты. Олигодендроглиомаларда p53 генінің мутациялары сирек кездеседі, бұл басқа глиомалардан ерекшеленеді. Эпидермалық өсу факторы рецепторының амплификациясы және 1p/19q коделециясы бір-бірін толықтай өшіреді және мүлдем басқа нәтижелерді болжайды, EGFR амплификациясы нашар болжамды көрсетеді. 1p/19q коделециясы мен проневральдық гендердің экспрессиясы арасындағы берік байланыс, 1p19q коделециясы бар глиомалар проневральдық глиомалардың кіші тобын құрайтынын көрсетеді. Алайда, мұндай көрсеткіштер шатастырушы болуы мүмкін, өйткені олар емдеу түрлерін немесе ісіктердің генетикалық белгілерін ескермейді. Жақындағы зерттеуде хромосомалық жоғалтулар мен сәулелену немесе химиотерапияның әсеріне негізделген өмір сүру ұзақтығы талданды, нәтижелері келесідей болды (басқа дәрежедегі және анапластикалық олигодендроглиомалар): 1p/19q жоғалтуы бар және сәулелену қолданылған – 121 ай (орташа), 1p/19q жоғалтуы бар және химиотерапия қолданылған – 160 айдан астам (орташа әлі белгілі емес), 1p/19q жоғалтуы жоқ және сәулелену қолданылған – 58 ай (орташа), 1p/19q жоғалтуы жоқ және химиотерапия қолданылған – 75 ай (орташа). Бұл ісіктің индоленттік сипаты мен нейрохирургия, химиотерапия және сәулелік терапиямен байланысты аурудың ықтималдығын ескере отырып, көптеген нейроонкологтар бастапқыда күту тактикасын ұстанады және науқастарды симптомдық түрде емдейді. Симптомдық емдеуге жиі конвульсияға қарсы препараттар мен мидың ісінуіне қарсы стероидтар кіреді. Темозоломидтің стандартты дозалау кестесі – 28 күндік цикл ішінде бес күн бойы үнемі дозалау. Алайда, басқа дозалау кестелері жақсы нәтижелер беруі мүмкін, мысалы, дәрінің төмен дозасын қолдана отырып, күнделікті дозалау (мысалы, 28 күндік цикл ішінде 21 күндік дозалау). Дозалау кестесін өзгертудің мысалы ретінде, 7 апта бойы төмен дозаны қолданудың және содан кейін 4 апта демалыс берудің жақсы нәтижелері көрсетілді. Дозалау ұзақтығына қатысты, онкологтар тағайындайтын дозалау ұзақтығы 6 циклден 32 циклге дейін (яғни үш жылдан астам) айтарлықтай өзгереді. Бір зерттеуде зерттеушілер 5/28 күндік циклмен кем дегенде 12 ай бойы темозоломид алған науқастарды салыстырып, оларды екі топқа бөлді: "қысқа мерзімді" науқастар (12–18 цикл) және "ұзақ мерзімді" науқастар (19 цикл немесе одан да көп, 19-дан 32 циклға дейін). Зерттеушілер "ұзақ мерзімді" емдеуге қатысты статистикалық маңызды артықшылықты анықтады ("қысқа мерзімді" науқастар үшін медианалық прогрессиясыз өмір сүру ұзақтығы 95 аптаны құрады (73 апталық бақылау), ал "ұзақ мерзімді" науқастар үшін медианалық прогрессиясыз өмір сүру ұзақтығы әлі белгілі емес (134 апталық бақылау)). Таралып жатқан сипаты мен хирургиялық жолмен толыққанды жою мүмкін болмауына байланысты олигодендроглиомалар жазылмайды. Егер ісік жақын орналасқан ми құрылымдарын қысып жатса, нейрохирургтар басқа маңызды, сау ми құрылымдарына зақым келтірмей, ісіктің мүмкіндігінше көп бөлігін алып тастайды. Хирургиялық араласудан кейін химиотерапия, сәулелену немесе екеуінің комбинациясы қолданылуы мүмкін, алайда, жақындағы зерттеулер сәулелену жалпы өмір сүру ұзақтығын жақсартпайтынын көрсетеді (жас, клиникалық деректер, гистологиялық бағалау және хирургия түрі ескерілген жағдайда да).
In WHO 2021 CNS5 Classification, oligodendroglioma is named "Oligodendroglioma, IDH mutant, and 1p/19q codeleted", and requires the presence of IDH1 or IDH2 mutations and the codeletion of chromosome 1p and 19q arms. Interestingly, oligodendroglioma has a higher rate of IDH2 mutation than astrocytoma, might not pick up the mutation. By far, the most common structural deformity found is co deletion of chromosomal arms 1p and 19q. The high frequency of co deletion is a striking feature of this glial tumour and is considered as a "genetic signature" of oligodendroglioma. Allelic losses on 1p and 19q, either separately or combined, are more common in classic oligodendrogliomas than in either astrocytomas or oligoastrocytomas. In one study, classic oligodendrogliomas showed 1p loss in 35 of 42 (83%) cases, 19q loss in 28 of 39 (72%), and these were combined in 27 of 39 (69%) cases; there was no significant difference in 1p/19q loss of heterozygosity status between low grade and anaplastic oligodendroglioma. The gene products lost as a consequence of this codeletion may include mediators of resistance to genotoxic therapies. Alternatively, 1p/19q loss might be an early oncogenic lesion promoting the formation of glial neoplasms, which retain high sensitivity to genotoxic stress. Most larger cancer treatment centers routinely check for the deletion of 1p/19q as part of the pathology report for oligodendrogliomas. The status of the 1p/19q loci can be detected by FISH, loss of heterozygosity (LOH) analysis or virtual karyotyping. Virtual karyotyping has the advantage of assessing the entire genome in one assay, as well as the 1p/19q loci. This allows assessment of other key loci in glial tumors, such as EGFR and TP53 copy number status. Whereas the prognostic relevance of 1p and 19q deletions is well established for mixed oligoastrocytomas, the prognostic relevance of the deletions for low grade gliomas is more controversial. In terms of low grade gliomas, a recent study also suggests that 1p/19q co deletion may be associated with a (1;19)(q10;p10) translocation which, like the combined 1p/19q deletion, is associated with superior overall survival and progression free survival in low grade glioma patients. Oligodendrogliomas show only rarely mutations in the p53 gene, which is in contrast to other gliomas. Epidermal growth factor receptor amplification and whole 1p/19q codeletion are mutually exclusive and predictive of completely different outcomes, with EGFR amplification predicting poor prognosis. There is a strong correlation between 1p/19q codeletion and the expression of proneural genes, suggesting that gliomas with a 1p19q codeletion represent a subgroup of proneural gliomas. However, such figures can be misleading since they do not factor in the types of treatment nor the genetic signature of the tumors. A recent study analyzed survival based on chromosomal deletions and the effects of radiation or chemotherapy as treatment, with the following results (both low grade and anaplastic oligodendrogliomas): 1p/19q deletion with radiation = 121 months (mean), 1p/19q deletion with chemotherapy = over 160 months (mean not yet reached), no 1p/19q deletion with radiation = 58 months (mean), and no 1p/19q deletion with chemotherapy = 75 months (mean). Given the indolent nature of this tumor and the potential morbidity associated with neurosurgery, chemotherapy and radiation therapy, most neurooncologists will initially pursue a course of watchful waiting and treat patients symptomatically. Symptomatic treatment often includes the use of anticonvulsants for seizures and steroids for brain swelling. The standard dosing schedule of temozolomide is five consecutive days of daily dosing during 28 day cycles. However, different dosing schedules may produce better results, such as continuous daily dosing using lower amounts of drug (e. g. 21 day dosing during 28 day cycles). As an example of an altered dosing schedule, promising results have been shown using lower daily doses on each day for 7 weeks, followed by a 4 week off periods. Regarding the duration of dosing, for oligodendrogliomas the duration prescribed by oncologists varies considerably ranging from 6 cycles to over 32 cycles (i. e. over three years). In one study, researchers compared patients who received temozolomide for at least 12 months on the 5/28 day cycle, dividing such patients into two groups: "short term" patients receiving temozolomide for 12–18 cycles and those "long term" patients receiving 19 or more cycles (range was 19 to 32 cycles). Researchers found that there was a statistically significant advantage for "long term" treatment (median progression free survival for "short term" patients was 95 weeks (follow up of 73 weeks), but for "long term" patients the median progression free survival was not yet reached (follow up of 134 weeks)). Due to the diffusely infiltrating nature, oligodendrogliomas cannot be completely resected and are not curable by surgical excision. If the tumor mass compresses adjacent brain structures, neurosurgeons typically remove as much of the tumor as possible without damaging other critical, healthy brain structures. Surgery may be followed up by chemotherapy, radiation, or a mix of both, however recent studies suggest that radiation does not improve overall survival (even when age, clinical data, histological grading, and type of surgery are considered).
Болжам
Олигодендроглиомалар, барлық басқа инфильтрациялық глиомалар сияқты, өте жоғары (шамалы біркелкі) қайталану деңгейіне ие және уақыт өте келе біртіндеп сапасы нашарлайды. Қайта пайда болған ісіктер көбінесе күштірек химиотерапиямен және сәулелік терапиямен емделеді. Жақында стереотактикалық хирургия ерте сатыда диагностикаланған кішкентай ісіктерді емдеуде сәтті екені дәлелденді. Аз ғана науқастарда ұзақ мерзімді өмір сүру мүмкіндігі байқалады. Белсенді емдеу және тығыз бақылау арқылы төмен дәрежелі олигодендроглиоманың күтілетін өмір сүру ұзақтығынан асып кетуге болады. Вестергаардтың зерттеуі (1997) 20 жасқа дейінгі науқастардың орташа өмір сүру ұзақтығы 17,5 жыл екенін көрсетті. 30 жастан асқан науқастарда өмір сүру көрсеткіші төмендеу, бірақ емдеу мүмкіндіктері арта келе, өмір сүру көрсеткіші де жоғарылайды. Дегенмен, жалпы денсаулығы нашар науқастардың жақсы денсаулығы бар науқастарға қарағанда ертерек қайтыс болу ықтималдығы жоғары. Тағы бір зерттеу 20 жылдан кейін 34% аман қалу деңгейін көрсетті. Алайда, жоғарыда айтылғандай, мұндай көрсеткіштер шатастырушы болуы мүмкін, себебі олар емдеу түрлерін және ісіктердің генетикалық ерекшеліктерін ескермейді. Сонымен қатар, мұндай тарихи деректер пациенттердің салыстырмалы түрде ұзақ өмір сүруіне (басқа ми ісіктерімен салыстырғанда) және уақыт өте келе жаңа емдеу әдістерінің енгізілуіне байланысты маңыздылығын жоғалтады.
Oligodendrogliomas, like all other infiltrating gliomas, have a very high (almost uniform) rate of recurrence and gradually increase in grade over time. Recurrent tumors are generally treated with more aggressive chemotherapy and radiation therapy. Recently, stereotactic surgery has proven successful in treating small tumors that have been diagnosed early. Long term survival is reported in a minority of patients. With aggressive treatment and close monitoring, it is possible to outlive the typical life expectancies for low grade oligodendroglioma. Westergaard's study (1997) showed that patients younger than 20 years had a median survival of 17.5 years. For patients that are over 30, the survival rate is lower but as treatment options grow, the survival rate is higher. However, a patient with bad general health is more likely to die sooner than those that have good general health. Another study shows a 34% survival rate after 20 years. However, as discussed above, such figures can be misleading since they do not factor in the types of treatment nor the genetic signature of the tumors. Additionally, such historic data loses significance due to the relatively long survival of patients (compared to other types of brain tumors) and the introduction of newer treatment options over time.