Кіріспе

Ағылшын драматургі және трагедия авторы Джордж Лилло (3 ақпан 1691 жыл - 4 қыркүйек 1739 жыл) – ағылшын драматургі және трагедия авторы. Ол сонымен қатар Лондонда зергерлік іспен айналысқан. Ол 1730 жылы өзінің алғашқы "Силвия, немесе Ауылдық жерлеу" атты пьесасын, ал бір жылдан кейін ең танымал "Лондон саудагері" пьесасын жазды. 1739 жылы қайтыс болғанға дейін кем дегенде алты пьеса жазды, олардың ішінде "Христиан батыры" (1735), "Қасіретті құмарлық" (1737) және "Марина" (1738) бар.

Өмір

Джордж Лилло Лондон қаласындағы Мурфилдс немесе Мургейтте дүниеге келген. Ол әкесінің алтын және әшекей бұйымдары сататын шаруасының серігі болды. "Лондондық саудагер" пьесасының тақырыбы – "ләззат шегінен шыққан әйел" Сара Миллвудтың азғындығына ұшыраған шәкірт. Одан кейін ол пьесаның қалған бөлігінде өзінің қателігін өтеуге тырысады, бірақ аз ғана жетістікке жетеді. Лилло "жамандық жамандықты тудырады" екенін көрсетеді, ал Барнвеллдің бастапқы құмарлығы оны қожайынын тонап, ағасын өлтіруге итермелейді. Бұл – Миллвудтың сырттай қауіпті абыройын сақтау үшін қажетті ақшаны алуға жасалған әрекет. Алайда, оның азғындығы – оның тәжірибесіздігін пайдалану үшін жасалған алдау ғана, сондықтан оның беделі ешқашан қауіпке ұшырамайды. Лилло драмалық трагедия тақырыбын жаңаша түсіндіріп, орта және төмен таптың азаматтары да трагедиялық оқиғаларға лайық екенін көрсетті. Чарльз Лэмб оны "құмарлық тудыратын уағыз" деп санамаса да, Лиллоның замандастары Сэмюэл Ричардсон мен Коли Сиббер оны жоғары бағалады. Сиббер осы пьесаның алғашқы қойылымында ойнаған. Лилло "отандық трагедия" (немесе "буржуазиялық трагедия") деп аталатын пьеса жанрын қайта жаңғыртты. Якобиандық сахнада бұрын саудагерлер мен шеберлер туралы пьесалар болғанмен (мысалы, Томас Деккер мен Томас Хейвудтің пьесалары), "Лондондық саудагер" театрда, әсіресе трагедияда маңызды өзгеріс болды. Лилло пьесалардың моральдық тұрғыдан дұрыс болуына және христиандық құндылықтарға сай болуына көңіл бөлді. 1734 жылы ол Оранж-Нассаудың Вильгельм IV-іне үйленген Анна, ханшайымның тойына арналған "Британия және Батавия" патриоттық маскасын қойды. Оның келесі пьесасы – "Христиан батыры" (1735), ол Скандербег туралы әңгімені қайта баяндайды. Ол "Марина" пьесасын Уильям Шекспирдің "Перикл" пьесасына негіздеген. Лилло авторсыз "Арден Февершем" елизаветалық пьесасын өңдеді, ол 1759 жылы, автор қайтыс болғаннан кейін қойылды. Ол Элис Арденнің өміріне негізделген. Өз заманында оның "Саудагерден" басқа пьесалары орташа табысқа ие болды, ал оның қайтысынан кейін ескі үлгідегі трагедиялар мен комедиялар сахнада басымдық танытты. Лиллоның барлық пьесалары Лондонда қойылды, олардың тек үшеуі ғана пайда әкелді. Лилло 1739 жылы 48 жасында Лондонның Ротерхитте ауданында қайтыс болды.